خبراقتصادی:چهاردهمين نمايشگاه تجاري کشورهاي عضو کنفرانس اسلامي قرار است در آبانماه سال 1392 در تهران برگزار شود کاظم اکبرپور مديرعامل شرکت سهامي نمايشگاههاي بينالمللي ايران، با بيان اين مطلب گفت که شرايط را براي مشارکت بيشتر بنگاههاي اقتصادي در نمايشگاه فراهم کردهايم.
با وي در خصوص دستاوردهاي سال پر فراز و نشيب 91 و برنامههاي مهم شرکت سهامي نمايشگاهها در سال 92 به گفت و گو نشستيم که با هم مي خوانيم:
کارشناسان معتقدند در سال گذشته صنعت نمايشگاهي با وجود رکود در برخي صنايع جز در بخش ارزي در بخش نمايشگاه هاي داخلي فعالترين بخش بوده است. نظر شما چيست و براي فعال ماندن اين بخش چه اقداماتي صورت گرفته است؟
ابتدا لازم است مقدمهاي در مورد صنعت نمايشگاهي کشور و وضعيت آن پس از ادغام وزارتخانههاي بازرگاني و صنايع و معادن بگويم. در زماني که نمايشگاه زير نظر وزارت بازرگاني اداره ميشد، رويکرد مديران نمايشگاه نيز تجاري و هدفش اين بود که بازرگانان و تجار را براي بازاريابي پايدار ياري کرده و به بازارهاي هدف معرفي کند. پس از ادغام وزارتخانهها نقش نمايشگاه تغيير کرده و اکنون به عنوان نهادي در دل صنعت، معدن و تجارت کشور، به عنوان حلقه واسطه ميان توليدکنندگان، صنعتگران، معدنچيان، بازرگانان، ارايه کنندگان خدمات فني - مهندسي و کالاهاي با فناوري نوين و ساير بخشها عمل ميکند و در نتيجه نقش نمايشگاه بيش از هميشه بارز و کليدي شده است.
اين نقش جديد نيازمند ماموريتهاي جديدي است که فعاليت نمايشگاه را جامعيت بخشيده و شرايط را براي حضور و مشارکت بيشتر بنگاهها و بخش خصوصي فراهم آورد. به همين منظور رويکرد ما به عناوين نمايشگاهها تغيير يافت و تلاش کرديم با تعريف عناوين جديد نمايشگاهي، به سمت برگزاري نمايشگاههاي ريزتخصصي برويم.
همچنين براي حمايت از مشارکت کنندگان تصميماتي گرفته شد. يکي از اين موارد تلاش براي حل موضوع ارزي به عنوان يکي از دغدغههاي عمده شرکتکنندگان بود. در مرحله نخست تصميم گرفته شد کساني که نماينده شرکتهاي خارجي بوده و يا از خارج کشور به نمايشگاه ميآيند، نيمي از سهم پرداختهاي ارزي خود را به صورت ريالي و بر مبناي نرخ ارز مبادلاتي پرداخت کنند. استقبال خوبي از اين تصميم شد و در نتيجه اين راهکار را گسترش داده و اکنون شرکت کنندگان در نمايشگاهها مي توانند کل هزينه ارزي خود را به صورت ريالي و با نرخ ارز مبادلهاي پرداخت کنند.
اقدام ديگري که انجام شد برپايي جشنواره- نمايشگاهها به عنوان منشا برپايي نمايشگاهها بوده است. اين جشنواره-نمايشگاهها فرصت حضور بنگاهها در نمايشگاه را با نرخ بسيار پايين فراهم مي کنند. اين جشنوارهها در سال دوم به نمايشگاهها تخصصي بدل خواهند شد و در سال سوم نيز به نمايشگاهي حرفهاي و بينالمللي تبديل ميشوند. برپايي اين جشنواره-نمايشگاهها با استقبال خوب سازمانهاي دولتي و بخشخصوصي مواجه شده و شاهد حضور شرکت کنندگان جديدي در نمايشگاه بوده و هستيم.
علاوه بر اين موارد تلاش شده در محتواي نمايشگاهها تغييراتي ايجاد شود. براي مثال مجريان ملزم به حضور هيأتهاي خارجي در نمايشگاهها شدهاند. همچنين سمينارها و جلساتي با حضور مسوولان دولتي و مديران بخش خصوصي در حاشيه نمايشگاهها برپا ميشود تا فعالان هر صنعتي بتوانند به صورت رودررو مسايل و مشکلات خود را با مسئولان در ميان بگذارند. کارگاههاي آموزشي نيز در نمايشگاهها برگزار ميشود که در اين کارگاهها آخرين فنون و دانش روز مربوط به هر صنعت، آموزش داده و در پايان به شرکت کنندگان گواهينامه اعطا ميشود.در عرصه نمايشگاههاي خارجي نيز فعاليت را گسترش داده و با توجه به مسايل ويژه کشور در حوزه بينالملل، تلاش کردهايم به سوي مشارکت با کشورهايي برويم که تمايل به برقراري ارتباط با نمايشگاه دارند و اميدواريم با وجود محدوديتها در سال آينده در اين بخش نيز شاهد رشد باشيم.
چرا مشارکت در نمايشگاهها براي بنگاههاي اقتصادي اهميت زيادي دارد؟
چندين عامل در اين موضوع دخيل هستند. بديهيترين هدف بنگاههاي اقتصادي بازاريابي است و قصد دارند در ميداني رقابتي محصولات خود را به رخ ديگران کشيده و به نمايش بگذارند. هدف ديگر برندسازي است. امروزه شرکتهايي موفق به ادامه حيات و رشد و توسعه خواهند شد که بتوانند نشان و برند خود را به مردم بشناسانند. شرکت هايي نيز هستند که هم سهم قابل قبولي از بازار را در اختيار دارند و هم برند خود را به مردم شناساندهاند. اين شرکتها براي بازارداري به نمايشگاه ميآيند و نميخواهند بازديدکنندگان با جاي خالي آنها روبرو شوند.
در واقع شرکتها مانند دانشجوياني هستند که از سر کلاس درس نمي خواهند غيبت کنند. ممکن است عدهاي از دانشجويان حتي به درس کاملاً مسلط باشند اما ميخواهند ارتباطشان را با اساتيد خود حفظ کرده و حضورشان را در ميدان رقابت استمرار بخشند.
دستيابي به اهدافي که شما ذکر کرديد تا حدود زيادي به عملکرد مطلوب مجريان وابسته است. يکي از اقداماتي که در دوره شما روي داد، واگذاري برگزاري نمايشگاهها به بخش خصوصي و مجريان متخصص نمايشگاهي بوده است. علت اين اقدام چيست و در جهت ارزيابي و تقويت مجريان توانمند چه اقداماتي انجام شده است؟
پاسخ سوال شما به سياستهاي کلي اصل 44 قانون اساسي بر ميگردد که براساس آن بايد بخشهاي غير دولتي تقويت شده و تصديگري بخش دولتي تا حد امکان به مردم واگذار شود. ما در شرکت سهامي نمايشگاههاي جمهوري اسلامي ايران، بيش از 150 نوع کار ريز و درشت داريم که به صورت حساب شده به بخش خصوصي واگذار کردهايم. يکي از اين کارها نيز برگزاري نمايشگاههاست که نياز به تخصص و مهارت خاص دارد.
در اين راستا تلاش شده با تشکيل کلاسهاي مختلف داخلي و بينالمللي و استفاده از تجربيات ساير کشورها، در جهت تربيت مجريان متخصص نمايشگاهي و تقويت آنها گام برداشته شود. ما جامعه مجريان خوبي داريم و البته معتقديم اين جامعه همچنان جاي کار و پيشرفت بسياري دارد و هر چه بيشتر آن را تقويت کرده و به جامعهاي مهارتي و متخصص تبديل کنيم، شرکت نيز به موفقيت هاي بيشتري دست پيدا خواهد کرد. به همين مناسبت وارد عرصه آکادميک هم شدهايم تا نمايشگاه را از حالت تجربه صرف به علم تبديل کنيم. در اين راستا با همکاري وزارت علوم رشته امور نمايشگاهي را برپا کردهايم که در همين ترم جاري نخستين دانشجويان آن فارغالتحصيل شدهاند.
آيا دستورالعمل مشخص و استانداردهايي در بخش نمايشگاهي براي مجريان تعريف شده است؟
بله، ما استانداردهاي به روز و مهمي را هم در بخش داخلي تعريف کرده و هم مجريان را با استانداردهاي بينالمللي از جمله ايزو آشنا ميکنيم. رسيدن به استاندارد ايزو يک بحث است که شرکت سهامي نمايشگاهها موفق به کسب آن شده است، اما نگهداري آن بحثي ديگر است. به همين دليل با همکاري مجريان سعي ميکنيم نمايشگاهها براساس استانداردهاي بين المللي برگزار شود.
همچنين از دو سال پيش به بحث تعالي سازماني وارد شده و امسال موفق به دريافت گواهينامه دو ستاره تعالي سازماني شديم. اين گواهينامه هم عملکرد داخلي خود ما را در نظر ميگيرد و هم عملکرد ساير بخش هاي مرتبط با نمايشگاه مانند غرفهسازي، جذب مشتري و چگونگي اجراي نمايشگاهها را شامل ميشود.
اين موفقيتها نشان داده است که مجريان ما هرسال به سطح بالاتري از فعاليت دست مييابند و اميدواريم با کمک دستگاههاي ديگر، در راه تقويت اين جامعه گامهاي مؤثر برداشته شود.
انتخابات هيات مديره انجمن صنفي برگزارکنندگان نمايشگاهي اخيراً برگزار شده است. چه پيامي به اعضاي هيات مديره داريد و فکر ميکنيد چه کارهايي براي توسعه اين صنعت ميتوانند انجام دهند؟
مجريان نمايشگاهي نقش اصلي را در برپايي نمايشگاهها ايفا ميکنند. ما علاقهمنديم صنفي که زير نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکيل دادهاند، بنيه قوي داشته وبتوانند هم از تجارب ساير کشورها استفاده کرده و هم خود را به آخرين علوم نمايشگاهي مجهز کنند.
برپايي مطلوب و کارآمد نمايشگاه ميتواند کمک شاياني به گردش چرخ اقتصاد کشور بکند و برعکس آن، برپايي نامطلوب هر نمايشگاه ميتواند آثاري مخرب داشته و آدرس اشتباه به مردم بدهد.
توصيه و خواهش من از دوستان هيأت مديره انجمن اين است که مانند هميشه منافع و مصالح کشور را مقدم بر هرچيز ديگر در نظر بگيرند. در درجه بعدي بايد منافع متقابل صنف خود و بنگاهها و مشتريان را در نظر گرفته و در راه برگزاري بهتر نمايشگاهها بکوشند.
مشارکت مجريان در تصميمسازيها و تصميمگيريها در دوره مديريت حضرتعالي چگونه بوده است؟
ما در داخل نمايشگاه بيش از 15 کميته تصميمسازي تشکيل داده و قاطبه تصميمات در اثر مشورتها و نظرات اين کميتههاست. درمواردي هم که تصميمگيري به موارد بيروني نمايشگاه مربوط ميشود که از جمله آن مجريان هستند، حتما جلساتي با دوستان برگزار شده و براساس نظرات آنها، تصميمگيري ميکنيم. در واقع مشارکت با همه ذينفعان در اتخاذ تصميمات از سياستهاي مهم نمايشگاه بوده است.يکي از اقدامات مثبت و مهمي که در نمايشگاه روي داده، عضويت در نهادهاي بينالمللي از جمله UFI (اتحاديه جهاني صنعت نمايشگاهي)بوده است. در مورد اهميت اين عضويت توضيح بفرماييد.شرکت سهامي نمايشگاههاي بينالمللي جمهوري اسلامي ايران از جمله شرکتهاي قديمي فعال اين حوزه در منطقه است. سابقه تشکيل اين شرکت به 41 سال پيش ميرسد و هنگامي که برخي از کشورهاي مدعي اين صنعت، هيچ نمايشگاهي برگزار نميکردند ما ساختار و سازماني مشخص براي اين موضوع داشتيم.اين قدمت سبب ميشود ظرفيتهاي زيادي در نمايشگاه وجود داشته باشد. متأسفانه در سالهاي پيش به نمايشگاه به چشم يک صنعت در کشور نگاه نشده و امروز همه مسئولان بايد کمک کنند يک انسجام نمايشگاهي در کشور ايجاد شود.
بسياري از پيشرفتها و علوم نمايشگاهي از طريق اتحاديههاي بينالمللي در دسترس است. از اين رو ما تلاش کرديم با UFI ارتباط موثري برقرار کنيم. سال گذشته نيز براي رياست منطقه خاورميانه و آفريقا با اکثريت قاطع آرا انتخاب شديم. هرچند يک ماه پس از اين انتخاب در کمال تعجب نامهاي از سوي دبيرکل سازمان برايمان آمد و به ما اعلام شد انتخابات باطل شده است. در هر صورت نتيجه اين انتخابات نشان داد ارتباطات ما چقدر قوي شده و اين نخستين بار بود که توانستيم از 37 راي ممکن، 32 راي را ازآن خود کنيم.
مشارکت ما در UFI به عضويت صرف ختم نميشود و در کميتههاي مختلف اين نهاد بينالمللي عضويت فعال داريم و در تصميمسازيهاي آن مشارکت ميکنيم.
پس از مشارکت در نمايشگاه اکسپو شانگهاي - چين، ارتباطات خوبي نيز با دفتر بينالمللي نمايشگاهها (BIE) که وظيفه ساماندهي کار اکسپوها را دارد، برقرار شده است. در اين مورد توضيح بفرماييد.
ابتدا اجازه بدهيد توضيحاتي در مورد اکسپوها عرض کنم. نخستين اکسپوي تاريخ در سال 1851 در لندن تشکيل شد. در آن زمان کشورها متوجه اهميت بسيار زياد اين نمايشگاه نبودند تا اين که پنج سال بعد فرانسه تصميم به برگزاري دومين اکسپو گرفت که برج ايفل يادگار همان نمايشگاه ست. از آن زمان تاکنون اکسپو هر 5 سال يک بار تشکيل شده و با استقبال فراوان مردم و کشورها روبرو بوده است.
ايران نيز در اکسپوهاي مختلفي حضور داشته اما اين مشارکت هرگز قدرت لازم را نداشته است. براي نخستين بار با وجود وقت کم، برنامهريزي خوبي براي شرکت در اکسپوي 2010 شانگهاي - چين در کشور صورت گرفت و تلاش شد حضوري قوي در اين نمايشگاه داشته باشيم. اين حضور اهميت فراواني داشت چرا که 76 ميليون نفر در طول 6 ماه از اين نمايشگاه ديدار نمودند از اين تعداد، 7 ميليون نفر از پاويون کشورمان ديدن کردند. قطعا چنين تعداد زيادي از مخاطب در هيچ نمايشگاه ديگري وجود ندارد و بسيار مهم و ارزشمند است.پس از اين اکسپو، بلافاصله اقدامات لازم براي حضور در اکسپوي 2015 ميلان آغاز و در اين راستا اينجانب بعنوان کميسر ژنرال ايران در در اين اکسپو معرفي و زمين سالن ايران در محل سايت اکسپو تعيين گرديده و فعاليت کميته هاي تخصصي اکسپو با مشارکت نهادها و سازمانهاي دولتي و خصوصي آغاز و همايش هاي بين المللي - تخصصي مربوطه با هدف حضور باشکوه جمهوري اسلامي ايران در اکسپو و نمايش تاريخ، فرهنگ، هنر، دستاوردهاي علمي برگزار گرديده است. همچنين با تصويب هيأت دولت، درخواستهاي اوليه براي ميزباني اکسپوي 2025 توسط ايران به BIE را ارايه دادهايم که اتفاقاً با استقبال دبيرکل دفتر بين المللي نمايشگاهها مواجه شده است. ما در BIE عضو کميته راهبردي هستيم که وظيفه اين کميته تصميمگيري در مورد ميزباني کشورهاست و اميدواريم در اين راه موثر عمل کنيم.
شنيدهايم سال آينده نمايشگاه مهمي در کشور با حضور کشورهاي اسلامي برپا خواهد شد. در اين مورد توضيح بفرماييد.چهاردهمين نمايشگاه تجاري کشورهاي عضو کنفرانس اسلامي قرار است در آبانماه 92 در تهران برگزار شود. اين نمايشگاه عرصههاي جديدي براي کشورهاي حوزه اسلامي پيش ميآورد که با توجه به بلوکبنديها و شرايط اقتصادي و سياسي موجود در دنيا، بتوانند از ظرفيتها هم استفاده کنند.
ما علاقهمنديم اين نمايشگاه بزرگ را با مشارکت و کمک اتاقهاي بازرگاني، دستگاههاي سياستگذار و همه نهادهاي دولتي و خصوصي برگزار کنيم. کار اجرايي اين نمايشگاه از فروردين ماه 92 آغاز ميشود و 57کشور اسلامي در طول يک هفته در اين نمايشگاه حضور خواهند داشت.