روزانه 10 هزار ميليارد تومان جابجايي پول و معاملات بين بانك هاي كشور

اقتصاد گردان -  در سال گذشته در بازار بین بانکی 30 میلیون و 956 هزار و 920 معامله به ارزش 3095 هزار و 715 میلیارد تومان انجام شده که متوسط نرخ سود آن 18.62 درصد بوده و روزانه بيش از 10 هزار ميليارد تومان بين بانك ها معامله انجام شده است.

 با توجه به سهم 1400 هزار ميليارد توماني تراكنش هاي بانكي، سهم چك هاي عادي و رمزدار نيز حدود 1700 ميليارد تومان بوده است و در مجموع بانك ها نزديك به 3100 هزار ميليارد تومان معامله بين بانكي انجام داده اند و روزانه به طور ميانگين 10 هزار ميليارد تومان جابجايي وجه  بين بانك ها انجام شده است. 

در كنار اين معاملات بين بانكي، گاهي تعدادي از بانك ها با كمبود منابع مواجه مي شوند و در نتيجه از ساير بانك ها تسهيلات به نرخ هاي روز بازار بين بانكي دريافت مي كنند و برخي بانك ها  تسهيلات گيرنده و تعدادي ديگر از بانك ها تسهيلات دهنده محسوب مي شوند كه معمولا بانك هاي خصوصي جزو بانك هاي دريافت كننده  و بانك هاي تخصصي و دولتي جزو بانك هايي هستند كه سپرده يا تسهيلات به بانك هاي ديگر پرداخت مي كنند. 

از اين رو، بانك مركزي در سال هاي اخير تلاش كرده كه با حضور موثر خود و تبديل اضافه برداشت بانك ها به خط اعتباري ارزان قيمت، نرخ بازار بين بانكي را كاهش دهد و درنتيجه در سال هاي اخير به تدريج از نرخ بازار بين بانكي كاسته شده است. 

طبق اعلام بانک مرکزی، نرخ سود معاملات بازار بین بانکی در سال 1388 معادل 15.5 درصد، 1389 معادل 14.4 درصد، 1390 معادل 18.2 درصد، 1391 معادل 21.4 درصد، 1392 معادل 23.2 درصد، 1393 معادل 27 درصد، 1394 معادل 24.47 درصد و در سال 1395 معادل 18.62 درصد بوده است.

براساس برآوردهاي صورت گرفته متوسط هر تراكنش بين بانكي به 85 هزار تومان رسيده و عمليات بانكي نشان مي دهد كه در سال 95 مبلغ تراكنش ها بیش از 1383 هزار میلیارد تومان بوده كه اين جابه‌جایی پول از طریق بیش از 12 ميليارد و 578میلیون تراکنش انجام شده است.

علاوه بر اين 12 ميليارد تراكنش و سهم 1383 هزار ميليارد توماني آن كه معادل 40 درصد كل عمليات بين بانكي است، مبلغ چك ها، چك هاي رمزدار و ساير معاملات پايا و... نيز معادل 1700 هزار ميليارد تومان بوده است. 

سهم بانكي هاي دولتي بيش از خصوصي 

بانک‌مرکزی گزارش عملکرد بازار بین بانکی ریالی سال ۹۵ را معادل ۳۱ هزار و ۴۰۳ فقره معامله به ارزش 3095 میلیارد  تومان با محدوده نرخ سود ۱۶ تا ۲۸ درصد با میانگین نرخ سود ۱۸.۶۲ درصد اعلام کرد.

سهم بانک ها از سپرده گذاری در سال ۱۳۹۵ در بخش بانک های خصوصی (غیر دولتی و خصوصی شده)  1460 هزار ميليارد تومان  با سهم  ۴۷ درصد و میانگین نرخ سود ۱۹.۵۸ درصد بوده است.

همچنین سهم بانک های دولتی از سپرده گذاری 1624 هزار ميليارد تومان   با سهم سپرده گذاری ۵۲ درصد و میانگین نرخ سود ۱۸.۰۵ درصد بوده است، این عدد برای موسسات اعتباری در بخش حجم سپرده گذاری ۱۰۶.۷۶۲ میلیارد ریال بوده که سهم سپرده گذاری صفر درصد و میانگین نرخ سود ۱۹.۷۳ درصد بود.

حجم سپرده پذیری بانک‌های غیر دولتی 1361 هزار میلیارد تومان و با سهم ۴۴ درصدی و میانگین ۱۹.۱۴ درصد بوده؛ البته این رقم در بانک های خصوصی شده معادل 946 هزار ميليارد تومان  با سهم ۳۱ درصد و میانگین نرخ ۱۸.۶۲ درصد اعلام شد.

 در مجموع حجم سپرده پذیری در بانک‌های خصوصی معادل 2307 هزار ميليارد تومان معادل ۷۵ درصد با میانگین نرخ سود ۱۸.۸۵ درصد بوده است.

همچنین سهم بانک‌های دولتی از سپرده پذیری در بانک های دولتی 735 هزار میلیارد تومان با سهم ۲۴ درصدی و میانگین نرخ سود  ۱۸.۰۶ درصد بوده این رقم برای موسسات اعتباری معادل ۵۱۹.۴۹۷ میلیارد ریال معادل دو درصد با میانگین ۱۹.۶ درصد اعلام شد.

بر اساس اعلام بانک مرکزی، مجموع معاملات بازار بین بانکی ریالی در سال گذشته در فروردین ماه 218 هزار میلیارد تومان برای ۲۲ روزکاری با نرخ ۱۸.۸۸ درصد بوده است؛ البته متوسط معاملات روزانه در ماه نخست سال معادل ۹۹.۳۸۹ بوده است.

همچنین حجم معاملات در اردیبهشت ماه 296 هزار  میلیارد تومان برای ۲۴ روز کاری با نرخ  ۱۷.۷ درصد بوده است و متوسط معاملات روزانه نیز معادل ۱۲۳.۶۳۵ بود.

آمارها نرخ معاملات در خرداد ماه را ۱۷.۸۹ درصد برای ۲۵ روز کاری، تیر ماه ۱۷.۸۸ درصد برای ۲۴ روز کاری، در مرداد ماه ۱۸.۸۲ درصد برای ۲۵ روز کاری، در شهریور ماه ۱۸.۹۲ درصد برای ۲۵ روز کاری، در مهرماه ۱۹.۰۶ درصد برای۲۳ روز کاری، در آبان ماه ۱۹.۰۳ درصد برای ۲۵ روز کاری، آذر ماه ۱۸.۹۷ درصد برای ۲۳ روز کاری، دی ماه ۱۸.۸۹ درصد برای ۲۵ روزکاری، بهمن ماه ۱۸.۹۹ درصد برای ۲۵ روز کاری و اسفند ماه ۱۹.۲۴ درصد برای ۲۴ روز کاری نشان می‌دهد.

در مجموع نرخ معاملات بازار بین بانکی برای ۲۹۰ روز کاری  معادل ۱۸.۶۲ درصد بوده است.

 

همچنین معاملات این بازار از ۲۲.۹۷۵ فقره به ارزش 2171 هزار میلیارد تومان در سال ۱۳۹۴ به رقم ۳۱.۴۰۳ فقره به ارزش 3095 هزار میلیارد تومان در سال ۱۳۹۵ رسید به این ترتیب تعداد و ارزش معاملات به ترتیب ۳۶.۷ و ۴۲.۶ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد داشته است. اما نرخ مرجع معاملات ۲۳.۹ درصد کاهش را نشان می دهد.

بانک مرکزی جهت اعمال سیاست های پولی و کنترلی نرخ سود بازار بین بانکی ریالی در سال ۹۵ مداخله فعالانه ای در بازار بین بانکی داشته است و به دلیل ماهیت متفاوت سپرده گذاری های بانک مرکزی به لحاظ مدت و نرخ سود هدایتی معاملات بانک مرکزی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

آمار سهم بانک ها از سپرده گذاری بانک مرکزی حجم سپرده پذیری بانک های غیر دولتی را ۵۶ هزار میلیارد ریال با ۳۱.۱۵ درصد و میانگین ۱۸.۲۱ درصد نشان می‌دهد.

همچنین این رقم در بانک های خصوصی شده معادل۰ ۱۲ هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال معادل ۶۷.۰۸ درصد با میانگین ۱۸.۵۱ درصد بوده است. بر همین اساس در مجموع جمع سهم بانک های خصوصی از سپرده گذاری بانک مرکزی در این سال معادل ۱۷۱.۲۰۰ میلیارد ریال و معادل ۹۸.۳۳ درصد با میانگین ۱۸.۴۱ درصد بوده  است.

سهم بانک های دولتی نیز از سپرده گذاری بانک مرکزی سه هزار میلیارد ریال با ۱.۶۷ درصد و میانگین نرخ ۱۸ درصد بوده است. بر همین اساس در مجموع سهم بانک ها از سپرده گذاری بانک مرکزی در این سال معادل ۱۷۹ هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال با صد در صد سپرده پذیری و بامیانگین نرخ ۱۸.۴۱ درصد بود.  البته ناگفته نماند که مدت سپرده گذاری بانک مرکزی بر خلاف سایر بانک ها که عمدتا به صورت یک شبه است به صورت یک هفته، سه ماهه، چهار ماهه، شش ماهه و نه ماهه می‌باشد.

بر اساس اعلام بانک مرکزی، نرخ سود معاملات بازار بین بانکی در سال ۱۳۸۸ معادل ۱۵.۵ درصد، ۱۳۸۹ معادل ۱۴.۴ درصد، ۱۳۹۰ معادل ۱۸.۲ درصد، ۱۳۹۱ معادل ۲۱.۴ درصد، ۱۳۹۲ معادل ۲۳.۲ درصد، ۱۳۹۳ معادل ۲۷ درصد، ۱۳۹۴ معادل ۲۴.۴۷ درصد و در سال ۱۳۹۵ معادل ۱۸.۶۲ درصد بوده است.

 بر این اساس، سهم بانک‌ها از سپرده گذاری در سال 1395 در بخش بانک‌های خصوصی (غیر دولتی و خصوصی شده) 1460 هزار و 819 میلیارد تومان با سهم 47 درصد و میانگین نرخ سود 19.58 درصد بوده است.

همچنین سهم بانک‌های دولتی از سپرده‌گذاری 1624 میلیارد و 219 میلیارد تومان با سهم سپرده‌گذاری 52 درصد و میانگین نرخ سود 18.05 درصد بوده است، این عدد برای موسسات اعتباری در بخش حجم سپرده گذاری 106.762 میلیارد ریال بوده که سهم سپرده‌گذاری صفر درصد و میانگین نرخ سود 19.73 درصد بود.

 حجم سپرده پذیری بانک‌های غیر دولتی 1361 هزار و 86 میلیارد تومان و با سهم 44 درصدی و میانگین 19.14 درصد بوده؛ البته این رقم در بانک های خصوصی شده معادل 946 هزار و 812 میلیارد تومان با سهم 31 درصد و میانگین نرخ 18.62 درصد اعلام شد.

در مجموع حجم سپرده پذیری در بانک‌های خصوصی معادل 2307 هزار و 898 میلیارد تومان معادل 75 درصد با میانگین نرخ سود 18.85 درصد بوده است.

 همچنین سهم بانک‌های دولتی از سپرده پذیری در بانک های دولتی 735 هزار و 866 میلیارد تومان با سهم 24 درصدی و میانگین نرخ سود  18.06 درصد بوده این رقم برای موسسات اعتباری معادل 519.497 میلیارد ریال معادل دو درصد با میانگین 19.6 درصد اعلام شد.