سطح نمایشگاه‌ها هر سال بهتر می‌شود/ الزام حضور هیئت‌های خارجی

به گزارش روابط عمومی شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی ایران گفتگویی با  کاظم اکبرپور مدیرعامل این شرکت داشته است که در ادامه می‌خوانید.

کارشناسان معتقدند در سال گذشته صنعت نمایشگاهی با وجود رکود در برخی صنایع جز در بخش ارزی در بخش نمایشگاههای داخلی فعال‌ترین بخش بوده‌ است. نظر شما چیست و برای فعال ماندن این بخش چه اقداماتی صورت گرفته است؟

ابتدا لازم است مقدمه‌ای در مورد صنعت نمایشگاهی کشور و وضعیت آن پس از ادغام وزارتخانه‌های بازرگانی و صنایع و معادن بگویم. در زمانی که نمایشگاه زیر نظر وزارت بازرگانی اداره می‌شد، رویکرد مدیران نمایشگاه نیز تجاری و هدفش این بود که بازرگانان و تجار را برای بازاریابی پایدار یاری کرده و به بازارهای هدف معرفی کند. پس از ادغام وزارتخانه‌ها نقش نمایشگاه تغییر کرده و اکنون به عنوان نهادی در دل صنعت، معدن و تجارت کشور، به عنوان حلقه واسطه میان تولیدکنندگان، صنعت‌گران، معدنچیان، بازرگانان، ارایه کنندگان خدمات فنی - مهندسی و کالاهای ‌با فناوری نوین و سایر بخش‌ها عمل می‌کند و در نتیجه نقش نمایشگاه‌ بیش از همیشه بارز و کلیدی شده است.

این نقش جدید نیازمند ماموریت‌های جدیدی است که فعالیت نمایشگاه را جامعیت بخشیده و شرایط را برای حضور و مشارکت بیشتر بنگاه‌ها و بخش خصوصی فراهم آورد. به همین منظور رویکرد ما به عناوین نمایشگاه‌ها تغییر یافت و تلاش کردیم با تعریف عناوین جدید نمایشگاهی، به سمت برگزاری نمایشگاه‌های ریزتخصصی برویم.

همچنین برای حمایت از مشارکت کنندگان تصمیماتی گرفته شد. یکی از این موارد تلاش برای حل موضوع ارزی به عنوان یکی از دغدغه‌های عمده شرکت‌کنندگان بود. در مرحله نخست تصمیم گرفته شد کسانی که نماینده شرکت‌های خارجی بوده و یا از خارج کشور به نمایشگاه می‌آیند، نیمی از سهم پرداخت‌های ارزی خود را به صورت ریالی و بر مبنای نرخ ارز مبادلاتی پرداخت کنند. استقبال خوبی از این تصمیم شد و در نتیجه این راهکار را گسترش داده و اکنون شرکت کنندگان در نمایشگاه‌ها می توانند کل هزینه ارزی خود را به صورت ریالی و با نرخ ارز مبادله‌ای پرداخت کنند.

اقدام دیگری که انجام شد برپایی جشنواره‌- نمایشگاه‌ها به عنوان منشا برپایی نمایشگاه‌ها بوده است. این جشنواره-نمایشگاه‌ها فرصت حضور بنگاه‌ها در نمایشگاه را با نرخ بسیار پایین فراهم می کنند. این جشنواره‌ها در سال دوم به نمایشگاه‌ها تخصصی بدل خواهند شد و در سال سوم نیز به نمایشگاهی حرفه‌ای و بین‌المللی تبدیل می‌شوند. برپایی این جشنواره-نمایشگاه‌ها با استقبال خوب سازمان‌های دولتی و بخش‌خصوصی مواجه شده و شاهد حضور شرکت کنندگان جدیدی در نمایشگاه بوده و هستیم.

علاوه بر این موارد تلاش شده در محتوای نمایشگاه‌ها تغییراتی ایجاد شود. برای مثال مجریان ملزم به حضور هیأت‌های خارجی در نمایشگاه‌ها شده‌اند. همچنین سمینارها و جلساتی با حضور مسوولان دولتی و مدیران بخش خصوصی در حاشیه نمایشگاه‌ها برپا می‌شود تا فعالان هر صنعتی بتوانند به صورت رودررو مسایل و مشکلات خود را با مسئولان در میان بگذارند. کارگاه‌های آموزشی نیز در نمایشگاه‌ها برگزار می‌شود که در این کارگاه‌ها آخرین فنون و دانش روز مربوط به هر صنعت، آموزش داده و در پایان به شرکت کنندگان گواهینامه اعطا می‌شود.

در عرصه نمایشگاه‌های خارجی نیز فعالیت را گسترش داده و با توجه به مسایل ویژه کشور در حوزه بین‌الملل، تلاش کرده‌ایم به سوی مشارکت با کشورهایی برویم که تمایل به برقراری ارتباط با نمایشگاه دارند و امیدواریم با وجود محدودیتها در سال آینده در این بخش نیز شاهد رشد باشیم.

چرا مشارکت در نمایشگاه‌ها برای بنگاه‌های اقتصادی اهمیت زیادی دارد؟

چندین عامل در این موضوع دخیل هستند. بدیهی‌ترین هدف بنگاه‌های اقتصادی بازاریابی است و قصد دارند در میدانی رقابتی محصولات خود را به رخ دیگران کشیده و به نمایش بگذارند. هدف دیگر برندسازی است. امروزه شرکت‌هایی موفق به ادامه حیات و رشد و توسعه خواهند شد که بتوانند نشان و برند خود را به مردم بشناسانند. شرکت هایی نیز هستند که هم سهم قابل قبولی از بازار را در اختیار دارند و هم برند خود را به مردم شناسانده‌اند. این شرکت‌ها برای بازارداری به نمایشگاه می‌آیند و نمی‌خواهند بازدیدکنندگان با جای خالی آنها روبرو شوند.

در واقع شرکت‌ها مانند دانشجویانی هستند که از سر کلاس درس نمی خواهند غیبت کنند. ممکن است عده‌ای از دانشجویان حتی به درس کاملاً مسلط باشند اما می‌خواهند ارتباطشان را با اساتید خود حفظ کرده و حضورشان را در میدان رقابت استمرار بخشند.

رسیدن به اهدافی که شما ذکر کردید تا حدود زیادی به عملکرد مطلوب مجریان وابسته است. یکی از اقداماتی که در دوره شما روی داد، واگذاری برگزاری نمایشگاه‌ها به بخش خصوصی و مجریان متخصص نمایشگاهی بوده است. علت این اقدام چیست و در جهت ارزیابی و تقویت مجریان توانمند چه اقداماتی انجام شده است؟

پاسخ سوال شما به سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی بر می‌گردد که براساس آن باید بخش‌های غیر دولتی تقویت شده و تصدی‌گری بخش دولتی تا حد امکان به مردم واگذار شود. ما در شرکت سهامی نمایشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران، بیش از 150 نوع کار ریز و درشت داریم که به صورت حساب شده به بخش خصوصی واگذار کرده‌ایم. یکی از این کارها نیز برگزاری نمایشگاه‌هاست که نیاز به تخصص و مهارت خاص دارد.

در این راستا تلاش شده با تشکیل کلاس‌های مختلف داخلی و بین‌المللی و استفاده از تجربیات سایر کشورها، در جهت تربیت مجریان متخصص نمایشگاهی و تقویت آنها گام برداشته شود. ما جامعه مجریان خوبی داریم و البته معتقدیم این جامعه همچنان جای کار و پیشرفت بسیاری دارد و هر چه بیشتر آن را تقویت کرده و به جامعه‌ای مهارتی و متخصص تبدیل کنیم، شرکت نیز به موفقیت های بیشتری دست پیدا خواهد کرد. به همین مناسبت وارد عرصه آکادمیک هم شده‌ایم تا نمایشگاه را از حالت تجربه صرف به علم تبدیل کنیم. در این راستا با همکاری وزارت علوم  رشته امور نمایشگاهی را برپا کرده‌ایم که در همین ترم جاری نخستین دانشجویان آن فارغ‌التحصیل شده‌اند.

آیا دستورالعمل مشخص و استانداردهایی در بخش نمایشگاهی برای مجریان تعریف شده است؟

بله، ما استانداردهای به روز و مهمی را هم در بخش داخلی تعریف کرده و هم مجریان را با استانداردهای بین‌المللی از جمله ایزو آشنا می‌کنیم. رسیدن به استاندارد ایزو یک بحث است که شرکت سهامی نمایشگاه‌ها موفق به کسب آن شده است، اما نگهداری آن بحثی دیگر است. به همین دلیل با همکاری مجریان سعی می‌کنیم نمایشگاه‌ها براساس استانداردهای بین المللی برگزار شود.

همچنین از دو سال پیش به بحث تعالی سازمانی وارد شده و امسال موفق به دریافت گواهینامه دو ستاره تعالی سازمانی شدیم. این گواهینامه هم عملکرد داخلی خود ما را در نظر می‌گیرد و هم عملکرد سایر بخش های مرتبط با نمایشگاه مانند غرفه‌سازی، جذب مشتری و چگونگی اجرای نمایشگاه‌ها را شامل می‌شود.

این موفقیت‌ها نشان داده است که مجریان ما هرسال به سطح بالاتری از فعالیت دست می‌یابند و امیدواریم با کمک دستگاه‌های دیگر، در راه تقویت این جامعه گام‌های مؤثر برداشته شود.

انتخابات هیات مدیره انجمن صنفی برگزارکنندگان نمایشگاهی اخیراً برگزار شده است. چه پیامی به اعضای هیات مدیره دارید و فکر می‌کنید چه کارهایی برای توسعه این صنعت می‌توانند انجام دهند؟

مجریان نمایشگاهی نقش اصلی را در برپایی نمایشگاه‌ها ایفا می‌کنند. ما علاقه‌مندیم صنفی که زیر نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل داده‌اند، بنیه قوی داشته وبتوانند هم از تجارب سایر کشورها استفاده کرده و هم خود را به آخرین علوم نمایشگاهی مجهز کنند.

برپایی مطلوب و کارآمد نمایشگاه می‌تواند کمک شایانی به گردش چرخ اقتصاد کشور بکند و برعکس آن، برپایی نامطلوب هر نمایشگاه می‌تواند آثاری مخرب داشته و آدرس اشتباه به مردم بدهد.

توصیه و خواهش من از دوستان هیأت مدیره انجمن این است که مانند همیشه منافع و مصالح کشور را مقدم بر هرچیز دیگر در نظر بگیرند. در درجه بعدی باید منافع متقابل صنف خود و بنگاه‌ها و مشتریان را در نظر گرفته و در راه برگزاری بهتر نمایشگاه‌ها بکوشند.

مشارکت مجریان در تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها در دوره مدیریت حضرت‌عالی چگونه بوده است؟

ما در داخل نمایشگاه بیش از 15 کمیته تصمیم‌سازی تشکیل داده و قاطبه تصمیمات در اثر مشورت‌ها و نظرات این کمیته‌هاست. درمواردی هم که تصمیم‌گیری به موارد بیرونی نمایشگاه مربوط می‌شود که از جمله آن مجریان هستند، حتما جلساتی با دوستان برگزار شده و براساس نظرات آنها، تصمیم‌گیری می‌کنیم. در واقع مشارکت با همه ذی‌نفعان در اتخاذ تصمیمات از سیاست‌های مهم نمایشگاه بوده است.

یکی از اقدامات مثبت و مهمی که در نمایشگاه روی داده، عضویت در نهادهای بین‌المللی از جمله UFI (اتحادیه جهانی صنعت نمایشگاهی)بوده است. در مورد اهمیت این عضویت توضیح بفرمایید.

شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران از جمله شرکت‌های قدیمی فعال این حوزه در منطقه است. سابقه تشکیل این شرکت به 41 سال پیش می‌رسد و هنگامی که برخی از کشورهای مدعی این صنعت، هیچ نمایشگاهی برگزار نمی‌کردند ما ساختار و سازمانی مشخص برای این موضوع داشتیم.

این قدمت سبب می‌شود ظرفیت‌های زیادی در نمایشگاه وجود داشته باشد. متأسفانه در سال‌های پیش به نمایشگاه به چشم یک صنعت در کشور نگاه نشده و امروز همه مسئولان باید کمک کنند یک انسجام نمایشگاهی در کشور ایجاد شود.

بسیاری از پیشرفت‌ها و علوم نمایشگاهی از طریق اتحادیه‌های بین‌المللی در دسترس است. از این رو ما تلاش کردیم با UFI ارتباط موثری برقرار کنیم. سال گذشته نیز برای ریاست منطقه خاورمیانه و آفریقا با اکثریت قاطع آرا انتخاب شدیم. هرچند یک ماه پس از این انتخاب در کمال تعجب نامه‌ای از سوی دبیرکل سازمان برایمان آمد و به ما اعلام شد انتخابات باطل شده است. در هر صورت نتیجه این انتخابات نشان داد ارتباطات ما چقدر قوی شده و این نخستین بار بود که توانستیم از 37 رای ممکن، 32 رای را ازآن خود کنیم.

مشارکت ما در UFI به عضویت صرف ختم نمی‌شود و در کمیته‌های مختلف این نهاد بین‌المللی عضویت فعال داریم و در تصمیم‌سازی‌های آن مشارکت می‌کنیم.

پس از مشارکت در نمایشگاه اکسپو شانگهای - چین، ارتباطات خوبی نیز با دفتر بین‌المللی نمایشگاه‌ها (BIE) که وظیفه ساماندهی کار اکسپوها را دارد، برقرار شده است. در این مورد توضیح بفرمایید.

ابتدا اجازه بدهید توضیحاتی در مورد اکسپوها عرض کنم. نخستین اکسپوی تاریخ در سال 1851 در لندن تشکیل شد. در آن زمان کشورها متوجه اهمیت بسیار زیاد این نمایشگاه نبودند تا این که پنج سال بعد فرانسه تصمیم به برگزاری دومین اکسپو گرفت که برج ایفل یادگار همان نمایشگاه ست. از آن زمان تاکنون اکسپو هر 5 سال یک بار تشکیل شده و با استقبال فراوان مردم و کشورها روبرو بوده است.

ایران نیز در اکسپوهای مختلفی حضور داشته اما این مشارکت هرگز قدرت لازم را نداشته است. برای نخستین بار با وجود وقت کم، برنامه‌ریزی خوبی برای شرکت در اکسپوی 2010 شانگهای - چین در کشور صورت گرفت و تلاش شد حضوری قوی در این نمایشگاه داشته باشیم. این حضور اهمیت فراوانی داشت چرا که 76 میلیون نفر در طول 6 ماه از این نمایشگاه دیدار نمودند از این تعداد، 7 میلیون نفر از پاویون کشورمان دیدن کردند. قطعا چنین تعداد زیادی از مخاطب در هیچ نمایشگاه دیگری وجود ندارد و بسیار مهم و ارزشمند است.پس از این اکسپو، بلافاصله اقدامات لازم برای حضور در اکسپوی 2015 میلان آغاز  و در این راستا اینجانب بعنوان کمیسر ژنرال ایران در در این اکسپو معرفی و زمین سالن ایران در محل سایت اکسپو تعیین گردیده و فعالیت کمیته های تخصصی اکسپو با مشارکت نهادها و سازمانهای دولتی و خصوصی آغاز و همایش های بین المللی - تخصصی مربوطه با هدف حضور باشکوه جمهوری اسلامی ایران در اکسپو و نمایش تاریخ، فرهنگ، هنر، دستاوردهای علمی برگزار گردیده است. همچنین با تصویب هیأت دولت، درخواست‌های اولیه برای میزبانی اکسپوی 2025 توسط ایران به BIE را ارایه داده‌ایم که اتفاقاً با استقبال دبیرکل دفتر بین المللی نمایشگاهها مواجه شده است. ما در  BIE‌ عضو کمیته راهبردی هستیم که وظیفه این کمیته تصمیم‌گیری در مورد میزبانی کشورهاست و امیدواریم در این راه موثر عمل کنیم.

شنیده‌ایم سال آینده نمایشگاه مهمی در کشور با حضور کشورهای اسلامی برپا خواهد شد. در این مورد توضیح بفرمایید.

چهاردهمین نمایشگاه تجاری کشورهای عضو کنفرانس اسلامی قرار است در آبان‌ماه 92 در تهران برگزار شود. این نمایشگاه عرصه‌های جدیدی برای کشورهای حوزه اسلامی پیش می‌آورد که با توجه به بلوک‌بندی‌ها و شرایط اقتصادی و سیاسی موجود در دنیا، بتوانند از ظرفیت‌ها هم استفاده کنند.

ما علاقه‌مندیم این نمایشگاه بزرگ را با مشارکت و کمک اتاق‌های بازرگانی، دستگاه‌های سیاستگذار و همه نهادهای دولتی و خصوصی برگزار کنیم. کار اجرایی این نمایشگاه از فروردین ماه 92 آغاز می‌شود و 57کشور اسلامی در طول یک هفته در این نمایشگاه حضور خواهند داشت.