جزئیات سمينار "پوشش بیمه خشونت سیاسی و مالی" تهران منتشر شد
با افزایش ناآرامی های سیاسی در جهان ، شهروندان بیشتری برای خرید بیمه خشونت های سیاسی اقدام می کنند.
بی ثباتی سیاسی، تقاضا و هزینه بیمه خشونت های سیاسی را توامان افزایش داده است چرا که در اغلب موارد مردم در زمان های خطرناک، به خرید این بیمه نامه روی می آورند.
طی دو هفته اخیر جهان شاهد خشونت های تروریستی بی سابقه ای بوده است از اتفاقات لندن گرفته تا حوادث امروز تهران که به ناارامی های خاورمیانه دامن زده است.
بر اساس اخبار رسمی گروه تروریستی داعش با صدور بیانیه ای مسئولیت حملات تروریستی صبح چهارشنبه در تهران را بر عهده گرفته است
در جریان حملات صبح چهارشنبه دو تیم عناصر تروریستی در تهران دستکم 7 نفر کشته و دهها نفر زخمی شدند.
اما این حادثه تروریستی نشان می دهد جهان از حملات انتحاری در امان نیست و این دست حوادث علاوه بر اینکه می تواند جان شهروندان را بگیرد ، قادر است تا به مراکز صنعتی و تجاری نیز آسیب برساند.
لبنان از جمله کشورهایی است که در زمینه بیمه خشونتهای سیاسی فعالیت های قابل ملاحظه ای داشته به طوریکه کارشناسان اقتصادی این کشور بر این باورند که میزان حق بیمه در بیمه خشونت های سیاسی در لبنان دو برابر شده است و سالانه به شدت افزایش می یابد.
در گزارشی که چندی پیش بیزینس اینشورنس منتشر کرد ، آمده است که در
لبنان اکثر هتل های بزرگ، بانک ها، کارخانه ها، پمپ بنزین ها، فروشگاه خرده
فروشی، شرکت های پتروشیمی و حتی برخی از مجتمع های مسکونی تحت پوشش این
نوع از بیمه هستند.
در همین راستا سندیکای بیمه گران ایران با همکاری شركت كارگزاري ناسكو و با هدف آشنایی با ریسکهای نوظهور و ارتقاء دانش روز لایه های مدیریتی شرکتهای بیمه و فراهم آوردن امکان شبکه سازی و رایزنی شرکتهای بیمه با شرکتهای فعال در عرصه بین الملل، سمينار دو روزه اي را در 28 و 29 تير ماه 1395 در تهران برگزار کرد. موضوع این سمينار "پوشش بیمه خشونت سیاسی و مالی"بود.
به نظر می رسد با توجه به حوادث اخیر تهران پرداختن به این سمینار خالی از لطف نباشد.
متن ذیل گزیده ای از مطالب ارائه شده در روز اول سمینار است، که به پوشش بیمه ای ریسکهای خشونت سیاسی اختصاص داشت. در این سمینار اطلاعات مبسوطی در خصوص آمار مربوط به تروریسم و روند افزایشی تعداد خسارات و میزان آنها، انواع محصول و پوشش های مربوطه در دسترس، اشکال مختلف قرارداد(Wordings) ، ظرفیت موجود در بازار جهانی برای این محصول و مثالهایی از خسارت، ارائه گردید.
گفتنی است گرداوری و تنظیم این مجموعه توسط سارا حقیقی وند ، مشاور پیشین بین الملل سندیکا صورت گرفته است .
ضمن اینکه مجموعه مطالب در این بخش توسط دانیل کوون از گروه ادونت ( سندیکای 780 لویدز)، ارائه گردیده است .
بیمه خشونتهای سیاسی
در سالهای اخیرحملات تروریستی در حال افزایش است، به طوریکه مرگ و میر حاصل از آن 35% بین سالهای 2013 تا 2014 افزایش داشته و گستره حملات در بیش از 70 کشور بوده است. در حقیقت شاهد یک جابجایی بین حملات به گروههای مذهبی/سیاسی به گروههای گستردهتری از جمعیت هستیم. در حال حاضر مرگ ومیر ناشی از این حملات رشد 900 درصدی را نسبت به سال 2001 داشته است. در عین حال ضرر و زیان مالی ناشی از آن در 2014، 10 برابر بیش از سال 2000 است، این رقم شامل تنها تعداد محدودی از هزینههای مستقیم است.
تاثیر حملات تروریستی بر یک اقتصاد بسیار بیش از این است، از بین رفتن صنعت توریسم ترکیه و مصر و کاهش 30 درصدی تولید نفت در نیجریه، مثالهایی از تاثیر مخرب تروریسم بر اقتصادهاست. صنایعی که بیشتر در معرض اقدامات تروریستی قرار دارند در جدول ذیل قابل ملاحظه اند. صنعت خرده فروشی، حمل و نقل، نفت، برق و ساخت و ساز، به ترتیب بیشترین تعداد حملات را تجربه کرده اند. حمله به بخش خرده فروشی و حمل و نقل، بیشترین رعب و وحشت را در آحاد مردم ایجاد میکند و حمله به بخش نفت معمولا بیشترین خسارتهای مالی را رقم زده و درآمدهای نفتی دولتها را متاثر میسازد.
نمودار 1- ترکیب صنایعی که مورد حمله تروریستی قرار گرفته اند.
در حال حاضر اگرچه شاهد افزایش حملات مسلحانه_ بیش از 30% اقدامات تروریستی- هستیم، اما بمب گذاری همچنان 52 درصد اقدامات تروریستی را شامل میشو
باید توجه داشت که علی رغم تعداد کم ، خسارتها ممکن است بسیار بزرگ باشند، نظیر:
- خسارت بالای 200 میلیون دلاری حمله به مرکز خرید بزرگ در تایلند
- خسارت بیش از 100 میلیون دلار حمله به Westage Mall در کنیا
- خسارت بیش از 20 میلیون دلار حمله به انبار دارویی در عراق
حمله به مرکز خرید وستاژ (Westage) در کنیا نمونه قابل تاملی است، مردان مسلح ناشناس در 21 سپتامبر 2013 به این مرکز خرید واقع در نایروبی حمله کردند. در این حمله محاصره سه روز به طول انجامید، حمله کنندگان مرکز خرید را با مواد منفجره تخریب کردند، 61 شهروند عادی و 6 پلیس کشته و 175 نفر زخمی شدند. مجموع خسارت بالغ بر 115 میلیون دلار شد.
خوشبختانه ایران در سالهای اخیر توانسته است اقدامات تروریستی بزرگی را خنثی کند و در خصوص ریسک تروریست کشوری کم ریسک ارزیابی میشود. هرچند که نیروهای امنیتی ایران در خنثی کردن عملیات داعش بسیار موفق عمل کرده اند، اما باید توجه داشت که تاکتیکهای عملیات تروریستی نیز با توجه به قدرت نیروهای امنیتی، اشکال دیگری می یابند.
شکل 1- توزیع جغرافیایی حملات تروریستی در ایران و کشورهای همسایه ایران
پوشش های بیمه ای برای خشونت سیاسی
جدول ذیل نشان دهنده پوشش بیمه ای است که از طریق هر یک از کلوزهای بیمه ای در اختیار قرار می گیرد، و در عین حال به صورت تخصصی هر یک از مخاطرات، تعریف شده اند. کاملترین پوشش بیمه ای موجود که جنگ را نیز شامل میشود، در Hiscox i-v و Beazley 1-7 ، ارائه میگردد.
در تعاریف ذیل عواملی که تعریف یک خطر را با خطر دیگر متفاوت میسازد، قابل توجه است. به عنوان مثال در تعریف تروریسم، اعمال زور یا خشونت، عاملی است که آن را با خرابکاری متفاوت میسازد. یا وجود عامل پشتوانه سیاسی، مذهبی یا ایدئولوژیکی، مشخصا ما را به تروریسم یا خرابکاری توجه میدهد.
جدول 3- پوشش های بیمه ای برای خشونت سیاسی
در ذیل تعریف برخی از مخاطرات، برای جلب توجه به تفاوتهای میان آنها، آمده است:
تروریسم: عملی است که با اعمال زور یا خشونت توسط فرد یا گروهی، با
برنامه شخصی یا سازمانی، انجام میشود. این عمل به پشتوانه سیاسی، مذهبی یا
ایدئولوژیکی با هدف تحت تاثیر قرار دادن دولت و ایجاد رعب و وحشت عمومی
برای هدف مذکور، صورت می گیرد.
خرابکاری : اقدام یا اقدامات خرابکارانه به پشتوانه سیاسی، مذهبی یا
ایدئولوژیکی با هدف تحت تاثیر قرار دادن دولت و ایجاد رعب و وحشت عمومی،
برای هدف مذکور، صورت می گیرد.
اعتصاب : متوقف کردن کار برای نشان دادن خواسته ای که نادیده گرفته شده به یک کارفرما و یا اعتراض به شرایط و یا قانونی خاص.
شورش : ایجاد مزاحمت های همراه با خشونت توسط گروهی از افراد که با هدف به هم ریختن نظم عمومی، گرد هم آمده اند.
اغتشاش : خشونت بسیار زیاد توسط افراد زیادی که برای هدف یا مقصود واحدی، گرد هم آمده اند.
قیام : اقدام خشونت آمیز شهروندان در مخالفت با دولت.
انقلاب: براندازی یک رژیم یا سیستم سیاسی توسط شهروندان آن کشور.
کودتا :تغییر ناگهانی دولت به شیوه ی غیر دموکراتیک با استفاده از زور یا با ایجاد رعب و وحشت.
جنگ داخلی : رودرویی شدید نیروهای نظامی با شهروندان معترض یک کشور.
حق بیمه:
حق بیمه بر اساس موارد ذیل تعیین میگردد:
- نوع پوشش
- میزان پوشش
- موقعیت جغرافیایی
- نوع کسب و کار/اشتغال
- مالکیت کسب و کار
- امنیت فیزیکی
- سقفهای قرارداد و فرانشیز یا کاستنی
- تجمیع ریسک بیمه گر
بیمه گران برای تعیین حق بیمه، دسترسی بسیار مناسبی به رتبه بندی ریسک دارند که بر مبنای هر خطر صورت گرفته و روندها برای یک دوره 5 ساله موجود است. موقعیتهای مکانی در نقشه با توضیح اتفاقات مرتبط قابل ملاحظه است و اطلاعات قابل توجهی در خصوص ریسک کلی کشور، نزدیکی به اهداف پر ریسک و توالی تاریخی اقدامات تروریستی موجود است.
شکل2- جانمایی اقدامات تروریستی در نقشه
استثنائات
برخی از استثنائات پوششهای بیمه خشونت سیاسی به شرح ذیل است.
- جنگ بین G5
- پوشش برای خطرات رادیواکتیو، هستهای، شیمیایی و بیولوژیکی(NCBR)
- حملات مجازی
- ریسکهای سیاسی نظیر مصادره، سلب مالکیت، ملیسازی و ...
- صدمه بدنی، از دست دادن زندگی
- تحریم
- غارت
ظرفیت بازار
ظرفیت بازار برای پوشش ریسک خشونت سیاسی حدودا 000,000,500,2 دلار آمریکا برآورد میشود که از 000,000,500,1 دلار ظرفیت لویدز لندن است و مجموع 000,000,000,1 دلار دیگر در دبی، آسیا، برمودا و آمریکای شمالی است.
در برخی از کشورها دولت خود صندوقهایی را به این منظور تدارک دیده است، نظیر:
- UK- Pool RE
- India - MTRIP
- Germany – Extremus
- Spain – Concorcio
- Australia: ATIA
- France – Gareat
- Denmark – DTIS
- USA – TRIA
یک صندوق تروریسم به دلایل ذیل ممکن است برای ایران مفید باشد:
- بازار پیچیده با شرکتهای محلی که میتوانند ریسک را قبول کنند و ضریب خسارت پایین که آن را رشتهای سودده میسازد.
- قیمتهای بازار بینالمللی میتواند به علتهای دیگری افزایش یابد.
- نهاد ناظر قدرتمند توانایی راهاندازی و مدیریت این صندوق را دارد.
- با هزینه متوسط هر فرد 84 دلار بعید است که اشخاص بیمههای تک نفره بخرند.
تحریمها
- شرکتهای غیرآمریکایی می توانند با بیشتر شرکتهای ایرانی با ارزی به غیر از دلار آمریکا با ایران معامله کنند. حتی شرکتهای تابعه ایشان با مجوزهای خاصی مجاز به انجام معامله با ایران هستند.
- نقل و انتقال پول همچنان موضوع مهمی باقی مانده است:
- برخی از بانکها در مقابسه با سایر بانکها انعطاف بیشتری دارند.
- حسابهای سپردهای برای نگهداری مبالغ در نظر گرفته شده است.
- نقل و انتقال حق بیمههای لویدز تحت نظارت سیتی بانک است.
- کلوزهای تحریم از سوی نهاد ناظر تقاضا میشود.
- آینده مبهم برجام، به خصوص با پیش رو بودن انتخابات آمریکا.
نتیجه گیری
تروریسم موضوعی است که نگرانی فزایندهای را برای کسب وکارها و افراد رقم زده است. صنعت بیمه ایران نیازمند ارائه راهحلی برای پوشش بیمه خشونت سیاسی است که هم بازار داخلی را پوشش دهد و هم سرمایه گذاری خارجی را حمایت کند. در طولانی مدت بازار بیمه اتکایی بینالمللی انعطاف لازم را برای مخاطرات پیچیده و فراملی، فراهم خواهد آورد، اما در کوتاه مدت صنعت بیمه ایران، میتواند راهحلهای مکفی را برای بازار داخلی ارائه دهد
