اقتصاد گردان - محسن شمشيري: در اسفند ماه سال گذشته حدود ۱۲ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان از چکهای مشتریان بانکها برگشت خورده است، عمده دلایل برگشی به کسری و فقدان موجودی حساب هاي بانكي مرتبط است.
بر اساس اعلام بانک مرکزی در اسفند ماه 95 تعداد یک میلیون و 434 هزار و 200 فقره چک با ارزش 12 هزار و 695 میلیارد تومان برگشت خورده است كه اين مبلغ به ميزان 20 درصد مبلغ چك هاي مبادله شده عادي و از نظر تعداد نيز 14.3 درصد تعداد چك هاي مبادله شده عادي است.
البته از تعداد یک میلیون و 434 هزار و 200 فقره چک برگشتی، تعداد یک میلیون و 396 هزار و 900 فقره چک به دلیل کسری یا فقدان موجودی برگشت خورده اند و 37 هزار و 300 فقره دیگر نیز بنا به دلایلی دیگر از جمله تطابق نداشتن امضا، مغایرت تاریخ عددی و حروفی، مخدوش بودن امضا یا مندرجات چک، مغایرت مبلغ حروفی با عددی چک، مسدود بودن حساب مورد نظر و مسدود بودن چک با شماره سری و ستومان مرتبط بوده است.همچنین از مبلغ چک هاي برگشتی در اسفندماه، 12 هزار و 318 میلیارد تومان چک به دلیل کسری یا فقدان موجودی برگشت خورده و 377 میلیارد تومان دیگر نیز بنا به سایر علل وصول نشده اند
تازهترین گزارش بانک مرکزی از آمار مربوط به دادوستد چک در سال ۱۳۹۵ نشان میدهد که تا پایان اسفند ماه در کل کشور بالغ بر ۱۰ میلیون فقره چک به مبلغی بیش از ۶۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان مبادله شده است که نسبت به دوره قبل از نظر تعداد ۴.۲ درصد و از لحاظ مبلغ تا ۱۶.۳ درصد افزایش دارد. از این میزان حدود ۸.۶ میلیون فقره چک به مبلغی بالغ بر۵۱ هزار میلیارد تومان وصول شده است. آمار وصولیها از این حکایت دارد که بالغ بر ۵۱ هزار میلیارد تومان وصول شده که نسبت به ماه قبل؛ از نظر تعداد ۵.۲ درصد و مبلغ تا ۱۷.۲ درصد رشد دارد.
از چکهای مورد معامله میزان چکهای برگشتی، بالغ بر ۱.۴ میلیون فقره به مبلغی حدود ۱۲ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بوده است. تعداد چکهای برگشتی ۱.۲ درصد کاهش و مبلغ آن تا ۱۲.۶ درصد افزایش دارد. این در حالی است که ۹۷.۴ درصد از نظر تعداد و ۹۷ درصد از نظر مبلغ به دلیل کسری یا فقدان موجودی بوده است.
باید یادآور شد که در بین استانهای کشور، تهران بالاترین حد چکهای برگشتی را با بیش از ۴۸۷ هزار فقره و۷۳۰۰ میلیارد تومان به خود اختصاص داده است. همچنین اصفهان با ۱۵۰ هزار فقره و مبلغ حدود ۷۵۶ میلیارد تومان و خراسان رضوی با ۱۱۸ هزار فقره و ۸۱۴ میلیارد تومان در رتبه های بعدی چکهای برگشتی قرار دارند.
اما طبق توضیحات احمدی-دبیرکل بانک مرکزی- این افزایش ۱۲.۶ درصدی چک برگشتی در اسفند ماه را از نظر مبلغ باید در کنار افزایش ۱۷.۲ درصدی مبلغ کل وصولیها تحلیل کرد که نشان میدهد علت افزایش چک برگشتی نسبت به دوره قبل، افزایش چکهای مبادلاتی بوده است.
در مجموع در اسفند ماه ۱۳۹۵ در کل کشور حدود ۹ میلیون و ۷۰۰ هزار فقره چک وصول شده است که از این تعداد حدود هشت میلیون و ۵۰۰ هزار فقره چک عادی و بالغ بر یک میلیون و ۱۳۰ هزار فقره چک رمزدار بوده است. بر این اساس ۸۸.۴ درصد از کل تعداد چکهای وصولی، چک عادی و ۱۱.۶ درصد چک رمزدار بود. از نظر مبلغی حدود۲۰۴ هزار میلیارد تومان چک وصول شده که بالغ بر ۵۱ هزار میلیارد تومان چک عادی و بالغ بر ۱۵۳ هزار میلیارد تومان چک رمزدار است، به عبارتی ۲۵ درصد از کل مبلغ چکهای وصولی عادی و ۷۵ درصد از آن رمزدار بود.
بیشترین و کمترین چک برگشتی متعلق به کدام استان است؟
بانک مرکزی آمار تفکیکی چک های برگشتی در اسفندماه سال گذشته را اعلام کرد که بر این اساس تهران، اصفهان و خراسان رضوی بیشترین و استان های ایلام، کهگیلویه و بویراحمد و مناطق آزاد کمترین چک برگشتی را داشته اند.
براساس اعلام بانک مرکزی، استان های تهران با 487 هزار و 300، اصفهان با 150 هزار و 200 و خراسان رضوی با 118 هزار و 200 فقره چک برگشتی بیشترین چک برگشتی را در اسفندماه سال گذشته به خود اختصاص داده اند.
ارقام این چک ها نیز به ترتیب برای استان های تهران، اصفهان و خراسان رضوی 73 هزار و 734 میلیارد تومان، 7 هزار و 559 میلیارد تومان و 8 هزار و 139 میلیارد تومان بوده اند.
همچنین استان های ایلام با 900، کهگیلویه و بویراحمد با هزار و مجموع مناطق آزاد کشور با یک هزار و 100 فقره بیشترین کمترین آمار تعداد چک های برگشتی را در اسفندماه 1395 به خود اختصاص داده اند. ارقام چک های برگشتی برای این استان ها نیز به ترتیب برای استان های ایلام، کهگیلویه و بویراحمد و مجموع مناطق آزاد 62 میلیارد تومان، 42 میلیارد تومان و 279 میلیارد تومان بوده است