هیچ ارزانی بی‌حکمت نیست! راه تشخیص لوازم آرایشی اصلی از تقلبی چیست؟

 این که چندم هستیم بماند، این که سن آرایش در سال‌های اخیر از ۱۹ سال به ۱۳ سال کاهش پیدا کرده بماند، چرایی و چگونگی‌اش هم پیشکش، معضل این روزها آن است که بازار را جنس تقلبی خفه کرده و عجیب هم طرفدار دارد و درد این معضل همین سال‌ها و سال‌های آتی بالا می‌زند. کِی این همه مطب متخصصان پوست پُر بود از بیماران پوستی، کی این همه سرطان داشتیم. نمی‌گوییم تنها دلیل این‌ها لوازم آرایش تقلبی است اما آمارها نشان می‌دهد که بخشی از این رشد، زیر سر همین لوازم زیباساز نابود کننده است! 

این معضل تنها متعلق به ایران نیست و تمام کشورهای جهان را درگیر خود کرده است. سال گذشته در فوریه ۲۰۱۲ بود که پلیس کانادا هشدار داد که لوازم آرایش تقلبی در بازار این کشور بسیار زیاد است و دست به پیگیری این امر زد؛ جنس‌هایی که همه چینی بودند. در انگلیس هم این نوع لوازم تقلبی بویژه عطر بسیار یافت می‌شود. آمارهای ۲۰۱۰ اندونزی هم نشان داد که بالغ بر ۴.۸ بیلیون دلار جنس تقلبی وارد این کشور شده که ۶.۴ درصد آن لوازم آرایش تقلبی بوده است. 

تولید این گونه محصولات چه در ایران و چه در سایر کشورهای جهان مشمول قانون می‌شود و برای آن جرم تعیین شده است. بر همین اساس "حقوق مالكیت معنوی" یا به عبارتی "حقوق مالكیت فكری" موسوم به (IP) Intellectual Property حقوقی است كه موضوع آن اثر فكری انسان است نه شیء مادی اما این آثار كه زاییده فكر بشر هستند، دارای ارزش اقتصادی می‌باشند. حقوق مالكیت فكری یكی از اركان مهم تمدن است. هدف حقوق مالكیت فكری، محترم شمردن پدیدآورنده و حمایت از اثر اوست . واقعیت این است که حق کپی رایت در این زمینه چه در ایران و چه در هر کشوری رعایت نشده است، اما حقیقت این واقعیت چیز دیگری است: میلیون‌ها میلیون خانم و دختران جوان روزانه درگیر این مساله‌اند و خود را در دام خطر و گاه مرگ می‌اندازند. این خطر برای ایران از همه نگران کننده‌تر است؛ چراکه بر اساس آمارهایی که گفتیم درصد بالایی از خانم‌های ایرانی بویژه در سنین کم از این گونه مواد استفاده می‌کنند. 

تولید یک قلم وسیله آرایشی نیازمند ترکیب چندین ماده شیمیایی است که اگر غیرعلمی، بدون نظارت و حتی فاقد کار تحقیقاتی و پژوهش‌های بالینی باشد به ‌طور حتم موجب بروز آسیب‌های مختلف پوستی می‌شود. 

گران‌ بودن مواد اولیه اصلی بسیاری از اوقات، افراد سودجو را به مسیری می‌کشاند که با تولید لوازم آرایش غیراصلی و تقلبی، سلامت مردم را به ‌خطر بیندازند. به طور طبیعی لوازم تقلبی، ارزان‌تر از محصولات اصلی در بازار عرضه می‌شود. ماجرا این است که قیمت لوازم آرایشی استاندارد خیلی بالاتر از لوازم آرایشی غیراستاندارد و تقلبی است. تفاوت قیمت یک رژ غیرتقلبی با تقلبی‌اش دست ‌کم حدود ۶ هزار تومان است، اما باید عوارض استفاده از نوع تقلبی‌اش را در نظر گرفت.

لوازم آرایشی تقلبی بیشتر از از افغانستان، پاکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس و مرزهای کردستان وارد بازارها می‌شوند و به جرات می‌توان گفت که از تمام مارک‌های مرغوب‌، تقلبی آن هم وارد شده اما با قیمت‌های بسیار ارزان‌تر. برای نمونه مارک "کلینیک" که جزو لوازم آرایشی قدیمی و معروف است، نمونه‌های تقلبی آن با نصف قیمت به فروش می‌رسد. جالب اینجاست که فروشندگان ادعا می‌کنند که عرضه‌‌ کنندگان لوازم آرایشی گواهینامه تولید آن‌ها را کسب کرده‌اند. گاهی نیز اتفاقات جالبی رخ می‌دهد مثلا شرکت یاردلی به باند استریت تغییر نام داده اما هنوز محصولات آن با نام یاردلی در بازارهای کشور به چشم می‌خورد که در پاکستان و افغانستان پر شده‌اند. معمولا عرضه ‌کنندگان لوازم آرایشی این اجناس را درجه دو می‌نامند. 

به طور کلی سه شاخصه اصلی در شناخت محصول اوریجینال، قیمت، مکان فروش و نوع بسته‌بندی محصول است. بسته‌بندی‌های بی‌کیفیت، کپی‌های ضعیف از لگوی اصلی محصول و غلط املایی و یا بازی با حروف اصلی نام یک برند معروف، مهم‌ترین نشانه‌های یک جنس تقلبی است. 

یکی از راه های شناخت لوازم آرایش اصل این است که تستر یا نمونه‌های آن در فروشگاه معتبر موجود باشد و اینکه مارک محصول واضح و خوانا و دیکته صحیح داشته باشد؛ مثلا L’Oreal به شکل‌های Loreal یا oreal نوشته نشده باشد. 

در بسیاری از فروشگاه‌های نمایندگی لوازم آرایش معروف، نوع تقلبی هم عرضه می‌شود. مثلا در یکی از نمایندگی‌های عرضه کننده مارک کره‌ای Etude لوازم آرایش تقلبی همین مارک که درجه ۲ هستند را هم عرضه می‌کند و اظهار دارد که این‌ها مدل‌های جدید این برند هستند! 

ولی لوازم آرایش‌های اورجینال از لحاظ شکل ظاهر کاملا مشخص هستند و لیبل و مارکی که روی آن‌ها درج شده معمولا به راحتی پاک نمی‌شود. لیبل مخصوص وزارت بهداشت هم روی لوازم اصل هست و در مورد لوازم اتود این لیبل روی جعبه درج شده و به صورت برچسب نیست. 

توصیه می‌شود کرم پودر و ریمل را هرگز به قیمت ارزان و از فروشگاه‌های نامعتبر تهیه نکنید و همیشه از فروشنده تستر بخواهید و در عین حال توجه داشته باشید که خود تستر را به شما نفروشند! لوازم آرایش Clinique وLancôme در ایران به صورت قاچاق وارد می‌شوند و تضمینی برای اورجینال بودن‌شان وجود ندارد و تنها ضامن خرید از فروشگاه‌های معتبر و یا خرید آن از کشورهای دیگر است. 

راه دیگری برای تشخیص مارک اصل آن است که به وب سایت‌های رسمی هر مارکی بروید و در قسمت نمایندگی‌های فروش، ببینید که آیا در ایران نمایندگی دارند یا نه، که این البته مستلزم دانستن زبان آن سایت است و بسیاری از نمایندگی‌های ایران هم جنس اصل دارند اما منحصرا یک مارک را عرضه نمی‌کنند و نماینده انحصاری نیستند. به طور کلی برای دیدن تمامی مارک‌های اصلی لوازم آرایش می‌توانید به سایت http://www.paulaschoice.com/beautypedia-skin-care-reviews/brands/ مراجعه کنید که تمامی برندها را بر اساس حروف الفبای لاتین ارائه کرده است. 

خرید اینترنتی به هیچ وجه انجام ندهید 

مساله‌ای که این روزها چه در ایران و چه در خارج از کشور باب شده، خرید اینترنتی محصولات آرایشی بهداشتی است. سال گذشته سایت رسمی خبری انگلیس گزارشی مفصل در این باب نوشت و ضمن هشدار به مصرف کنندگان محصولات تقلبی، آماری منتشر کرد که طی آن اعلام نمود ۸ محصول از هر ۱۰ محصولی که در سایت‌های خرید آنلاین معتبری همچون آمازون و ای‌بی به فروش می‌رسد، تقلبی است. این محصولات که در این سایت‌ها ارزان‌تر از قیمت مغازه‌ها به فروش می‌رسیدند، مورد آزمایش قرار گرفتند و نتایج جالب و در عین حال نگران کننده‌ای را نشان دادند: 

مداد چشم MAC عرضه شده در سایت آمازون 

قیمت بازار: ۱۴ پوند 

قیمت سایت: ۳.۵۰ پوند 

بسته‌بندی هر دو مشابه بود اما درپوش نوع تقلبی کوچک‌تر بود و به هنگام استفاده نوک آن شکسته می‌شد. در آزمایشات مشخص شد از سطح مجاز استفاده از سرب در این مداد تعدی شده و ۴۶ برابر است. 

ریمل Bad Gal lash عرضه شده در سایت ای‌بی 

قیمت بازار: ۱۶.۵۰ پوند 

قیمت سایت: ۳.۹۹ پوند 

همانطور که در تصویر هم می‌بینید به ظاهر هیچ فرقی با هم ندارند اما وقتی در آن را باز می‌کنید، نوع اصلی ارتفاع کمتری دارد و برس آن هم ضخیم‌تر است و بویی که اصل آن دارد با تقلبی کاملا متفاوت است. در آزمایشات هم معلوم شد نوع تقلبی این ریمل دارای درصد بالایی جیوه و مقادیر کمی سرب، آرسنیک، جیوه و کادمیوم بود. 

ایرانی‌هایی هم که با اینترنت سر و کار دارند بسیار با تبلیغات انواع و اقسام محصولات آرایشی بهداشتی مواجه شده اند که با قیمت بسیار ارزان تری به شرط عرضه درب منزل ارائه می‌شوند. به این گونه تبلیغات اینترنتی، تبلیغات ماهواره‌ای را هم اضافه کنید که همه از یک قماش هستند و تنها دلیل ارزانیِ فروش‌شان، تقلبی بودن محصولات‌شان است؛ وگرنه که محصولات اصلی آن قدر در ایران و گوشه و کنار جهان فروش دارند و سال‌های سال است که مصرف کنندگان آن‌ها را می شناسند که نیازی به این گونه تبلیغات و کاهش قیمت‌شان ندارند. 

اندر وصف مضرات این گونه اجناس در گزارشی دیگر به تفصیل صحبت می‌کنیم اما همین بس که بدانید در هر بار استعمال سرب خالص را مستقیما به بدن خود وارد می‌کنید و سلامت و گاه جان خود را به بازی می‌گیرید! 

مواد شیمیایی موجود در هر قلم از لوازم آرایشی می‌تواند سلامت چشم، پلک، پوست و موی شما را به خطر بیندازد و با جذب از راه پوست وارد گردش خون شود. از آنجا که هر انسان به‌ طور طبیعی احتمال حساسیت به این مواد را داراست با خطری جدی مواجه می‌شود. التهاب و تورم پلک چشم و پوست صورت و نواحی‌ای که از مواد آرایشی روی آن استعمال شده، مهم‌ترین عوارض کوتاه‌ مدت یا بلند‌مدت لوازم آرایش تقلبی است. این تاثیرات به صورت پیرشدگی پوست، بروز چروکیدگی در ناحیه پیشانی و چین خنده کم کم آغاز می‌شود اما متاسفانه خانم‌ها با دیدن آثار مذکور به خاطر پوشاندن چین و چروک‌ها از مواد آرایشی بیشتری استفاده می‌کنند که همین امر سبب ضربه و آسیب بیشتر به پوست می‌شود. 

غیر از حساسیت پوستی، آکنه شدید و صدمات کبدی جبران‌ناپذیر هم در انتظار مصرف‌ کننده این گونه اجناس است. عارضه دیگر، تشدید جوش‌های صورت است. به همین دلیل بسیاری از خانم‌هایی كه از این محصولات استفاده می‌كنند، پس از مدتی با تشدید جوش‌های صورت، ایجاد ضایعات آكنه‌ای و چركی یا افزایش یافتن جوش‌های زیرپوستی روبه رو می‌شوند و برای حل مشكل از پزشک كمک می‌گیرند. این امر در افرادی که خود پوستی چرب دارند، مشهودتر و عارضه ایجاد شده در آن‌ها شدیدتر است. 

از دیگر مضرات بسیار خطرناک مصرف مواد آرایشی تقلبی می‌توان به کچلی برای همیشه، جنون گاوی، ایدز و هپاتیت اشاره نمود و حتی برخی از کارشناسان سطح هشدارها را در این باره بالا برده‌اند و گفته‌اند: ترکیب شیمیایی استفاده شده در اینگونه مواد مانند مواد محافظ از جمله مواد پارابن‌ها و فتالات‌ها ارتباطی مستقیم با رشد تومورهای سرطان بویژه تومورهای سرطان سینه دارند. 

راه تشخیص را گفتیم اما همانطور که خودتان هم دیدید، گاه اینقدر شباهت تقلبی با اصل نزدیک است که امکان اشتباه برای تیزبین ترین خریداران هم وجود دارد. از این رو توصیه اکید داریم که فقط از لوازم آرایشی و بهداشتی كه دارای برچسب فارسی و توضیحات مربوط به تاریخ تولید و انقضا هستند، استفاده کنید و آن‌ها را از ‌مكان‌های مطمئن نظیر داروخانه‌ها خریداری كنید. اگر در خصوص لوازم ‌آرایشی و بهداشتی به دانشگاه‌های علوم پزشكی سراسر كشور گزارش شود، در این صورت ‌آن‌ها با حكم قضایی این لوازم آرایشی را جمع‌آوری می‌كنند اما در غیر این صورت وزارت ‌بهداشت هیچ مسوولیتی در این زمینه نخواهد داشت چرا كه برای جمع‌آوری آن قوه قهریه ‌ندارد. 

بنابر گفته مسوولان این امر، وزارت بهداشت تنها وظیفه اطلاع‌رسانی به مردم در زمینه استفاده ‌از لوازم آرایشی و بهداشتی دارای مجوز از وزارت بهداشت و درمان را دارد. البته در ‌بسیاری از موارد نیز اداره كل بهداشت محیط معاونت سلامت وزارت بهداشت در صورت ‌مشاهده محصولات غیر بهداشتی كه با بازدید از این اماكن انجام می‌دهد، نسبت به جمع‌آوری این مواد آرایشی تقلبی اقدام می‌كند. متاسفانه برخی از این مواد آرایشی به صورت دستفروشی در سطح شهر ‌عرضه می‌شود كه جمع‌آوری آن‌ها مشكل است. بنابراین بهترین روش این است كه مردم ‌آگاه شوند كه از این لوازم آرایشی فاقد مجوز از وزارت بهداشت استفاده ‌نكنند. 

در نهایت این که یادتان باشد هیچ ارزانی بی حکمت نیست و در انتخاب لوازم آرایش دقت بسیاری به خرج دهید و تنها به صرف کمتر بودن قیمت و تنوع، تن به استفاده از لوازم تقلبی و فاقد كیفیت ندهید، چراكه در درازمدت مجبور خواهید شد با مراجعه به دكتر پوست هزینه بسیار بیشتری برای تجدید سلامتی از دست رفته‌تان صرف كنید. مطمئن باشید اگر می‌خواهید فكر اقتصادی داشته باشید در این بازار بسیار متحمل ضرر خواهید شد‌! كیفیت لوازم آرایشی ایرانی شاید نتواند با مارک‌های معروف دنیا رقابت كند، اما اگر شما به دنبال اجناس ارزان هستید، بهتر است از لوازم آرایش ایرانی كه در ایران تولید شده، تحت نظارت وزارت بهداشت بوده و از ایمنی لازم برخوردارند، استفاده كنید. 

گزارش: آتنا بیانی‌پور