پیشتازی بانکهای دولتی در تزریق منابع مالی به بخش واقعی اقتصاد
اقتصادگردان- وزارت امور اقتصادی و دارایی در هشتادمین روز از اجرای برنامه ١٠٠ روز ١٠٠ اقدام خود که در آن به معرفی ١٠٠ اقدام وزارت اقتصاد در دولت یازدهم می پردازد با معرفی «پیشتازی بانکهای دولتی در تزریق منابع مالی به بخش واقعی اقتصاد»، به عنوان یکی از دستاوردهای این وزارت خانه در گزارشی آورده است: مانده تسهیلات بانکی که زیر مجموعه‌ای از عملکرد تسهیلات دهی صنعت بانکداری به شمار می رود؛ در ۶ بخش کشاورزی، صنعت و معدن، ساختمان، بازرگانی، خدمات و صادرات دیده میشود که هر بانک بر اساس نوع تقسیم بندی خصوصی و دولتی و یا تخصصی و عمومی در این مهم نقش آفرینی می‌کند. رونق تسهیلات دهی شبکه بانکی با توجه به انجماد نقدینگی موجود نشان میدهد، بانکهای زیرمجموعه وزارت اقتصاد بیش از آنچه که انتظار میرفت توان اعتباردهی خود را تقویت کرده و به تزریق منابع مالی به بخش واقعی اقتصاد پرداخته‌اند.
غوغای پرداخت
بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی بانک مرکزی، در ۵ سال گذشته صنعت
بانکداری ایران با رشدی معادل ۱۱۷ درصدی در مانده تسهیلات روبه رو شده است
یعنی مانده تسهیلات بانک ها در بخش های مختلف، میانگین رشدی معادل ۲۳.۴ را
به خود دیده اند که بیشترین آن در دولت یازدهم کسب شده است. این رشد از
منظر اقتصادی بسیار قابل توجه ارزیابی میشود به طوری که می‌تواند بر بخش
های گوناگون اقتصادی رونق را به همراه آورد. البته با نگاهی گذرا بر آمارها
و میزان مانده تسهیلات بانکی در خواهیم یافت که اقتصاد ایران همچنان درگیر
بخش صنعت و معدن و ساختمان است و کمترین نیز به بخش صادرات مربوط می شود.
این رابطه منظم و البته موازی قطعا به عنوان یک راهنما نشان میدهد که
اقتصاد ایران در دولت یازدهم به بخش صنعت ومعدن و ساختمان تمرکز بیشتری
داشته و تسهیلات بانکی نیز به این بخش ها تخصیص بیشتری یافته است.
همسو با رونق اقتصادی
اگر بخواهیم بانکهای کشورمان را از منظر مانده تسهیلات و اثر گذاری
سیستم بانکی در اقتصاد ایران بررسی کنیم در خواهیم یافت که بانک ملت با
حجمی معادل ۱۰۹۷ هزار میلیارد ریال معادل ۱۵ درصد از تسهیلات مانده کل کشور
را به خود اختصاص داده و بانک مسکن با ۹۳۶ و بانک ملی با ۶۶۸ هزار میلیارد
ریال، رتبه های بعدی اثر گذاری خود در اقتصاد ایران را به خود اختصاص داده
اند.
البته با تاکید بر همین آمار می توان دریافت که بانک های ملت، مسکن، ملی و
تجارت معادل ۵۰ درصد از کل مانده تسهیلات کشور را به خود اختصاص داده‌اند و
در میزان رشد بخش صنعت و معدن و ساختمان، اثرگذاری مثبت و همسو را داشته
اند. بنابراین و با تامل در میزان مانده تسهیلات سال های ۹۲ الی ۹۵ در
خواهیم یافت؛ که بخش کشاورزی توانسته شرایط خود را بهبود ببخشد و صنعت
بانکداری به عنوان یک نماد در توسعه، بخش های دیگر اقتصاد را به ضعیف نشان
می دهد.
بانک ملی
بانک ملی ایران در راستای انجام ماموریت خود برای تسهیلات دهی در جهت
افزایش رونق ۱۱.۷ درصد تسهیلات خود را به سرمایه در گردش اختصاص داده است
تا مشکل کمبود نقدینگی در واحدهای تولیدی مرتفع شود. از طرف دیگر ۱۷ درصد
از تسهیلات این بانک به خرید کالای شخصی اختصاص پیدا کرده است تا پوششی
برای کمبود قدرت خرید مردم در راستای تحریک تقاضا باشد. در بخشهای اقتصادی
نیز بیشترین تمرکز بر بخشهای کشاورزی و صنعت و معدن صورت گرفته به نحوی که
۹۰۰۰ میلیارد تومان تسهیلات به این دو بخش وارد شده است.
بانک کشاورزی
بانک کشاورزی همانطور که از نامش پیداست توان تسهیلات دهی خود را صرف
حوزه کشاورزی کرده و از ۲۸ هزار میلیارد تومان تسهیلات، ۲۴ هزار میلیارد
تومان آن را به این بخش پرداخت کرده است. با توجه به رکود چندساله در
اقتصاد ایران و ایجاد ظرفیتهای خالی حدود ۷۵ درصد به سرمایه در گردش اختصاص
یافت و بیش از ۱۶ درصد تسهیلات نیز در سرفصل ایجاد پرداخت شده است.
بانک صنعت و معدن
بانک صنعت و معدن که یک بانک تخصصی است و بر اساس ماموریت خود باید به
حوزه صنعت و معدن بپردازد تمامی تسهیلات خود را به این بخش مهم اقتصادی
معطوف کرده و در مجموع بیش از ۲۱ هزار میلیارد تومان تسهیلات پرداخت کرده
است. از نظر مبلغ این حجم از تسهیلات تقریبا به صورت مساوی به سرمایه ثابت و
سرمایه در گردش رسیده اما از نظر تعداد واحدهای بهرهمند تفاوتهایی وجود
دارد. در سرفصل سرمایه ثابت بیش از ۱۰۰۰ بنگاه حدود ۱۰ هزار و ۷۰۰ میلیارد
تومان دریافت کردهاند و همچنین بیش از ۱۰ هزار واحد نیز با دریافت بیش از
۱۰ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان تسهیلات به حل مشکل کمبود نقدینگی خود
پرداخته‌اند.
بانک قرض الحسنه مهر ایران
بانک قرض الحسنه مهر ایران با پرداخت حدود ۱۱ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان
ماموریت خود در امر تسهیلات دهی برای بازگشت رونق را به خوبی به سرانجام
رسانده است. این بانک نزدیک به نیمی از تسهیلات خود را به منظور خرید کالای
شخصی به متقاضیان پرداخت کرده و از این بابت در تحریک تقاضا نقش مهمی ایفا
کرده است. دیگر سرفصلهایی که این بانک بر آن تمرکز کرد توسعه و خرید مسکن
است تا توازنی در نقش آفرینی این بانک برقرار شده باشد.
بانک سپه
بانک سپه در راستای انجام ماموریت خود در حوزه تسهیلات دهی با رشد قابل
توجهی رو برو بوده است. این بانک که در سال ۱۳۹۲ حدود ۱۱ هزار میلیارد
تومان تسهیلات پرداخت کرده بود در سال ۱۳۹۵ به بیش از ۱۶ هزار میلیارد
تومان رسیده است. در این بانک ۴۳ درصد تسهیلات به سرمایه در گردش و ۳۵ درصد
آن به خرید کالای شخصی اختصاص پیدا کرده است. تمرکز بالای این بانک به دو
سرفصل مهم در بخش عرضه و تقاضای اقتصاد نشان از برنامه‌ریزی جدی و وفاداری
به آن دارد.
بانک توسعه صادرات
بانک توسعه صادرات به عنوان یک بانک تخصصی بیش از ۱۸۰۰ میلیارد تومان
تسهیلات پرداخت که عمده آن به تامین سرمایه در گردش بنگاههای اقتصادی
اختصاص پیدا کرده است. این بانک با پرداخت ۱۶۰۰ میلیارد تومان به سرفصل
تامین سرمایه در گردش بیش از ۸۵ درصد توان تسهیلات دهی خود را صرف بازگشت
واحدهای کسب و کار به چرخه فعالیت نموده است.
بانک تجارت
بانک تجارت که یکی از بانکهای بزرگ کشور محسوب میشود بیش از ۱۳ هزار
میلیارد تومان تسهیلات پرداخت کرده است. این بانک ۵۱ درصد را به موضوع
تامین سرمایه در گردش و ۲۴ درصد تسهیلات نیز به سوی خرید کالای شخصی رفته
است. در مجموع ۷۵ درصد تسهیلات این بانک بر اساس سیاستهای رسمی دولت به
مقولههای تحریک تقاضا و بازیابی توانایی بخش عرضه اختصاص داده شده است.
بانک ملت
بانک ملت تسهیلات خود را بر اساس اولویتهای مختلف طبقه بندی کرده و سعی
داشته تا توازنی معقولی در این زمینه برقرار کند. این بانک در سرفصل سرمایه
در گردش بیش از ۵۰ درصد تسهیلات را به صنعت و معدن، حدود ۱۸ درصد به
بازرگانی و نزدیک به ۲۸ درصد را هم به بخش خدمات اختصاص داده است. این مبلغ
در همه بخشها به ۲۸ هزار میلیارد تومان رسیده و ۱۱ هزار میلیارد تومان هم
به سرفصل سایر اختصاص پیدا کرده است و نشان میدهد همچنان تامین سرماتیه در
گردش دغدغعه اول شبکه بانکی است.
بانک صادرات
