اوفك مجوز فروش تمام بويينگ‌ها را صادر كرد

اقتصاد گردان -  قائم‌مقام وزير راه و شهرسازي ديروز از صدور مجوز اوفك براي تمام 180 فروند بويينگ و ايرباس خريداري شده توسط ايران‌اير (هما) خبر داد. وي همچنين اعلام كرد كه نخستين بويينگ خريداري شده زودتر از موعد و تا يك ماه ديگر وارد ايران مي‌شود.

در اين ميان، ديروز برخي خبرگزاري‌ها از امضاي قرارداد خريد 20 فروند هواپيماي باريك پيكر ATR ميان نمايندگان هما و شركت يادشده خبر دادند، اما تا لحظه نگارش اين گزارش، منابع رسمي و نزديك به هما اين خبر را تاييد نكردند. طي چند ماه گذشته مذاكرات فشرده‌يي ميان هما و ATR صورت گرفته است، اما به دليل آنچه كه تا پيش از عيد نوروز، مقام‌هاي ايراني دلايل فني عنوان مي‌كردند، اين قرارداد منعقد نشد. قرارداد خريد 20 فروند ATR (در صورت امضا شدن) سومين قرارداد خريد ميان هما و سه شركت خارجي طي 4 ماه گذشته و در دوره پسابرجام به شمار مي‌رود.

21 آذرماه سال 95 قرارداد خريد 80 فروند هواپيما به ارزش 16ميليارد و 600ميليون دلار از بويينگ، ميان نمايندگان ايران‌اير و اين غول هواپيماساز امضا شد. به فاصله چند روز، يعني در 29 آذرماه سال گذشته، وزارت خزانه‌داري امريكا مجوز فروش15 فروند بويينگ و 37 فروند ايرباس را صادر كرد. بر اين اساس بود كه ديروز علي‌اصغر فخريه‌كاشان، قائم‌مقام وزير راه و شهرسازي از صدور مجوز براي تمام 180 فروند هواپيما در ليست خريدهاي ايران‌اير از دو غول هواپيماساز خبر داد.

بهمن ماه سال 94 بود كه عباس آخوندي وزير راه و شهرسازي در سفر خود به فرانسه مذاكراتي در زمينه خريد هواپيما با مقامات ايرباس انجام داد كه منجر به امضاي تفاهمنامه خريد 118 فروند هواپيما از اين شركت شد. اين تفاهمنامه با تغييراتي در تعداد هواپيماها و حذف ايرباس 380 از سبد خريد ايران‌اير همراه بود.

 بر اساس اين تغييرات، تعداد ايرباس‌هاي مورد معامله به 100 فروند كاهش يافت و سرانجام اين قرارداد دوم دي ماه سال گذشته در تهران به امضاي طرفين رسيد. ارزش كاتالوگي خريد 100 فروند ايرباس بيش از 20ميليارد دلار است، اما برخي مقامات ايراني اعلام كرده‌اند با تخفيف‌هايي كه به اين قرارداد تعلق مي‌گيرد، ارزش قرارداد به پايين‌تر از 10 ميليارد دلار مي‌رسد.

 ورود 3 ايرباس‌ به كشور

پس از نهايي شدن قرارداد خريد هواپيما با ايرباس، فرهاد پرورش مديرعامل ايران‌اير از ورود يكي از ايرباس‌ها تا پايان سال 2016 به كشور خبر داد كه البته اين اتفاق نيز افتاد و نخستين هواپيماي برجامي كه ايرباس 321 بود 23 دي ماه سال گذشته و پيش از تكيه زدن دونالد ترامپ به كرسي رياست جمهور امريكا وارد كشور شد.

همان زمان بسياري منتقدان خريد هواپيما پيش‌بيني كردند پس از روي كار آمدن ترامپ به عنوان 45امين رييس‌جمهوري امريكا ورود هواپيماهاي خريداري شده به كشور دچار مشكل شده و حتي ممكن است متوقف شود. اما ورود دومين و سومين ايرباس‌ها به كشور كه يكي پيش از نوروز و ديگري در روزهاي ابتدايي سال جديد وارد ايران شد، اين گمانه‌زني را باطل كرد.

پس از امضاي قرارداد خريد 80 فروند هواپيما از بويينگ نيز مديرعامل شركت هواپيمايي جمهوري اسلامي اعلام كرد كه 6 فروند در سال 2017 تحويل ايران‌اير مي‌شود.

به گفته وي، براساس اين قرارداد، بويينگ 6 فروند ديگر را در سال 2019 و 3فروند را در سال 2020 تحويل ايران‌اير مي‌دهد. همچنين از سال 2021 سالي بين 10 تا 12 فروند ديگر به هما تحويل خواهد داد.

 نخستين بويينگ يك ماه ديگر مي‌آيد

بر همين اساس، روز گذشته، قائم‌مقام وزير راه و شهرسازي در امور بين‌الملل از ورود نخستين فروند بويينگ خريداري شده تا يك ماه آينده به ايران خبر داد و گفت: در پي انصراف تركيش ايرلاين از تحويل يك فروند بويينگ در موعد مقرر، اين هواپيما كه داراي مجوز فروش از اوفك (OFAC) دفتر دارايي‌هاي خارجي خزانه‌داري كل امريكا ست، تا يك ماه آينده وارد ناوگان هوايي ايران‌اير مي‌شود.

به گفته فخريه‌كاشان، نبايد از لفظ مرجوعي براي خريد و فروش هواپيماهاي نو استفاده كرد. درواقع در عبارت «مرجوعي» نوعي بدفهمي براي مخاطب وجود دارد و رسانه‌ها به اشتباه اين واژه را به كار مي‌برند كه سبب مي‌شود، مخاطب فكر كند «پس مانده» كشورهاي ديگر به ايران فروخته شده است. حال آنكه چنين نيست. اين مقام مسوول در وزارت راه و شهرسازي تصريح كرد: سيستم خريد و فروش هواپيما در دنيا، شبيه روشي است كه در ايران خودرو به مشتريان فروخته مي‌شود. خودروساز پس از كسب آپشن‌هاي مورد نظر خريدار، به او وعده تحويل خودرو در چند ماه آينده را مي‌دهد اما بسيار اتفاق مي‌افتد كه خريدار پيش از سررسيد، به دليل نداشتن منابع مالي يا هر دليل ديگري، درخواست مهلت براي تحويل خودرو مي‌كند. در خصوص هواپيماي بويينگ ۷۷۷ نيز همين اتفاق افتاده و تركيش ايرلاين كه نوبت تحويل آن تا يك ماه آينده بوده، به دلايلي از تحويل گرفتن آن در زمان مقرر انصراف داده است. فخريه‌كاشان ادامه داد: پس از انصراف تركيه از خريد اين هواپيما، بويينگ به ما پيشنهاد داد كه با توجه به اينكه وعده تحويل نخستين بويينگ ايران‌اير در ۲۰۱۸ است، چنين هواپيمايي با اين مشخصات وجود دارد كه مي‌توانيم آن را به ايران‌اير تحويل دهيم. در حال حاضر نيز كارشناسان شركت هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران (هما) در حال بررسي چندصد صفحه مشخصات اين هواپيما هستند كه در صورتي كه با آب و هوا و ميزان نياز حمل و نقل هوايي ايران سازگار باشد، آن را تحويل مي‌گيريم. وي با بيان اينكه در صورت هماهنگ بودن آپشن‌هاي اين هواپيما با نياز ايران‌اير، اين هواپيما ظرف يك ماه آينده تحويل مقامات كشورمان خواهد شد، اظهار كرد: اما در صورتي كه بخواهيم تغييراتي در ويژگي‌هاي داخلي آن مانند تعداد صندلي‌ها يا سيستم آشپزخانه تهيه غذاي سرد و گرم هواپيما ايجاد كنيم، تحويل آن به دو ماه آينده موكول مي‌شود.

از سوي ديگر خريد هواپيما و نوسازي ناوگان هوايي تنها به هما محدود نمي‌شود و شركت آسمان نيز هفته گذشته موفق شد طي مذاكراتي كه با نمايندگان بويينگ امريكا داشت، قرارداد خريد ۶۰ فروند هواپيما بويينگ ۷۳۷ فروند را امضا كند. مقامات بويينگ نيز ضمن تاييد امضاي قرارداد فروش 30 فروند بويينگ 737 مكس به شركت هواپيمايي آسمان اعلام كرد: 30فروند بعدي پس از بررسي چگونگي عمليات پرواز اين هواپيماها در آسمان ايران در كنار بررسي امكانات فرودگاه‌هاي كشور به ايران تحويل داده خواهد شد.