هشدار بانک مرکزی: فریب سود بالای بانک ها را نخورید

اقتصاد گردان - در حالي كه برخي بانك ها و موسسات غيرمجاز در ماه هاي اخير، جنگ قيمتي راه انداخته و با عنوان هاي مختلف فروش اوراق، صندوق هاي سرمايه گذاري و... با نرخ سود بالاي 20 درصد سپرده جذب مي كنند، اما در عين حال  بانك مركزي در سال هاي اخير بارها نسبت به فعاليت موسسات غيرمجاز و نرخ هاي سود بالا در برخي بانك ها هشدار داده و خواستار رعايت نرخ مصوب شوراي پول و اعتبار شده است، اما مشخص نيست كه بانك مركزي بر چه اساس نسبت به فعاليت اين بانك ها اقدام لازم را انجام نمي دهد. 

برخي كارشناسان معتقدند كه برخي بانك ها به صورت مقطعي براي تامين مالي طرح هاي دولتي، اقدام به فروش اوراق و سپرده گيري با نرخ بالا مي كنند و براي چند ماه مردم شاهد سپرده گيري با نرخ بالا هستند، اما بعد از چند ماه و تامين مبلغ مورد نظر، دوباره به نرخ هاي مصوب باز مي گردند. 

اين كارشناسان معتقدند كه با توجه به كسري بودجه، نياز دولت و طرح هاي اقتصادي به تامين منابع، چاره اي جز نرخ بالا براي جذب سپرده نيست و اين نرخ ها با توجيه اقتصادي طرح ها همراه است زيرا تاخير بيشتر عملا زيان بيشتري ايجاد كرده و خسارت ها بيش از نرخ سود بالاي 20 درصد است. 

اما درعين حال، براي ايجاد شفافيت و رفع نگراني مردم لازم است كه بين فروش اوراق و جذب سپرده و صندوق هاي سرمايه گذاري با امنيت بالا و تضمين شده كه نرخ سود بالاي 20 درصد مي دهند و ساير موسسات غيرمجاز و خطرناك تفاوت قائل شويم و اين كار بانك مركزي است كه به موقع اقدام كند و فرق دو نوع سپرده گيري بالاي 20 درصد با حاشيه امنيت بالاتر و بدون امنيت را مشخص كند. 

اين موضوع نيازمند اطلاع رساني است و برخي سپرده گذاران دقيقا نمي دانند كه در اين مواقع چه بايد انجام دهند آيا بايد به نرخ هاي بالاي 19 درصد در بانك هاي داراي مجوز اطمينان كنند يا هر نوع نرخ بالاي 15 درصد مصوب را نگران كننده توصيف نمايند.

به گزارش مهر،  مردم در فکر این هستند پول خود را کجا ببرند که بتوانند بخشی از هزینه‌های خود را از پس‌اندازشان تامین کنند؛اما بانک مرکزی می‌گوید که ارایه سود بالا، نشانه موفقیت بانک نیست.

 برخی در این فکرند که امسال، تصمیم جدیدی برای پس‌اندازهای خود بگیرند تا بلکه سوددهی بیشتری داشته باشند؛ سودی که حداقل بخشی از هزینه‌های آنها را تامین کرده و شرایط بهتری را پیش روی این مبالغ هر چند ناچیزشان بدهد.

در این میان، شرایطی که اکنون بر بازارهای مختلف در اقتصاد ایران حاکم است، فلش سودآوری مطمئن و بی‌دغدغه، بدون مالیات و از دست رفتن بخشی از اصل سرمایه را به سمت بانکها هدایت می‌کند؛ بانکهایی که اکنون محل امنی برای سپرده‌های خرد مردم شده‌اند و حداقل مبالغ مطمئنی را برای آنها به عنوان سود به همراه دارند؛ یعنی یک سپرده‌گذار، این دغدغه را ندارد که سود پولش کم و زیاد شود یا اینکه، بخشی از آن به عنوان مالیات از کف او برود.

در چنین وضعیتی، بانکها نیز که با مضیقه‌های بسیار مواجهند و بخش عمده‌از دارایی‌های آنها، منجمد بوده و در ساختمان‌هایی بلوکه شده که بازارشان کساد است، ترجیح می‌دهند با هر روشی که شده، حتی رقابت‌های ناسالم بانکی، منابع مالی مردم را به سمت خود هدایت کنند؛ به همین دلیل، طرح‌های جذابی را هر چند وقت یکبار رو می‌کنند.

عمده این طرح‌ها با محور توزیع بیشتر سود بین سپرده‌گذاران متمرکز است و بانکها تلاش دارند از هر فرصتی استفاده کنند تا بلکه منابع مالی مردم را به سمت خود جلب نمایند. البته آنها کف و حداقلی را هم برای جذب سپرده‌ها و ارایه سود بیشتر از حد معمول برگزیده‌اند که اعداد و ارقام متفاوتی را در بر می‌گیرد.

اما حال سیاستگذار پولی و بانکی به صراحت به مردم هشدار می‌دهد که ارایه سود بالا، نشانه یک بانک موفق نیست و برخی بانکها به دلیل اینکه وضعیت نامناسبی دارند، اقدام به توزیع سود بیشتر می‌کنند؛ بنابراین مردم این تصور را نداشته باشند که اگر سود بیشتری دریافت می‌کنند؛ حتما سپرده‌هایشان در جایی امن، نگهداری می‌شود. این سخن مسئولان بانک مرکزی، هشدار جدی به سپرده‌گذاران است که چندان نسبت به آینده برخی بانکها و سپرده‌هایشان خوشبین نباشند، اگرچه به هرحال تدابیری هم اندیشیده شده که چنانچه بانکها با مشکلاتی در این عرصه مواجه شده و دیگر توان ادامه مسیر را نداشتند، صندوق ضمانت سپرده‌ها ریسک آن را پوشش دهد.

ولی‌الله سیف، رئیس‌کل بانک مرکزی می‌گوید: بانکی که در حال ورشکستگی بوده، ممکن است نرخ سود بالا بدهد تا بتواند شرایط را تغییر دهد. بانک مرکزی به تمام سپرده‌گذاران بانکها علامت می‌دهد تا در این راستا مراقب باشند.

وی می‌افزاید: بر این اساس مردم فکر نکنند تمام بانکهایی که از بانک مرکزی مجوز دارند، در وضعیت یکسانی قرار گرفته اند، بلکه ممکن است در شرایط فعلی، بانکهایی که نرخ سود بالا دارند، یکی از دلایلشان این باشد که ریسک بالایی می دهند. نرخ بالا احتمال ریسک بالا هم دارد.

رئیس کل بانک مرکزی می گوید: ممکن است آن بانک در شرف ورشکستگی قرار داشته باشد و چاره‌ای جز پرداخت نرخ سود بالا نداشته باشد، یعنی مردم نباید جذب بانکهایی شوند که نرخ سود بالا می‌دهد، بلکه باید این احتمال را هم بدهند که ممکن است در پس پرده ریسکی هم در کار باشد. متاسفانه مردم به هشدارها توجه نمی کنند و حتی به خاطر یک تا دو درصد سود بیشتر، در موسسات مالی و اعتباری غیرمجاز سرمایه گذاری کرده و سرمایه‌هایشان را به خطر می اندازند.

سیف تصریح می کند: بانک مرکزی به مردم هشدار می‌دهد که همه بانکهای مجوزدار مثل هم نیستند و باید دقت شود که کدام بانک سالم عمل می کند. در این شرایط، پرداخت سود بالا نشانه ریسک بالاتر است پس نباید ملاک برای سرمایه گذاری بانکها، نرخ سود بالاتر باشد.

بر این اساس، این اولین باری نیست که بانک مرکزی نسبت به سپرده‌گذاری در موسسات مالی و اعتباری غیرمجاز هشدار داده بود، اما تا به حال با این مردم صراحت به مردم هشدار داده نشده بود که باید مراقب نرخ سود بانکی در بانکهای رسمی و مجوزدار هم باشند.

حال این مردم هستند که باید تصمیم بگیرند که در مقابل بانکها، چطور عمل کنند. آیا پول خود را به دست بانکهایی بسپارند که واقعا بانک هستند و برخی تصور می‌کنند که جای هیچ شک و تردیدی در عملکرد آنها نیست یا اینکه، قبل از سپرده‌گذاری اطلاعاتی را هم کسب کنند که هر بانک، چه عملکردی دارد و صورتهای مالی آن تا چقدر شفاف است؟ آیا فقط سود بالا توزیع می‌کند و در مقابل، برای فردای سپرده‌گذارانش تدبیری نیندیشیده است یا اینکه در چارچوب قواعد و قوانین و با لحاظ کردن همه جوانب، نرخ سود جذاب را بر روی پیشخوان خود و مقابل سپرده‌گذاران قرار می دهد.