برنامه صادرات ایران خودرو به عراق، آذربایجان، لبنان، سوریه، ترکمنستان، تاجیکستان، ساحل عاج، سنگال، تونس، الجزایر
خبراقتصادی - صادرات نقش موثري در رشد و توسعه اقتصادي كشورها دارد؛ توسعه صادرات در كشورهاي در حال توسعه موضوع با اهميتي بوده و صنايع خودروسازي در اين زمينه نقش مهمي را دارا هستند. صادرات به عنوان نقش سازنده و زيربنايي در راه توسعه توليدات داخلي و فرصت‌هاي شغلي درجامعه مورد توجه قرار مي‌گيرد. خودروسازان معتبر دنيا همواره براي حفظ بازارهاي صادراتي خود، اقدام به ارائه محصولات جديد بطور سالانه و همچنين ارتقاي سطح كيفي و كمي خودروهاي توليدي خود مي‌كنند تا در دنياي رقابتي امروز عقب نمانند. در شرايطي كه اقتصاد ايران در مسير توسعه‌يافتگي حركت مي‌كند، كشورهاي همسايه مي‌توانند بهترين فرصت براي صادرات باشند.
در همين ارتباط مهندس سعيد تفضلي معاونت صادرات و امور بين‌الملل گروه صنعتي ايران‌خودرو درگفت‌و‌گويي، نکات قابل توجهی در مورد دستاوردها و برنامه های ایران خودرو برای صادرات و تولید در کشورهای منطقه مطرح کرده است
آقاي مهندس، براي شروع صحبت اجازه بدهيد از كشور همسايه، يعني عراق شروع
كنيم كه به نظر مي‌رسد بازار هدف اصلي ايران خودرو به شمار مي‌رود. در بحث صادرات
خودرو به اين كشور چه اقداماتي انجام شده است؟
بازار اصلي ما در سال‌هاي گذشته عراق بوده است كه با تغيير مقررات اين كشور
كه از ابتداي سال 95 در اين كشور اعمال شد معافيت گمركي مربوط به خودروهاي مونتاژي
تقريبا حذف شد و قرار شد گمركي معادل خودروهاي C.B.U اعمال شود و موجب شد تا در برنامه‌ريزي براي
صادرات خودرو به عراق تغييراتي ايجاد كنيم.
به نظر مي‌رسد در كنار تمام تلاش‌ها براي توسعه صادرات و توسعه خطوط و حضور
در كشورهاي مختلف، اما همچنان به بازار عراق توجه ويژه‌يي داريد؟
به هر حال عراق كشور همسايه‌يي است كه تاكنون فعاليت خوبي در اين كشور داشته‌ايم
و مقرر شده است تا دولت عراق تا ماه‌هاي پاياني سال تصميم نهايي خود را براي تعرفه
واردات قطعات منفصله اتخاذ كند و تصميم بگيريم كه يا خودرو بطور كامل ارسال كنيم
يا همچنان به صورت قطعات منفصله در خاك عراق به توليد بپردازيم.
برنامه توليد در عراق چقدر بوده است؟
براي امسال برنامه صادراتي ايران
خودرو 20هزار دستگاه در نظر گرفته شده بود كه 14500دستگاه در عراق برنامه‌ريزي شده
بود و با توجه به تجربه‌هايي كه در سال‌هاي قبل داشتيم دستيابي به اين عدد كاملا
منطقي و در دسترس به نظر مي‌رسيد. ما در سال گذشته بيش از 10هزار دستگاه خودرو به
عراق صادر كرديم.
گمركي عراق به چه عددي افزايش يافت كه صادرات قطعات منفصله به عراق توجيه‌پذيري
خود را از دست داد؟
واردات C.B.U يا همان خودرو كامل
15درصد بود و براي خودرو نيمه منفصله C.K.D صفر بود كه دولت عراق تعرفه C.K.D را هم به همان عدد 15درصد افزايش داد اين
باعث شد با توجه به هزينه‌هايي كه خريدار بايد براي پلاك پرداخت كند خريد خودروهاي
وارداتي را توجيه‌ناپذير كند.
خودروهاي صادراتي به عراق همان مشخصات فني ايران را دارد؟ يعني با همان
مشخصات و آپشن‌ها در اين رنج قيمت فروخته مي‌شود؟
خير خودروهايي كه به عراق صادر مي‌شود
به جهت استانداردهاي متفاوتي كه در عراق لحاظ مي‌شود داراي آپشن‌هاي كمتري نسبت به
خودروهاي داخل ايران است و نداشتن آپشن‌هايي مثل ايربگ و ABS و شيشه بالابر برقي و... به عنوان مانعي
براي پاس نكردن استانداردهاي خودرويي محسوب نمي‌شود.
اين قانون جديد دولت عراق چقدر به ايران‌خودرو ضرر زد؟
ابتدا بايد توجه داشت كه قطعا گسترش بازارهاي هدف، حضور در بازارهاي خارجي،
ارزآوري و اعتلاي سطح فناوري و دستيابي به استانداردهاي روز دنيا اهدافي است كه در
صادرات اولويت نخست ماست و اگر شما بخواهيد مزيت‌هاي صادرات را طبقه‌بندي كنيد
شايد سودآوري در اولويت‌هاي سوم يا چهارم قرار داشته باشد. اين امر نه تنها براي
ما به عنوان يك خودروساز مطرح است كه براي ساير خودروسازان دنيا نيز مطرح است. اين
روزها خودروسازان از طريق تداوم حضور در كشورهاي ديگر و فروش قطعات و خدمات پس از
فروش و توسعه بازار در بلندمدت به سود مورد نظر خود مي‌رسند.
بنابراين اگر ما صادرات نداشته باشيم زيان قابل توجهي متوجه‌مان نمي‌شود ولي
عدم حضور ما در بازارهاي جهاني هميشه ضعف است و بايد به اين ضعف غلبه كنيم چرا كه
محدود شدن به بازارهاي داخلي خودمان در بلندمدت باعث مي‌شود نتوانيم همپاي سطح
توقع مشتريان‌مان توليد داشته باشيم. به اين جهت اولويت ما در صادرات غير از بحث
سودآوري است.
خودروهاي توليدي ايران‌خودرو كه داراي رنج قيمتي بالايي هستند نيز در بحث
صادراتي به عراق مورد توجه داريد؟ اصلا عراقي‌ها خواهان استفاده از اين خودروهاي
شما هستند؟
اصولا در بحث صادرات اول برند ايران‌خودرو را در نظر مي‌گيريم كه دنا، رانا،
سمند و آريسان است ولي در برخي بازارها شركت‌هاي خارجي مجوز صادرات مي‌دهند مثلا
در عراق مجوز صادرات رنو و پژو را داريم.
اين اتفاق زمينه حضور در بازارهاي ديگر را فراهم كرد؟
بعد از اين اتفاق تصميم گرفتيم
بازارهاي ديگر را ايجاد كنيم يا توسعه دهيم. در اين رابطه مذاكرات با الجزاير روال
خوب و رو به گسترشي را داشت و البته بايد گفت كه در الجزاير دو رويكرد را دنبال مي‌كرديم
يك رويكرد بحث C.B.U است و بحث ديگر
الزامي كه دولت الجزاير براي وارد‌كننده‌هاي خودرو گذارده است كه از ابتداي سال
2017 مجوز واردات به كساني مي‌دهد كه حتما يك خط توليد يا مونتاژ در اين كشور
داشته باشند به همين جهت تشكيل يك شركت مشترك با طرف الجزايري و احداث يك خط
مونتاژ را پيش برديم. البته فعاليت‌هاي مربوط به ثبت تجاري خودروهاي توليديمان در
اين كشور براي خودرو دنا را انجام داديم و اين خودرو در اين كشور ثبت شد و مجوز
پلاك شدن در الجزاير را دريافت كرد.
ظاهرا در همين راستا هم بحث صادرات به تونس را پيگير شده‌ايد؟
ما همزمان با مذاكرات الجزاير،
مذاكرات با مشتري تونسي را نيز در دستور كار داشتيم. البته ذكر اين نكته هم ضروري
است كه بازار تونس بازار بسيار سختي براي صادرات خودرو است. چرا كه در تونس
استانداردهاي واردات خودرو استانداردهاي اروپايي است و بايد براي واردت خودروهايمان
اين استانداردها را بر روي محصولاتمان پياده‌سازي مي‌كرديم به اين جهت بر روي
خودروهاي رانا استانداردهاي اروپايي را پياده‌سازي كرده و توانستيم خودرو رانا را
در تونس ثبت تجاري كنيم و يك محموله 200 دستگاهي ارسال كرديم.
البته پيش از اين نگاهي هم به بازارهاي آسيايي داشتيد و خطوط توليدي هم در
كشورهاي آسيايي داشتيد در حال حاضر هم اين برنامه را در نطر داريد؟ ظاهرا قصد
داريد خط توليد خودرويي خود را مجددا فعال كنيد و بحث خط توليد در آذربايجان در
برنامه فعاليت‌تان است.
در كنار بحث الجزاير و تونس بحث ايجاد خط مونتاژ خودرو در آذربايجان را به
عنوان يكي ديگر از برنامه‌هاي توسعه صادراتي ايران‌خودرو در دستور كار داشتيم كه
در حال حاضر عمليات ساختماني آن آغاز شده است. بايد توجه داشت كه در همكاري‌هاي
جديد سرمايه‌گذاري‌ها با طرف مقابل خواهد بود و ما صدور خدمات فني و مهندسي را
خواهيم داشت. البته همزمان با بحث خط توليد آذربايجان كارخانه‌يي كه در سوريه
داشتيم و به خاطر موضوع جنگ سوريه امكان فعاليت نداشت از ابتداي سال جاري مجددا
فعاليت خود را آغاز كرده است و ماهانه 120 دستگاه توليد دارد. در كنار اين
بازارهاي آسيايي بازار لبنان و يمن را هم مورد توجه داريم. براي يمن يك محموله
ارسال كرده‌ايم.
در خصوص آذربايجان ظاهرا مشكلات دولتي براي همكاري وجود دارد؟
در اين كشور ايران‌خودرو حضور خوبي داشت متاسفانه در آذربايجان مشكلاتي به
وجود آمد كه موجب شد 6-5سال اخير حضور پررنگي در اين كشور نداشته باشيم به گونه‌يي
كه يكي از اولويت‌هاي صادراتي ما در بين بازارهاي همسايه آذربايجان بود و اين كشور
جايگاه ويژه‌يي داشت ولي به خاطر كاهش قيمت نفت و كاهش قدرت خريد مردم اين منطقه
خريد خودرو كاهش يافت و بر عدم موفقيت ما در اين بازار افزود. در عين حال در سال گذشته مذاكراتي را شروع
كرديم كه در سال جاري منجر به توافق براي ايجاد خط توليد مونتاژ با ظرفيت 10هزار
دستگاه در سال شد كه اين موافقتنامه مبناي مذاكرات بعدي شد تا در دو ماه گذشته با
حضور وزير صنعت، معدن و تجارت و مديرعامل ايران‌خودرو قراردادي امضا شد و عمليات
شروع شد و از ابتداي آذر ماه كار ساخت‌وساز شروع شد و كار ساخت تجهيزات هم همزمان
آغاز شد تا در خرداد ماه سال 96 توليد انجام شود.
براي لبنان هم ظاهرا همين ديدگاه وجود دارد؟
لبنان بازار بسيار با اهميتي براي ايران است. بازار سهل و ممتنع، چرا كه از
نظر سفارشات بسيار بازار بزرگي نيست و سفارشات زيادي ندارد ولي چون آنجا عرصه ظهور
و خودنمايي همه برندهاي دنياست ما بايد تلاش كنيم كه حضور داشته باشيم و براي همين
منظور هم نماينده خوبي را براي لبنان انتخاب كرديم. البته طبق آمار 96درصد بازار
لبنان در اختيار خودروهاي اتوماتيك است و ما اميدواريم كه بتوانيم اين ضعف‌مان را
جبران كنيم.
در بازار لبنان فروش خودرو دنده‌يي كار بسيار سختي است در عين حال ما تعداد
محدودي به عنوان نمونه دنا، سورن، آريسان و رانا را به لبنان فرستاديم و در
نمايشگاه شركت كرديم و خدارو شكر همه خودروها فروش رفت و موفق شديم سفارش 250
دستگاه خودرو را داشته باشيم. حضور در بازار لبنان زماني 100درصد محقق خواهد شد كه
بتوانيم خودرو اتوماتيك عرضه كنيم.
برنامه صادراتي براي خودروهاي اتوماتيك در ايران‌خودرو چه زماني انجام خواهد
شد.
از پايان سال جاري محصولات پژو با
گيربكس اتوماتيك توليد خواهند شد و براي خودروهاي صادراتي هم برنامه‌ريزي 18 ماهه
انجام شده است.
به موضوع سوريه اشاره كرديد با توجه به خط توليد ايران‌خودرو در اين كشور،
با آرام شدن شرايط سوريه فكر مي‌كنيد چه زماني اين سايت آماده توليد مجدد است؟
يكي از اتفاق‌هاي ميمون در موضوع
سايت سوريه اين است كه در طول جنگ سوريه سايت ايران‌خودرو به خاطر موقعيت مكاني‌اش
آسيبي نديده است. در 40 كيلومتري دمشق قرار دارد و از ابتداي سال 95 هم هر ماهه
محموله‌يي 96 دستگاهي يا 120 دستگاهي با توجه به ارزي كه دولت اختصاص داده است
محموله خودرويي به اين سايت ارسال كرده‌ايم. در عين حال در ملاقاتي كه با وزير
صنايع سوريه در خردادماه سال جاري داشتم اعلام شد كه دولت سوريه 30هزار خودرو
سواري و تجاري نياز دارد و خط اعتباري كه از محل توسعه صادرات غيرنفتي در سال 95
دولت مصوب كرده است توانستيم با اين اعتبار خريد و البته توجه دولت سوريه به خريد
از ايران بخشي از اين نياز را تامين كنيم.
به تازگي بحث صادرات خودرو پليس به تركمنستان را نيز در دستور كار داشتيد
قرار است چقدر در اين بازار حضور داشته باشيم؟
تركمنستان و بازارهاي مشابه آن به دليل وجود بازار خودروهاي دسته دوم
بازارهايي هستند كه به‌شدت محدوديت براي صادرات داريم چرا كه رقيب ما هميشه
خودروهاي دست دوم ژاپني است كه با قيمت نازلي عرضه مي‌شود و باعث شده تا طبع بازار
به سمت اين خودروها برود در عين حال در راستاي روابط بالاي دو كشور و حضور كارخانه
عشق‌آباد ايران خودرو و تجربه‌يي كه از قبل داشته‌ايم موفق شده‌ايم سفارشي براي
خودرو پليس داشته باشيم كه ارسال كرديم.
شركت ايران‌خودرو در عشق‌آباد همچنان فعال است؟ يا در راستاي عدم فعاليت
سايت‌هاي خارجي اين شركت هم فعاليتي ندارد؟
نه. شركت در عشق‌آباد همچنان فعال است و در ميان تمام سايت‌هاي ايران‌خودرو
غير از ونزوئلا بقيه سايت‌هاي خارجي فعال هستند.
تمايلي ندارند كه در اين كشور با توجه به دست دوم بودن خودروهاي موجود در
بازارشان سايت خودرويي ايجاد كنيد؟
اينكه ما سرمايه‌گذاري كنيم يا آنها
بايد داراي توجيه اقتصادي باشد وقتي ساير بازار كمتر از 10هزار خودرو در سال است
توجيه مناسبي براي توليد مستقيم و ايجاد سايت را ندارد.
در كنار توسعه برنامه‌هاي صادراتي‌تان، با ساحل عاج هم قراردادهاي جديد
داشته‌ايد؟
بله در اين كشور هم در يك مناقصه نوسازي ناوگان شركت كرديم و توانستيم در
ميان رقبايي همچون ژاپن، كره، چين و هند حضور پيدا كنيم اميدواريم بتوانيم با
تاكسي‌هاي رانا اين مناقصه را برنده بشويم و در اين كشور هم حاضر شويم. در بين
رقباي قدر همچون ژاپن و كره با توجه به اينكه قيمت امتياز قابل توجهي را دارد مي‌توانيم
اميدوار باشيم كه مي‌توانيم يكي از برنده‌هاي اين مناقصه باشيم.
قيمت تمام شده رانا براي صادرات به ساحل عاج چقدر است؟
رانايي كه در ساحل عاج عرضه مي‌شود با توجه به استانداردها و مشخصاتي كه در
نظر گرفته مي‌شود بسيار باصرفه‌تر است و ضمن اينكه ما با توجه به كارخانه‌يي كه در
سنگال داريم در صورت برنده شدن در اين مناقصه با استفاده از اين سايت و مونتاژ
خودرو در اين سايت اين خودروها را تامين مي‌كنيم چرا كه يكي از اهداف سايت سنگال
همين موضوع بود و با اين اوضاع قيمت مناسبي خواهند داشت.
اين موضوع را هم در نظر بگيريد كه
در اين كشورها خودروهاي عمومي معافيت گمركي دارند، و اگر اين خودروها در سنگال
توليد شود از معافيت مالياتي منطقه اومو استفاده خواهد كرد. كه معافيت مالياتي
اتحاديه گمركي بين 15 كشور غرب آفريقاست. اين امر بين سنگال و ساحل عاجل هم رواج
دارد و اگر ما در سنگال توليد داشته باشيم با همين گمركي مي‌توانيم خودروهاي خود
را به ساحل عاج برده و قيمت تمام شده محصولاتمان را كاهش دهيم. با توجه به اين
موارد مي‌توانيم در مقابل رقبايي كه نام بردم حضور داشته باشيم و اميداور باشيم كه
در مناقصه برنده شويم.
آیا برآوردي از هزينه تمام شده خودروهايي كه در آنجا توليد مي‌شوند نسبت به
داخلي‌ها داريد؟
خيلي قيمت تمام شده بالاتر از داخل است چرا كه هزينه‌هاي جانبي ديگري روي
هزينه تمام شده موثر است كه اصلا اجازه نمي‌دهد قيمت تمام شده با قيمت داخل كشور
مطابقت داشته باشد. همانطور كه مي‌دانيد ساحل عاج مثل ساير كشورهاي غرب آفريقا
عرصه تاخت و تاز خودروهاي فرانسوي است و درصد بالايي از بازار در دست رنو و پژو
است. در كنار اين برندها ما بايد شرايط را طوري تنظيم كنيم كه بتوانيم در اين
بازار حضور داشته باشيم.
در بازارهاي صادراتي كه حاضر مي‌شويد بحث صادرات قطعه را نيز مورد توجه
قرار مي‌دهيد؟
بله ما در هر بازاري كه وارد مي‌شويم
مذاكرات بحث خدمات پس از فروش جزو تعهدات نماينده ماست كه در آن كشور خودرو را
عرضه مي‌كند و الزامات آن بايد رعايت شود به همين دليل در كنار واردات خودرو حتما
قطعات را هم بايد در نظر بگيرد. به همين جهت در همان محموله نخست صادراتي هم بخشي
را به عنوان قطعات حتي به صورت رايگان عرضه مي‌كنيم. و قطعا در كشور مبدأ تعميرگاه
احداث مي‌كنيم با تمام شرايط استاندارد تعميرگاه‌ها و ارائه خدمات پس از فروش. هر
سال هم سيستم رصد بازارها را داريم و سطح رضايت خدمات پس از فروش را چك مي‌كنيم.
