رشد 45 درصدي تسهيلات بانك ها در نيمه اول سال مقابله با ركود، سهم ايجاد و توسعه و سرمايه در گردش همچنان ثابت است

خبراقتصادي – محسن شمشيري: همان طور كه مسوولان اقتصادي و سياسي و مقامات بانك مركزي اعلام كرده بودند كه را براي مقابله با ركود و ايجاد تقاضاي موثر  و تامين نياز واحدهاي كوچك و متوسط در برنامه خود دارد در سال جاري به ميزان 460 هزار ميليارد تومان تسهيلات پرداخت خواهد شد، عملكرد شبكه بانكي در شش ماه اول سال نشان مي دهد كه به ميزان نزديك به 233 هزار ميليارد تومان تسهيلات پرداخت شده كه نسبت به مدت مشابه سال قبل معادل 73 هزار ميليارد تومان بيشتر شده و بيش از 45 درصد رشد كرده است. 

 بانك مركزي در گزارش شش ماهه تسهيلات بانك ها اعلام كرد كه تسهیلات پرداختی بانک‌ها طی شش ماهه سال 1395 به بخش‌های اقتصادی مبلغ 232.88 هزار میلیارد تومان بوده که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل مبلغ 72.73هزار میلیارد تومان (معادل 45.4 درصد) افزایش داشته است.

براين اساس در صورتي كه همين روند ادامه يابد، انتظار مي رود كه تا پايان سال حداقل 460 هزار ميليارد تومان تسهيلات پرداخت شود تاوعده مسوولان را به طور كامل محقق كند. 

بخش خدمات در شش ماه اول سال 95 معادل 96 هزار ميليارد تومان، بخش صنعت و معدن بيش از 65 هزار ميليارد تومان، بخش بازرگاني معادل نزديك به 32 هزار ميليارد تومان، مسكن و ساختمان بيش از 22 هزار ميليارد تومان،  و بخش كشاورزي نزديك به 17 هزار ميليارد تومان تسهيلات از بانك ها دريافت كرده اند كه با توجه به رقم 233 هزار ميليارد توماني كل تسهيلات بانك ها در اين مدت، بيش از 41 درصد تسهيلات بانك ها به بخش خدمات، 28 درصد به صنعت و معدن، 13.7 درصد به بخش بازرگاني، 7.3 درصد به كشاورزي، 9.6 درصد به مسكن و ساختمان، اختصاص يافته و بخش خدمات همچنان بيشترين تسهيلات را جذب كرده است .

به عبارت ديگر، براي ايجاد رونق و بهبود اشتغال، همچنان بخش خدمات بيشترين سرعت را در ايجاد ارزش افزوده و اشتغال دارد و كمترين هزينه و سرمايه گذاري را براي ايجاد شغل و تحرك در اقتصاد نياز دارد. در نتيجه فعالان اقتصادي و بانك ها براي ايجاد رونق اقتصادي، تمايل بيشتري به بخش خدمات نشان داده اند. 

اما نكته مهم ديگر اين است كه با وجود رشد 45 درصدي تسهيلات بانك ها، نه تنها بخش خدمات همچنان بيشترين تسهيلات را جذب كرده بلكه سهم امور توسعه اي و ايجاد و تعمير و توسعه همچنان رقم اندك زير 15 درصد را جذب كرده و سرمايه در گردش بالاترين سهم را داشته است. 

طرح هاي توسعه اي از جمله ايجاد فازها يا واحدهاي جديد اقتصادي، تنها 8.5 درصد از تسهيلات به ميزان 19 هزار و 893 ميليارد تومان را جذب كرده است. 

از سوي ديگر، توسعه فازها و واحدهاي اقتصادي نيز به ميزان 4 درصد تسهيلات معال 9351 ميليارد تومان تسهيلات را به خود اختصاص داده است.

همچنين تعميرات نيز كه تاحدودي مي تواند به بهبود عملكرد و توليد و توسعه كمك كند معادل 1.6 درصد تسهيلات به مبلغ 3775 ميليارد تومان را جذب كرده است. 

براين اساس روي هم رفته معادل 14.1 درصد يا 32.83 هزار ميليارد تومان از تسهيلات پرداختي بانك ها به امور توسعه اي اختصاص يافته كه در مقايسه با هزينه هاي جاري و سرمايه در گردش و خريد و مصرف اندك است. در حاليكه طرح هاي اقتصادي به توسعه و ظرفيت سازي نياز دارند

نكته مهم اين است كه با وجود رشد 45 درصدي تسهيلات بانك ها در سال 95، سهم امور توسعه اي يعني ايجاد، تعمير و توسعه واحدهاي اقتصادي همچنان در حد رقم اندك 14.1 درصد است و سرمايه در گردش همچنان بيش از 65 درصد تسهيلات را به خود اختصاص داده است. به عبارت ديگر، تسهيلات بانك ها به هر ميزان كه رشد مي كند، سهم ايجاد و توسعه همچنان ثابت است و هزينه هاي جاري و سرمايه درگردش عمده تسهيلات و پول تزريق شده را جذب مي كند.

سرمايه در گردش همچنان رقم اصلي و بالاترين سهم را در تسهيلات بانك ها به واحدهاي اقتصادي داشته و 153 هزار ميليارد تومان براي اين منظور اختصاص يافته است. 

به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، براساس جدول 1 که بیانگر هدف از دریافت تسهیلات پرداختی در بخش‌های اقتصادی طی شش ماهه سال 1395 است، سهم تسهیلات پرداختی در قالب سرمایه در گردش در تمام بخش‌های اقتصادی طی شش ماهه سال جاری مبلغ152.77 هزار ميليارد تومان، معادل 65.6 درصد کل تسهیلات پرداختی است و در مقایسه با دوره مشابه سال قبل مبلغ 50.9 هزار میلیارد تومان معادل 50 درصد افزایش داشته است.

بر این اساس، سهم تسهیلات پرداختی بابت تأمین سرمایه در گردش بخش صنعت و معدن در شش ماهه سال جاری معادل 55.12 هزار میلیارد تومان بوده است که حاکی از تخصیص 36.1 درصد از منابع تخصیص یافته به سرمایه درگردش تمام بخش‌های اقتصادی به بخش صنعت است.

ملاحظه می‌شود از 65.31 هزارمیلیارد تومان تسهیلات پرداختی در بخش صنعت و معدن معادل 84.4 درصد آن (مبلغ 55.12 هزار میلیارد تومان) در تأمین سرمایه در گردش پرداخت شده است که بیانگر توجه و اولویت‌دهی به تأمین منابع برای این بخش توسط بانک‌ها در سال جاری است.

همچنین در جدول شماره 2 مشاهده می‌شود تعداد 140 هزار و 437 فقره تسهیلات به بخش صنعت و معدن با میانگین پرداختی هر فقره 465 میلیون تومان پرداخت شده که بیشتر از میانگین پرداختی سایر بخش‌هاست. درضمن در بخش خدمات تعداد 1 ميليون و 868 هزار و 363 فقره تسهیلات با میانگین هر فقره 51.4 میلیون تومان پرداخت شده است.   

سهم سرمايه در گردش از كل تسهيلات در بخش كشاورزي 73 درصد، در بخش صنعت و معدن 84 درصد، در بخش مسكن و ساختمان 31 درصد، در بخش بازرگاني 71 درصد، در بخش خدمات 57 درصد بوده است كه نشان مي دهد عمده تسهيلات و پول تزريق شده در بخش هاي كشاورزي و صنعت و بازرگاني به سرمايه در گردش اختصاص يافته  و خرج امور توسعه اي و ايجاد نشده است. 

.

سهم خريد كالاي شخصي نيز در بخش هاي خدمات و بازرگاني بالاتر بوده و 19.5 درصد تسهيلات در بخش خدمات، 6.6 درصد تسهيلات در بخش بازرگاني، 3.6 درصد در بخش كشاورزي، 2.9 درصد در مسكن و ساختمان، 1.9 درصد در صنعت و معدن، به خريد كالاي شخصي اختصاص مي يابد. 

در بخش خريد مسكن نيز معادل 36 درصد تسهيلات بخش مسكن و ساختمان، 1.1 درصد تسهيلات بخش بازرگاني و0.9 درصد تسهيلات بخش خدمات و سهم اندك 0.2 درصدي كشاورزي و صنعت و معدن به خريد مسكن اختصاص يافته است. 

بانك مركزي تاكيد كرده که همچنان باید در تداوم مسیر جاری ملاحظات مربوط به کنترل تورم را نیز در نظر گرفت و همواره مراقب قدرت گرفتن پتانسیل تورمی ناشی از فشار تقاضای کل در اقتصاد نیز بود. بر این اساس ضروری است به افزایش توان مالی بانک‌ها از طریق افزایش سرمایه و بهبود کفایت سرمایه بانک‌ها، کاهش تسهیلات غیرجاری و بازگرداندن آنها به مسیر صحیح اعتباردهی بانک‌ها، افزایش بهره‌وری بانک‌ها در تامین سرمایه در گردش تولیدی، پرهیز از فشارهای مضاعف بر دارایی بانک‌ها و ترغیب بنگاه‌های تولیدی به سمت بازار سرمایه به عنوان یک ابزار مهم درتامین مالی طرح‌های اقتصادی (ایجادی) توجه ویژه‌ای کرد.