تفاوت کارتهای اعتباری ایرانی و خارجی در چیست؟
سال‌هاست که در تمام دنیا از کارتهای اعتباری به عنوان یک کانال اصلی مبادلات پولی استفاده می‌شود و اکنون پس از گذشت نیم قرن از حضور این کارت‌ها در مبادلات جهانی جایگاه خود را در ایران نیز یافته‌اند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری نسیم اقتصاد، وجود کارتهای اعتباری بین‌المللی نیز باعث شد تا این کارت‌ها جای خود را در اقتصاد و مبادلات پولی جهان باز کنند و اکنون بخش عمده ای از مبادلات پولی و مالی در سراسر دنیا از این طریق صورت می‌گیرد.
در پی یافتن جایگاه این نوع از کارت‌ها در میان مردم جهان، سیستم بانکی ایران نیز تلاش دارد تا روند استفاده از کارتهای اعتباری را در میان مردم باب کند تا افراد بخشی از نیازهای مالی خرد خود را از این طریق پوشش دهد و در واقع پول فیزیکی را به پول مجازی تبدیل کنند.
ازاین رو صدور کارتهای اعتباری از سال گذشته آغاز شد اما امسال با جدیت بیشتری پیگیری و عملیاتی شد تا از این طریق ضمن رفع بخشی از نیازهای خرد مالی مردم برای خرید کالا، کمک به واحدهای تولیدی نیز محقق شود.
اما در این میان عده‌ای معتقدند که هنوز در ایران کارت اعتباری به معنی واقعی ان وجود ندارد و این کارت‌ها تنها وام‌هایی است که توزیع شده‌اند.
دراین راستا، حسین قضاوی معاون امور بانکی، بیمه و شرکت های دولتی وزیر امور اقتصاد اظهار کرد: کارتهای اعتباری در حقیقت کارتهای وام هستند چراکه کارت اعتباری یعنی کارتی که بتوان بدون داشتن مبلغی در آن و نیز بدون اعمال سود، خرید و پرداخت انجام داد و اگر فرد نتواند صورتحساب خود را در موعد مقرر تسویه کند، شکل وام پیدا کند.
قضاوی با بیان اینکه کارت اعتباری به مفهوم بین‌المللی آن در ایران وجود ندارد، افزود: در کشورهای دیگر کارت‌هایی چون ویزا کارت و مستر کارت رواج دارد و شرکت‌ها بر اساس آن سیاست‌های خود را اعمال می‌کنند.
او معتقد است که در ایران هنوز ابزاری وجود ندارد که تولیدکنندگان کالا و خدمات و عرضه کنندگان کالا بتوانند در چارچوب فروش اعتباری، کالای خود را به مشتریان ارائه کنند.
قضاوی پیشنهاد کرد شرکتی در کشور تاسیس شود تا با تاسیس یک بانک اطلاعاتی از شرکت هایی که حاضرند کالای خود را به صورت اقساط بفروشند، نظام اعتباری را هدایت کنند.
لازم به ذکر است که کارتهای اعتباری تنها نوع کارتهای پرداختی هستند که غير از امر تسهيل دريافت، پرداخت و تسريع در گردش پول از طريق پرداخت الکترونيکی، امنيت خريدار را به دليل عدم حمل پول نقد،کاهش ريسک‌پذيرش پول تقلبی و... وارد مقوله اعتبار شده‌اند. به این معنا که پول روی کارت اعتباری، از انواع تسهيلاتی است که بانک‌ها به مشتريان به صورت الکترونيکی اعطا می‌کنند.
اما در کشور ما کارتهای اعتباری هنوز شکل اصلی و رایج در دنیا را ندارد. و یکی از عمده ترین مشکلات آن نحوه صدور و تسویه آن است. در دنیا برای استفاده از کارتهای اعتباری نیازی نیست که به فروشگاهی مراجعه شود که با یک بانک خاص در ارتباط است و شما می‌توانید از هر فروشگاهی که مد نظر دارید خرید کنید اما اکنون برای استفاده از این کارت‌ها در ایران اگر از یک بانک خاص کارت اعتباری دریافت کرده اید تنها می تواند از فروشگاه‌هایی خرید کنید که با آن بانک در ارتباط بوده و دستگاه POS آن بانک را در محل فروش خود قرار داده‌اند.
در این راستا یکی از روش‌هایی که در سایر نقاط دنیا از ان استفاده می‌شود این است که يک يا چند موسسه مشخص نسبت به نصب پايانه POS در کليه نقاط فروش اقدام می‌کنند و اين موسسه با پذيرنده‌ها(Merchants) قرار داد امضا می‌کند و وظیفه دارد تا قرارداد میان پذيرنده‌ها و مديريت روابط را امضا ، پايانه های POS و ساير تجهيزات را نصب، تراکنش از پذيرنده و استعلام از صادرکننده کارت برای پرداخت وجه در زمان انجام معامله (Authorization) را دریافت، تراکنش‌ها و گزارش داده‌ها به پذيرندگان را نگهداری، مشکلات پذيرنده‌ها در پردازش‌های کارت را پیگیری، تسويه حساب با پذيرنده و جمع آوری تراکنش‌ها و ارسال اطلاعات صورتحساب مشتری برای صادر کننده را انجام دهد.
همچنین یکی دیگر از مشکلات این است که اعطای تسهيلات در بانکداری اسلامی در قالب 14 ابزار صورت می‌پذيرد که هيچيک قابل انطباق با نحوه پرداخت اعتبار در کارتهای اعتباری نیست.
اين مساله عمده‌ترين مشکل در صدور کارتهای اعتباری در بانکداری اسلامی و دريافت بهره در بازپرداخت اقساط از ديگر مشكلات مطرح شده است. البته بديهی است که اقتصاد دانان اسلامی قادر به طراحی قالب و ابزاری برای کارتهای اعتباری می‌باشند ولی برخی از آنها شايد بدليل نحوه تسويه کارتهای اعتباری که باعث درگيری شديد منابع بانک و بالا رفتن ميزان مطالبات و با توجه به تاثير آن بر نحوه مصرف که بر خلاف سياست انقباضی فعلی است تا کنون راه حل جامعی برای اين کار ارايه نکرده‌اند.
باید گفت که مسائلی نیز در اقتصاد ايران وجود دارد که کارتهای اعتباری می‌توانند راه گشای خوبی برای آنها باشند.
استفاده از کارتهای اعتباری باعث می‌شود تا بانک‌ها درآمد خوبی از این راه کسب کرده و رونق اقتصادی شکل گیرد و همچنین در صورتی که پول پلاستيکی جايگزين بخشی از اسکناس در گردش مالی شود، بخش عظيمی از هزينه‌های امحای اسکناس و چاپ و نشر مجدد آن کم خواهد شد.
