در 7 ماه اول سال 95، بانك مركزي علاوه بر افزايش نرخ ارز مبادلهيي، و نزديك شدن دو نرخ ارز مبادلهيي و آزاد، از طريق حذف رديفهاي واردات كالا كه به آنها ارز مبادلهيي پرداخت ميشد و همچنين از طريق مشاركت بانكهاي مختلف در خريد و فروش ارز به نرخ متقاضي يا ارز آزاد، تلاش ميكند كه شرايط را براي يكسانسازي نرخ ارز فراهم آورد
خبراقتصادي - محسن شمشيري: بانك مركزي روز شنبه نرخ برابري 39 ارز عمده را در برابر ريال اعلام كرد كه براساس آن ارزش دلار امريكا به همراه 14 ارز ديگر نسبت به آخرين روز كاري هفته گذشته پنجشنبه 29 مهرماه افزايش، ارزش 23 ارز ازجمله يورو و پوند كاهش و نرخ يك ارز ثابت ماند.
هر دلار امريكا با 4.3 تومان افزايش 3173 تومان، هر پوند انگليس با 13 تومان كاهش 3881.2 تومان و هر يورو با 22.9 تومان افت قيمت 3453.5 تومان ارزشگذاري شد.
در بازار آزاد تهران، هر دلار امريكا با 0.5 تومان افزايش قيمت نسبت به پنجشنبه هفته گذشته، 3584.8 تومان، هر يورو 3973.6 تومان، هر پوند انگليس نيز با 7 تومان كاهش قيمت، 4444 تومان فروخته شد.
براين اساس اختلاف قيمت دلار مبادلهيي و آزاد به رقم 412 تومان كاهش يافته است.
هر اونس طلا نيز با كاهش 3 دلار و 40 سنت نسبت به پنجشنبه 29 مهر، يك هزار و 266 دلار و 70 سنت قيمتگذاري شد.
هر قطعه سكه طلاي بهار آزادي طرح جديد را با 1700 تومان افزايش،يكميليون و 95 هزار و 500 تومان دادوستد كردند. هر قطعه سكه بهار آزادي طرح قديم بدون تغيير قيمت يك ميليون و 92 هزار تومان، هر قطعه نيم سكه 553 هزار تومان و ربع سكه 290 هزار تومان دادوستد شد.
هر قطعه سكه يك گرمي بدون تغيير قيمت نسبت به روز پنجشنبه هفته گذشته، 184 هزار تومان و هر گرم طلاي 18عيار، 109 هزار و 977 تومان دادوستد شد.
گامي در جهت يكسانسازي نرخ ارز
در 7 ماه اول سال 95، بانك مركزي علاوه بر افزايش نرخ ارز مبادلهيي، و نزديك شدن دو نرخ ارز مبادلهيي و آزاد، از طريق حذف رديفهاي واردات كالا كه به آنها ارز مبادلهيي پرداخت ميشد و همچنين از طريق مشاركت بانكهاي مختلف در خريد و فروش ارز به نرخ متقاضي يا ارز آزاد، تلاش ميكند كه شرايط را براي يكسانسازي نرخ ارز فراهم آورد و در ديدارهاي اخير مسوولان بانك مركزي با صندوق بينالمللي پول نيز تاكيد شده كه اقتصاد ايران در سال 95 به سمت يكسانسازي نرخ ارز خواهد رفت.
نرخ رسمي دلار در ماههاي اخير روند صعودي خود را حفظ كرده و به 3173 تومان رسيده و فاصله آن با نرخ بازار آزاد كه 3585 تومان است به 412 تومان رسيده است در حالي كه در شهريور اختلاف دو نرخ مبادلهيي و آزاد 443 تومان بود.
دولت اعلام كرده تا پايان سال جاري قصد دارد نرخ ارز را تكنرخي كند و اين موضوع به اين معناست كه فاصله نرخ رسمي و آزاد بايد به سمت صفر ميل كند. نرخهاي 6 ماه اول نشان ميدهد فاصله دو نرخ ارز رسمي و آزاد همواره رقمي حدود 440 تا 450 تومان بوده است.
نرخ دلار آزاد در طول سال 95 در مقايسه با پايان سال 94 معادل 295 تومان افزايش داشته و از 3300 در اسفند 94 به مرز 3600 تومان و 3585 تومان رسيده است. نرخ رسمي دلار نيز از 2909 به 3173 تومان رسيده و 264 تومان افزايش داشته است.
روشن است كه اگرچه فاصله افزايش دو نرخ رسمي و آزاد دلار نزديك به هم بوده اما نرخ بازار آزاد فاصله بيشتري دارد و افزايش بيشتري نسبت به سال 94 داشته است. بر اين اساس، براي كاهش فاصله دو نرخ رسمي و آزاد كه در سال 94 معادل 391 تومان بوده و اكنون به 412 تومان افزايش يافته، بانك مركزي بايد افزايش بيشتري در نرخ رسمي خود داشته باشد يا با كنترل بازار آزاد، نرخهاي رسمي و آزاد را به هم نزديك كند.
بهطور سنتي نرخ دلار آزاد تابع ارز رسمي و مبادلهيي بوده و به هر ميزان كه نرخ مبادلهيي يا رسمي افزايش داشته، نرخ دلار آزاد نيز متاثر از آن افزايش داشته است. براين اساس مهمترين اقدام، كنترل عرضه و تقاضاست و تا زماني كه نرخ دلار در برابر ساير ارزها افزايش دارد و بازار ارز متاثر از درآمدهاي ارزي و ميزان تقاضاست، تنها نميتوان با افزايش تدريجي نرخ رسمي، فاصله آزاد و رسمي را كم كرد و به يكسانسازي ارز اقدام كرد.
به نظر ميرسد آنچه به يكسانسازي ارز ميتواند كمك كند، پذيرش واقعيت بازار است، پذيرش اين نكته كه نرخ دلار تمايل به افزايش دارد و در سه سال اخير متناسب با نرخ تورم افزايش نداشته است و نميتوان اين نرخ را بيش از اين كنترل كرد و در ماههاي آينده بايد انتظار رشد نرخ دلار را داشت لذا نرخ رسمي ارز بايد بيش از اين افزايش يابد تا فاصله با نرخ دلار آزاد را كاهش دهد زيرا به هر ميزان كه اندك اندك به نرخ رسمي افزوده ميشود، نرخ آزاد فاصله بيشتري ميگيرد و افزايش بيشتري دارد. بر اين اساس، با پذيرش اين نكته كه دلار بايد متناسب با تورم بالا برود، بايد يكسانسازي نرخ ارز را اجرايي كنند و با افزايش بيشتر نرخ رسمي، فاصله دو نرخ را كاهش دهند. در غير اين صورت اين فاصله 450 توماني همچنان ادامه خواهد داشت و نرخها به صورت كنترل شده افزايش خواهند داشت.
روند نرخ طلا و سكه
متوسط قيمت فروش يك سكه تمام بهارآزادي (طرح قديم و جديد) در بازار آزاد شهر تهران در مردادماه 1395 در بازار آزاد شـهر تهـران بـا طرح قديم به يكميليون و 108هزار و 500تومان و با طرح جديد به يكميليون و 110هزار و 700 تومان رسـيد كـه در مقايسـه بـا مـاه قبـل هر يك 2.1درصد و نسبت به ماه مشابه سال 1394، 25.6درصد افـزايش نشـان ميدهد.
در پنج ماه اول سال 1395 متوسط قيمت فروش يك سكه تمـام بهـار آزادي در بـازار آزاد شـهر تهران يك ميليون و 55 هزار تومان بـود كـه نسـبت بـه دوره مشـابه سال 1394 معادل 14.8درصد افزايش يافته است.
متوسط قيمت فروش يك دلار امريكا و يك يورو
در مردادماه 1395 متوسط قيمت فروش يك دلار امريكا و يك يورو در بازار آزاد شهر تهران به ترتيب 3537.7تومان و 3950.1تومان بود كه نسبت به ماه قبل، دلار يك درصد و يورو 0.7درصد و در مقايســـه بـــا مـــاه مشـــابه ســـال 1394 بـــه ترتيـــب 6درصد و 7.1درصد افـــزايش داشته است.
در 5 ماه اول سال 1395 متوسط قيمت فروش يك دلار امريكا و يك يورو در بازار آزاد شهر تهران به ترتيب 3493 تومان و 3936.5 تومان بـود كـه نسـبت بـه دوره مشـابه سـال قبـل دلار 5.2 درصد و يورو 7درصد افزايش داشته است.
سقوط نرخ برابري پوند
يكي از موضوعاتي كه در آينده ميتواند روي يكسانسازي نرخ ارز اثرگذار باشد، موضوع كاهش نرخ ارزهاي مختلف ازجمله پوند در برابر دلار است و در شرايطي كه ارزش دلار تقويت ميشود، طبيعي است كه موضوع يكسانسازي نيز به مراقبت، دقت، تزريق منابع و مديريت بازار بيشتري نياز دارد.
كاهش بيسابقه ارزش پوند در برابر دلار امريكا در پي نگراني از طرح اعلام زمانبندي خروج انگليس از اتحاديه اروپا رخ داد. ارزش هر پوند انگليس به حدود 1.2757دلار امريكا رسيد كه پايينترين ارزش پوند در برابر دلار امريكا از سال 1985ميلادي محسوب ميشود.
در همين حال ارزش پوند انگليس در برابر يورو نيز كاهش يافت و هر يك يورو با 87.56 پنس برابر شد كه اين ميزان نيز از سال 2013ميلادي تاكنون بيسابقه بوده است.