قول همكاري صندوق بين المللي پول براي رفع مشكل بانك هاي ايران با اروپا و آمريكا

خبراقتصادي - محسن شمشيري: قائم مقام بانك مركزي  در حاشيه اجلاس سالانه صندوق بين‌المللي پول و بانک جهاني، علاوه بر حضور در دیدار و گفت و گوي هیئت عالی رتبه ایران با كريستين لاگارد مديرعامل صندوق بین المللی پول،  در جلسات جداگانه خانم لاگارد با وزرای اقتصادی و روسای کل بانک های مرکزی کشورهای عضو منطقه منا و آقای مسعود احمد رئیس بخش خاورمیانه و شمال آفریقا (منا) با روساي کل بانک هاي مرکزي کشورهاي منطقه منا نيز شرکت کرد. 

در این جلسات، ضمن بحث و تبادل نظر پیرامون علل کندی رشد اقتصادی و طولانی بودن آن در اقتصاد جهانی، بر رفع محدودیت های بانکی و گسترش روابط کارگزاری بانکی تاكيد شد. 

همچنین در جهت سرعت بخشیدن به افزایش رشد اقتصادی و گسترش شمولیت آن از طریق اتخاذ سیاست های ساختاری برای افزایش رشد بهره وری تولید و اتخاذ سیاست های پولی و مالی برای تحریک تقاضای کل، توصیه ها و تاکید لازم صورت گرفت.

رئيس صندوق بين المللي پول نيز در ديدار با هيات ايراني براي رفع مشكل ايران با بانك هاي اروپايي قول همكاري داد و تاكيد كرد كه  با آمریکا برای بهبود روابط بانکی ایران مذاکره می‌کنم

همچنين در حاشيه اين اجلاس گفته شده كه بانک‌های اروپایی در فاینانس قراردادهای بوئینگ و ایرباس با ایران حضور خواهند داشت. هيات هاي مختلفي از بانك هاي اروپا و هند و آسيا به ايران سفر خواهند كرد و تفاهم نامه هاي بسياري براي گسترش همكاري بانكي با ايران در راه است و فرانسه، هلند، نروژ و چين به دنبال گسترش ارتباط بانكي و خطوط اعتباري با بانك هاي ايران هستند. 

ثبات بازار ارز و دستاوردهاي اقتصادي دولت 

در این جلسه كه با حضور قائم مقام بانک مرکزی، به همراه معاونان و تعدادی از مدیران ارشد ادارات مختلف صندوق بین المللی پول برگزار شد، گزارشي درخصوص دستاوردهای اقتصادی دولت نظیر افزایش رشد اقتصادی، کاهش تورم به سطح تک رقمی آن، حصول ثبات در بازار ارز، گسترش فضای آرام و اطمینان بخش اقتصادی ارائه شد که مورد توجه خانم لاگارد قرار گرفت. 

همچنین به تلاش های دولت در جهت باز پرداخت بدهی های خود به شبکه بانکی و بخش خصوصی از طریق گسترش بازار بدهی با انتشار اوراق بهادار و اسناد خزانه اسلامی، تامین کسری بودجه دولت، اجرایی کردن طرح اصلاح نظام بانکی در راستای تقویت نظام بانکی و در شرف ارسال لوایح دوگانه قانون بانک مرکزی و بانکداری کشور به مجلس شورای اسلامی اشاره شد. 

ارز تا پایان سال تک‌نرخی می‌شود

از دیگر موضوعات مورد بحث، طرح سوالاتی از سوی مديرعامل صندوق در خصوص تحولات اخیر بازار نفت و یکسان سازی نرخ ارز در کشور بود که در این زمینه دکتر اكبر کمیجانی، توضیحات مبسوطی از اقدامات بانک مرکزی در فراهم کردن بسترهای لازم برای حرکت به سمت نرخ ارز یکسان ارائه كرد و گفت كه ارز تا پايان سال تك نرخي مي شود. 

كميجاني در ديدار با مديرعامل صندوق بين المللي پول، ضمن تشریح اقدامات صورت گرفته به ویژه انتقال تامین مالی واردات قسمت عمده ای از کالاها از نرخ ارز رسمی به نرخ ارز بازار، ابراز امیدواری كرد تا پایان سال جاری فرایند یکسان سازی نرخ ارز تکمیل شود.

همچنین در خصوص توافق کشورهای عضو اوپک با غیراوپک در مورد کاهش سقف تولید نیز موضع جمهوری اسلامی ایران در حمایت از ثبات بازار نفت و افزایش تولید نفت ایران در چارچوب توافق شده مورد تاکید قرار گرفت. خانم لاگارد ضمن ابراز خرسندي از مطالب ارائه شده و دستاوردهای حاصله، قول داد بخش های ذیربط صندوق کماکان به همکاری با ایران در ارائه کمک های فنی و آموزشی در زمینه های بانکی، پولی، ارزی و مالیاتی ادامه دهند.

مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم در ایران

 همچنين هيات ايراني با اشاره به سابقه تصویب قوانین و مقررات مربوط به مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم در ایران، نسبت به اجرایی کردن آنها در ایران توضیحاتي ارائه كرد.

علاوه بر این عدم همکاری بانک های بزرگ اروپایی با شبکه بانکی کشور از دیگر مباحث مطرح شده در این حوزه بود که در این باره رئیس صندوق بین المللی پول نسبت به بهره گیری از امکانات صندوق در راستای رفع مشکل با کشور های ذیربط قول مساعدت و پیگیری داد تا همکاری لازم با بانک های ایران صورت گیرد.

لزوم افزایش سهم کشورهای درحال توسعه در صندوق 

اعضای گروه 24 خواستار اجرای کامل اصلاحات سهمیه و حاکمیتی مصوب سال 2010 صندوق بین المللی پول تا مهلت مقرر سال 2017 در جهت افزایش سهم اقتصادهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه شدند.

قائم مقام این بانک و هیئت همراه در سفر خود به آمریکا در جلسات معاونان و وزرای گروه 24 شرکت کردند؛ در این جلسات به عوامل اثرگذار بر اقتصاد جهان از جمله رشد ضعیف اقتصادهای پیشرفته، تنشهای سیاسی و نااطمینانی ناشی از خروج انگلستان از اتحادیه اروپا، اشاره و از اقتصادهای پیشرفته درخواست شده با استفاده از ابزار مالی مناسب و اصلاحات ساختاری، سیاستهای پولی مناسب خود را به منظور افزایش رشد و تقاضای جهانی به كار برند.

اعضای گروه 24 ضمن استقبال از گنجاندن یوآن چین در سبد حق برداشت مخصوص (SDR) از صندوق بین‌المللی پول (IMF)، گروه بانک جهانی (WBG) و سایر نهادهای ذیربط درخواست كردند اقدامات خود را در خصوص یافتن راه‌حل‌های ملموس برای رفع مشکل کاهش روابط بین بانکی و جلوگیری از محدودیت های مالی بیشتر ارایه کنند.

اعضای گروه 24 همچنین اجرای کامل اصلاحات سهمیه و حاکمیتی مصوب سال 2010 صندوق بین المللی پول تا مهلت مقرر سال 2017 در جهت افزایش سهم اقتصادهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه را خواستار شدند. علاوه براین ایجاد تعادل و رعایت منطقه ای و جنسیتی در امر استخدام نیروهای کارشناسی از كشورهای عضو و ایجاد دوره های شغلی از دیگر خواسته های اعضای گروه 24 از صندوق بود.

هیئت بانك مركزی در این سفر طی برگزاری جلساتی با ادارات مختلف صندوق بین المللی پول، در خصوص مسایل مختلف اقتصادی کشور در زمینه استفاده از دوره های آموزشی و كمك های فنی در راستای استفاده از تجارب این صندوق مذاكره کردند.

علاوه بر این، دکتر کمیجانی در جلسه ای با دبیرکل هیئت خدمات مالی اسلامی (IFSB)، در رابطه با مقدمات انتقال ریاست آن موسسه به جمهوری اسلامی ایران از ابتدای سال 2017، برگزاری نشست سیاست گذاری اعضا و همچنین برگزاری كارگاه آموزشی در زمینه ابزارهای تامین مالی اسلامی در تهران مذاكره کرد.

کاهش نرخ بهره تسهیلات صندوق بین المللی پول به کشورهای کم درآمد به سطح صفر درصد

هیئت بانک مرکزی در ادامه سفر خود به آمریکا در اجلاس سالانه صندوق بین المللی پول و بانک جهانی شرکت کرد. در این اجلاس، مدیر عامل صندوق بین المللی پول و رییس بانك جهانی اقدامات خود را در جهت بهبود وضع اقتصادی و كاهش فقر در كشورها اعلام کرد.

مدیرعامل صندوق بین المللی پول، تکمیل اصلاحات ساختاری صندوق، گنجاندن یوان چین در سبد حق برداشت مخصوص (SDR)، کاهش نرخ بهره تسهیلات صندوق به کشورهای کم درآمد به سطح صفر درصد و افزایش منابع صندوق برای اعطای تسهیلات به سطح 340 میلیارد دلار را از جمله اقدامات صندوق طی یک سال گذشته برشمرد.

رئیس بانک جهانی نیز کاهش هزینه های بانک جهانی و افزایش منابع موردنیاز برای اعطای تسهیلات را از جمله اقدامات مهم این بانک دانست و میزان تسهیلات اعطایی توسط بانک جهانی و موسسات تابعه آن طی چهار سال گذشته را حدود 240 میلیارد دلار اعلام کرد.

«جیم یونگ کیم» به اشتراک گذاشتن تجربه کشورهای عضو از طریق پروژه‌های جدید در کشورها را نیز مورد تاکید قرار داد. شایان ذکر است اخیرا طی رای گیری صورت گرفته، ریاست خانم لاگارد بر صندوق بین المللی پول و آقای کیم در بانک جهانی برای یک دوره پنج‌ساله تمدید شد.

قائم مقام بانک مرکزی، همچنین در کمیته مالی و پولی بین المللی صندوق بین المللی پول شرکت کرد. در این جلسه مدیرعامل صندوق با اشاره به ضعف شرایط اقتصاد جهانی، انجام اصلاحات ساختاری اولویت بندی شده و مشارکت بین المللی را لازمه غلبه بر ضعف های اقتصاد جهانی دانست. در بیانیه کمیته نیز بر به‌کارگیری سیاست های بودجه ای، پولی و مالی مناسب توسط کشورها و همچنین مشارکت بین المللی تاکید و وظیفه صندوق بین المللی پول در این راستا، ارائه کمک های فنی به اعضا در زمینه های مختلف اعلام شده است.

علاوه بر این، در حاشیه اجلاس، جلسات دوجانبه ای با مقامات کشورهای مختلف برگزار و در خصوص چگونگی تقویت روابط بانکی و رفع موانع موجود تبادل نظر شد. همچنین جلساتی با رسانه های خبری Institutional Investors و Euromoney برگزار و دستاوردهای دولت یازدهم در زمینه شرایط اقتصاد کلان و سیاست های پولی، اعتباری و ارزی و برنامه جامع اصلاحات نظام بانکی تشریح شد.

ایران و گروه ۲۴

در اجلاس سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی، علاوه بر مقامات بانک‌های مرکزی و وزرای دارایی کشورها، فعالان اقتصادی از بانک‌ها و موسسات مالی نیز گرد آمده و با مقامات تجاری و بانکی کشورها گفت و گو و تبادل نظر کردند. در این اجلاس نمایندگان بانک مرکزی ایران نیز با مقامات اقتصادی صندوق بین‌المللی پول و مدیران ارشد بانک‌های مرکزی و تجاری برخی کشورها به طور جداگانه دیدار داشتند و باتوجه به شرایط پسابرجام، در خصوص راهکارهای گسترش روابط بانکی و رفع موانع موجود با مقامات اقتصادی سایر کشورها رایزنی هایی انجام شد.

 از دیگر دیدارهای مهم مقامات بانکی ایرانی در اجلاس پاییزه می توان به شرکت کمیجانی-قائم مقام بانک مرکزی- و هیات همراه وی در جلسه ای با گروه(۲۴) اشاره داشت. در این جلسات به عوامل اثرگذار بر اقتصاد جهان از جمله رشد ضعیف اقتصادهای پیشرفته، تنش های سیاسی و نااطمینانی ناشی از خروج انگلستان از اتحادیه اروپا، اشاره و از اقتصادهای پیشرفته درخواست شد با استفاده از ابزار مالی مناسب و اصلاحات ساختاری، سیاستهای پولی مناسب خود را به منظور افزایش رشد و تقاضای جهانی به کار برند.اعضای گروه (۲۴) ضمن استقبال از گنجاندن یوآن چین در سبد حق برداشت مخصوص (SDR) از صندوق بین‌المللی پول IMF، گروه بانک جهانی (WBG) و سایر نهادهای ذیربط درخواست کردند اقدامات خود را در خصوص یافتن راه‌حل‌های ملموس برای رفع مشکل کاهش روابط بین بانکی و جلوگیری از محدودیت های مالی بیشتر ارایه کنند.

باید یادآور شد که گروه(۲۴) شامل ایران، پاکستان، فیلیپین، سریلانکا، سوریه، لبنان از آسیا و کشورهای برزیل، آرژانتین، مکزیک، ونزوئلا، کلمبیا، پرو، گواتمالا، ترینیداد و توباگو از آمریکای لاتین و آفریقای جنوبی، مصر، الجزایر، نیجریه، کنگو، ساحل عاج  و غنا از  منطقه آفریقا می‌شود که کشورهای چین، عربستان و مراکش به‌عنوان ناظر در این اجلاس  هستند  و همه ساله مواضع خود را در امور پولی و مالی بین‌المللی هماهنگ می‌کنند.

مذاکره برای گرفتن ریاستIFSB

هیات بانک مرکزی در این سفر طی برگزاری جلساتی با ادارات مختلف صندوق بین المللی پول، در خصوص مسایل مختلف اقتصادی کشور در زمینه استفاده از دوره های آموزشی و کمک های فنی در راستای استفاده از تجارب این صندوق مذاکره کردند. به طوری که کمیجانی در جلسه ای با دبیرکل هیئت خدمات مالی اسلامی (IFSB)، در رابطه با مقدمات انتقال ریاست آن موسسه به ایران از ابتدای سال ۲۰۱۷، برگزاری نشست سیاست گذاری اعضا و همچنین برگزاری کارگاه آموزشی در زمینه ابزارهای تامین مالی اسلامی در تهران رایزنی هایی داشت.

اما مدیر عامل صندوق بین المللی پول در این اجلاس خبر داده که تصمیم دارند طی یک سال، نرخ بهره تسهیلات صندوق به کشورهای کم درآمد به سطح صفر درصد رسانده و افزایش منابع صندوق برای اعطای تسهیلات به سطح ۳۴۰ میلیارد دلار را در دستور کار قرار دهد. از سویی دیگر مدیر عامل بانک جهانی نیز کاهش هزینه های بانک جهانی و افزایش منابع موردنیاز برای اعطای تسهیلات را از جمله اقدامات مهم این بانک دانسته و میزان تسهیلات اعطایی توسط بانک جهانی و موسسات تابعه آن طی چهار سال گذشته را حدود ۲۴۰ میلیارد دلار اعلام کرده است.

در این اجلاس همچنین طیب نیا-وزیر امور اقتصاد و دارایی- با شرکت در جلسات رسمی بانک جهانی و صندوق بین المللی که گزارش مالی و عملکرد این دو نهاد نیز عرضه شد ضمن اعلام درخواست هایی از طرف های مقابل مذاکرات دو جانبه ای با وزرای اقتصاد و دارایی کشورهایی همچون فرانسه، سوئد، نروژ، ایتالیا، ترکیه، چین، هند و هلند در مورد راههای گسترش همکاری های اقتصادی دوجانبه ای با وزرای اقتصاد و دارایی کشورهایی همچون فرانسه، سوئد، نروژ، ایتالیا، ترکیه، چین، هند و هلند در مورد راه های گسترش همکاری های اقتصادی داشته است.

وی در این دیدارها به بد عهدی امریکا در عمل به تعهدات برجام، ضرورت برقراری روابط بانکی اشاره داشته است. در عین حال که در ملاقات با مقامات بانک جهانی و صندوق بین المللی پول خواسته تا دور جدید همکاری ها بابهره گیری از همه ظرفیت ها بتوان به  تحولات ساختاری اقتصادی در چهارچوب سیاستهای ملی دست یافت.

از سویی دیگر با توجه به اینکه ایران از موسسان و سهامداران بزرگ بانک جهانی هب عنوان یک نهاد بین المللی است این انتظار را مطرح کرده  گه این بانک جهانی به تعهداتش پایبند بوده و نه فقط در همکاری های جدید سرعت عمل به خرج دهد بلکه جبران سالهایی که همکاری ها متوقف بوده است را کند.

وعده لاگارد برای تسریع روند همکاری بانکهای خارجی با ایران

برخی کارشناسان معتقدند رفع مشروط ممنوعیت استفاده از دلار در تجارت با ایران، همکاری بانک‌های خارجی با این کشور را تسهیل می‌کند و رئیس صندوق بین‌المللی پول وعده داده برای شتاب بخشیدن به این روند تلاش کند.

به گزارش ایسنا، دفتر کنترل دارائی‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) چند روز پیش ممنوعیت استفاده از دلار در روابط تجاری با ایران را به طور مشروط لغو کرد.

بر اساس گزارش دویچه وله آلمان، بر اساس دستورالعمل جدید این وزارت‌خانه، تجارت با ایران بر پایه‌ دلار مشروط به این که خارج از نظام بانکی آمریکا باقی بماند آزاد خواهد بود.

خبرگزاری رویترز دو روز قبل به نقل از شماری از حقوق‌دانان و کارشناسان آمریکایی، این اقدام کاخ سفید را دادن "نوعی تضمین" به موسسه‌هایی دانست که پیش از این به خاطر نگرانی از پیامدهای نقض تحریم‌های غیرهسته‌ای، در همکاری با ایران محتاط بوده‌اند.

ملوین اشواختر، حقوقدان ارشد موسسه "بیکر اند هاس‌تِتلر" که در امور تحریم‌ها تخصص دارد، به رویترز اظهار کرد که مقام‌های آمریکایی با دستورالعمل جدید وزارت خزانه‌داری برای همکاری با ایران به بانک‌های خارجی "چراغ سبز" نشان داده‌اند.

به گفته وی، این تصمیم وزارت خزانه‌داری آمریکا واکنشی به گلایه‌های مقام‌های ایران است که اعتقاد دارند توافق هسته‌ای و اجرایی شدن برجام تاکنون به عادی شدن روابط ایران با بانک‌ها و موسسه‌های مالی بین‌المللی کمکی نکرده است.

دیوید مارتلوک، از کارمندان پیشین کاخ سفید نیز معتقد است که دستورالعمل جدید وزارت خزانه‌داری حاوی این پیام است که دولت آمریکا می‌خواهد به این روند یاری رساند.

به رغم ناخرسندی برخی مقام‌های ایرانی، کریستین لاگارد، رئیس صندوق بین‌المللی پول در حاشیه اجلاس سالانه بانک جهانی با علی طیب‌نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی ایران دیدار کرد و وعده داد برای حل مشکلات روابط بانکی ایران تلاش کند.

طبق گزارش دویچه وله، دیداری در این سطح در دو دهه گذشته سابقه نداشته و ناظران همین امر را نشانه‌ی مثبتی برای بهبود روابط بانکی و مالی ایران با بانک‌های معتبر بین‌المللی ارزیابی کرده‌اند.

رئیس صندوق بین‌المللی پول در دیدار با طیب‌نیا گفت: «در خصوص همکاری بانک‌های بزرگ با بانک‌های ایرانی مشکلاتی وجود دارد که من به سهم خودم تلاش می‌کنم با مقامات آمریکایی رایزنی کرده تا این مشکلات حل و روند همکاری‌های بیشتر ایران با نهادهای مالی بین‌المللی تسریع شود.»

بنابر این گزارش، کریستین لاگارد همچنین از برنامه‌های این صندوق برای آغاز دور جدیدی از همکاری‌ها با ایران "در موضوع آموزش، انتقال تجربیات سایر کشورها و دانش فنی" خبر داد.