سهم تراكنشهاي بانكها، شبكه شاپرك و مبادلات بانكي از كل مبادلات اقتصادي در سالهاي اخير رشد قابل توجهي يافته به طوري كه در تير ماه 95 با 980ميليون تراكنش بانكي شاپرك، سهم ارزش پرداختهاي الكترونيكي به 91درصد كل توليد ناخالص داخلي ايران رسيده است.
خبراقتصادي - محسن شمشيري: آمار عملكرد تير ماه 95 شبكه بانكي نشان ميدهد درحالي كه نسبت اسكناس و مسكوك در دست اشخاص به نقدينگي به 3.06درصد رسيده اما نسبت ارزش تراكنشهاي شاپرك به نقدينگي معادل 9.57درصد به سه برابر نسبت اسكناس به نقدينگي بوده است. به عبارت ديگر معادل 10درصد نقدينگي به صورت مستمر از طريق تراكنشهاي الكترونيكي بانكها درحال گردش است. بر اين اساس ارزش تراكنشهاي شاپرك يا مبادلات تراكنشهاي الكترونيكي در تير ماه به 105هزار ميليارد تومان رسيد و رشد اسمي ارزش تراكنشها نيز در يك سال منتهي به تير ماه 95 معادل 30درصد و رشد حقيقي يعني با لحاظ كردن تورم به 20.5درصد رسيده و نشان ميدهد كه مبلغ تراكنشها در اين يك سال رشد قابل توجهي داشته است.
سهم ابزارها
سهم ابزارهاي كارتخوانهاي فروشگاهي، موبايل و اينترنت نشان ميدهد كه معادل 86.27 درصد تراكنشها با كارتخوان انجام ميشود، 11.24درصد با همراه بانك يا موبايلها انجام ميشود و 2.5درصد نيز توسط اينترنت انجام شده است. سرانه ابزارهاي پذيرش به ازاي هر 10هزار نفر افراد بالاي 18سال كشور نشان ميدهد كه به ازاي هر 10هزار نفر در كشور 801 ابزار تراكنش بانكي موجود است، 798كارتخوان، 3 ابزار اينترنتي و 2/0 موبايل وجود داشته است. يعني از هر 50 هزار نفر يك نفر از تلفن همراه براي تراكنش بانكي استفاده كرده و ضريب نفوذ تلفن همراه در خدمات بانكي همچنان رقم اندكي است.
خريد كالا بيشترين سهم از هدف تراكنشها
همچنين 96درصد سهم مبلغي تراكنشها با هدف خريد كالا و خدمات و 4درصد براي پرداخت قبض و خريد شارژ تلفن انجام شده است.
همچنين 73درصد تعداد تراكنشها براي خريد كالا و خدمات، 20درصد براي پرداخت قبض و خريد شارژ تلفن همراه و 7درصد بقيه براي ماندهگيري موجودي حساب بانكي انجام شده است.
توزيع كارتخوان در استانها
بيشترين تعداد كارتخوان فروشگاهي متعلق به استان تهران با 983هزار عدد كارتخوان بوده است. بيشترين تغيير و رشد كارتخوان نيز متعلق به استان خراسان رضوي با 7134 كارتخوان بوده است.
از نظر سرانه تعداد كارتخوان فروشگاهي نيز بيشترين سرانه متعلق به استان يزد بوده كه به ازاي هر نفر 0.113 واحد كارتخوان وجود داشته است.
بيشترين سرانه تعداد تراكنش كارتخوان نيز متعلق به استان هرمزگان با 23.5 عدد بوده است.
رقم دهك دهم836 برابر دهك اول
نسبت متوسط مبالغ تراكنش از دهك دهم ارقام تراكنشها به دهك اول تراكنشها 836 بوده است يعني رقم تراكنشها در دهك دهم و با بزرگترين ارقام نسبت به دهك اول با كوچكترين ارقام 836 برابر بوده است. كيفيت تراكنشهاي موفق به كل تراكنشها معادل 88درصد بوده و نزديك به 100درصد 99.975درصد تراكنشهاي موفق به شاپرك سوئيچ شده است. همچنين ميزان دسترسپذيري حس شده شبكه تراكنش الكترونيكي معادل 98درصد و دسترسپذيري حس شده شاپرك معادل 99.975درصد بوده است.
2.28درصد تراكنشهاي ناموفق به خاطر پذيرندگي، 0.21درصد خطاي شاپركي، 13.12درصد خطاي صادركننده، 83.8درصد خطاي كاربردي و 0.59درصد خطاي حاصل از كسب و كار بوده است. به عبارت ديگر بيشترين دليل عدم موفقيت تراكنشها حاصل از خطاي كاربردي است. از سوي ديگر درصد تراكنشهاي معوق از كل تراكنشها معادل 0.026درصد، تغييرات تراكنشهاي معوق معادل 26.32درصد بوده است.
بالاترين سهم بانكهاي صادركننده از تعداد كارتهاي بانكي تراكنشدار نشان ميدهد كه بانك صادرات با 34.57درصد كارتهاي هديه و بن كارت بالاترين سهم را در كارتهاي هديه و بن كارت داشته است. همچنين بانك ملي 47.79درصد كارتهاي اعتباري و 22.19درصد كارتهاي برداشت را صادر كرده و بيشترين سهم را در كارتهاي اعتباري و كارتهاي برداشت داشته است.
بالاترين سهم شركتها از بازار
بالاترين سهم از كل تراكنشهاي بازار نشان ميدهد كه 33.95درصد بالاترين سهم مبلغي تراكنشها از كل بازار و 24.65درصد بالاترين سهم تعدادي تراكنشها از بازار نيز متعلق به پرداخت ملت بوده است.
همچنين 34.28درصد از بالاترين سهم مبلغي تراكنشهاي كل بازار و 36.67درصد بالاترين سهم تعدادي از تراكنشهاي كل بازار متعلق به بانك ملت بوده است. بالاترين سهم مبلغ تراكنشها از بازار هر يك از ابزارهاي پذيرش نيز نشان ميدهد كه 60.44 درصد سهم مبلغ ابزار پذيرش اينترنتي متعلق به پرداخت ملت و 58.99 درصد متعلق به بانك ملت بوده است. در ابزار پذيرش موبايلي نيز 44.45درصد مبلغ متعلق به آسان پرداخت پرشين و 59.15 درصد متعلق به بانك ملت بوده است. در بخش پذيرش كارتخوانها نيز 32.15درصد مبلغ تراكنشها متعلق به پرداخت ملت و 32.32درصد متعلق به بانك ملت بوده است. بالاترين سهم تعداد تراكنشها از بازار هر يك از ابزارهاي پذيرش نشان ميدهد كه در بخش پذيرش اينترنتي 28.1درصد متعلق به پرداخت ملت و 33.25درصد متعلق به بانك ملت بوده است. در بخش پذيرش موبايلي نيز 41.63درصد متعلق به آسان پرداخت و 75.74درصد متعلق به بانك ملت بوده است. همچنين در بخش پذيرش كارتخوان فروشگاهي نيز 27.57درصد متعلق به پرداخت ملت و31.66درصد متعلق به بانك ملت بوده است. بالاترين ميزان شاخص اثربخش كارتخوان فروشگاهي نيز متعلق به شركت به پرداخت ملت با 1.59بوده است.
شاخص هرفيندال - هيرشمن
شاخص هرفيندال - هيرشمن نيز نشان ميدهد كه در ابزار پذيرش اينترنتي شاخص هرفيندال 2.093 و هيرشمن 1.745 بوده است. در پذيرش موبايلي نيز شاخص هرفيندال 3.056 هيرشمن 5.905 و در بخش كارتخوان فروشگاهي شاخص هرفيندال 1.495 هيرشمن 1.354 بوده است. كمترين نسبت خطاي پذيرندگي به كل تراكنشهاي شركتها نيز متعلق به مبنا كارت آريا با 0.014درصد بوده است.