مقوله اقتصاد و تلاش براي ايجاد دريچههاي تازه در مراودات بازرگاني و تجاري نيز همواره مدنظر رييسجمهور در سخنرانيهاي نيويورك قرار داشته است.
خبراقتصادی - رييسجمهور بلافاصله پس از ورود به تهران و پايان سفر دورهيي به كشورهاي امريكايلاتين و نيويورك؛ ابعاد و زواياي مختلف سفر به نيويورك را در گفتوگو با نمايندگان رسانههاي گروهي تشريح كرد؛ سفري كه براي چهارمين بار در دولت تدبير و اميد تكرار ميشود و معمولا بازتابهاي فراواني در داخل و خارج پيدا ميكند.
محورهاي اصلي سخنراني رييسجمهور در سازمان ملل
هرچند صحبتهاي رييسجمهور كشورمان در مجمع عمومي سازمان ملل متحد، معمولا با توجه به حوادث پيشآمده براي منطقه خاورميانه در حوزه مبارزه با تروريسم و افراطگرايي، مبارزه با داعش در عراق و سوريه طراحي و ايراد ميشود، اما مقوله اقتصاد و تلاش براي ايجاد دريچههاي تازه در مراودات بازرگاني و تجاري نيز همواره مدنظر رييسجمهور در سخنرانيهاي نيويورك قرار داشته است.
رييسجمهوري روز پنجشنبه به وقت تهران در جريان سخنراني در مجمع عمومي سازمان ملل متحد با تبيين سياستهاي اصولي ايران اسلامي در عرصه ملي، منطقهيي و بينالمللي تاكيد كرد: «رويكرد اصولي ايران، مشاركت سازنده با همسايگان براي تحقق نظم پايدار مبتني بر امنيت جمعي و حمايت از توسعه كشورهاي منطقه و ايجاد پيوندهاي متقابل اقتصادي است.» صحبتهايي كه با استقبال رهبران حاضر در نشست قرار گرفت و بازتابهاي فراواني در سطح رسانههاي بينالمللي نيز پيدا كرد.
«ايالات متحده، به خوبي ميداند كه برجام، اكنون يك سند پذيرفته شده چندجانبه است و اهمال نسبت به اجراي آن از سوي امريكا، تخلفي بينالمللي تلقي خواهد شد و اعتراض جامعه جهاني را برخواهد انگيخت. هرگونه بدعهدي در اجراي برجام، به بياعتباري بيشتر ايالات متحده در سطح جهان ميانجامد.» اين جملاتي است كه روحاني درباره بدعهدي طرف امريكايي در موضوع برجام مطرح كرده است. در چهارمين سال فعاليت دولت و با توجه به اينكه يك سال از اجرايي شدن توافق هستهيي ايران با قدرتهاي غربي گذشته است، مساله تحقق منافع ايران از برجام و بدعهديهاي طرفهاي غربي يكي از اولويتهاي اصلي در سخنراني روحاني در سازمان ملل بود.
همزمان با صحبت از ضرورت وفاي به عهد طرفهاي غربي در موضوع برجام، اقتصاد، تجارت و توسعه روابط بانكي نيز از سوي رييسجمهور در سخنراني ايراد شده در سازمان ملل به عنوان مسايل كليدي
مطرح شدند. رييس دولت يازدهم در سال گذشته (94) نيز به اين مساله اشاره كرد و با اشاره به برداشته شدن تحريمهاي بينالمللي از كشورهاي همسايه و ديگر كشورهاي اروپايي، غربي و آسيايي خواست بازار بزرگ ايران را فراموش نكنند.
در صحبتهاي روز پنجشنبه رييس دولت يازدهم با اشاره به چشماندازهاي مثبت اقتصادي در كشورمان يادآور شد: «ايران جزو معدود كشورهاي نفتي است كه توانست اثر افت شديد قيمت نفت در سال 2014 بر اقتصاد كشور را كنترل كند. ما قصد داريم با انجام اصلاحات اقتصادي و رعايت انضباط پولي و مالي، با حفظ دستاورد كاهش نرخ تورم، ثبات و پيشبينيپذيري اقتصادي را افزايش داده و از اين طريق زمينهساز سرمايهگذاري بيشتر در اقتصاد شويم.
«آينده منطقه ما در گرو مواجهه با چالشهايي ازقبيل بحرانهاي امنيتي ناشي از فقدان مشروعيت و ناكارآمدي دولتهاست. بدون مردمسالاري واقعي و بدون جلب مشاركت فراگير، نميتوان با اشكال گوناگون شبكههاي جنايي و تروريستي مبارزه كرد. ما بر اين باوريم كه كشورهاي منطقه با تكيه بر تاريخ و فرهنگ مشترك، ميتوانند آينده مشترك خود را بيافرينند و جريانهاي تروريستي را منزوي كنند. نبايد اجازه داد منطقهيي كه 100سال پيش به كشورهاي متعدد تجزيه شد يكبار ديگر در معرض تجزيه مجدد قرار گيرد.» اين عباراتي است كه رييسجمهور در تشريح مشكلات منطقه خاورميانه به آنها اشاره كرده است. مشكلاتي كه به اعتقاد روحاني كشورهاي منطقه را از مسير توسعه و پيشرفت دور كرده است.
توسعه مناسبات اقتصادی
اگر در سال92، ايده «جهان عاري از خشونت» و هشدار درباره «ظهور داعش» بخش اصلي اهداف سفر به نيويورك را تشكيل ميداد و در سالهاي بعد، حل و فصل پرونده هستهيي در راس مطالبات ايران از اين سفر نشسته بود، در سال جاري و بعد از انعقاد توافق هستهيي، «پيگيري منافع ايران از برجام»، «شكست پروژه ايران هراسي»و «توسعه مناسبات اقتصادي» سه ضلع اصلي مثلثي محسوب ميشدند كه اهداف اصلي روحاني از سفر به نيويورك و سخنراني در مجمع عمومي سازمان ملل را شكل ميدادند. منشوري كه رييسجمهور بعد از رسيدن به تهران تلاش كرد، زواياي مختلف آن را براي مردم و رسانهها تشريح كند.
روحاني پس از بازگشت از سفر نيويورك با تشريح دستاوردهاي اين سفر گفت: «در كميسيون مشترك موضع ايران مورد تاييد قرار گرفت و رفتار امريكا را منطبق با برجام ندانستند.»رييس دولت يازدهم با تاكيد بر شكست پروژه ايرانهراسي به استقبال رهبران كشورهاي جهان از برجام اشاره كرد و از كارآفرينان ايراني خواست تا با درك اين فضاي تازه از بسترهاي اقتصادي برجام استفاده كنند.
دست بالاي ايران در مناسبات بينالمللي
رييسجمهور روز گذشته در فرودگاه مهرآباد گفت: «بر اساس مفاد برجام، اگر يكي از هفت كشوري كه در اين توافق بودند، تخلف، اهمال يا تاخير انجام دهد و اگر تذكر تاثير نداشته باشد، در سطح مديركل و در نهايت در سطح وزرا اين جلسه گذاشته ميشود كه در نيويورك دو جلسه برگزار شد. در جلسه وزراي كميسيون مشترك نظارت بر اجراي برجام، همه به امريكا گفتند اين مواردي كه انجام ميدهيد بابرجام منطبق نيست و امريكا قول داد كه اين روند را اصلاح كند.»
روحاني خاطرنشان كرد: « به اعتقاد من اين خيلي مهم است كه در نخستين جلسه مشتركي كه تشكيل ميشود، 6 كشور موضع ايران را دارند. اين هم توفيقي بود. به دليل اينكه ما هم بايد از فضاي برجام استفاده كنيم و اگر تخلفي ميبينيم با قاطعيت برخورد كنيم. خود ما هم مثل هميشه همانطور كه رهبري فرمودند: اگر جايي تعهد كرديم طبق وظيفه اسلاميمان با تعهدات خود عمل ميكنيم.»
رييس دولت تدبير و اميد با اشاره به استقبال مقامات عالي كشورهاي مختلف از برجام اظهار داشت: «همه كشورهايي كه با ما ملاقات ميكنند، نسبت به برجام خوشحالند. رييسجمهوري فرانسه خودش مطرح كرد كه اين همه زحمت كشيديم و به توافق رسيديم؛ اينكه نميشود، كشوري بخواهد در مسائل بانكي اخلال كند.»
روحاني با تاكيد بر اينكه همه ملتها بايد از اين فضا استفاده كنند، عنوان كرد: «يعني همان نكته ما به دنيا كه همه بايد از فضاي پس از برجام استفاده كنند، مورد تاكيد قرار گرفت و مردم ما ميدانند كه كارآفرينان و مردم ما بايد بيشتر از اين فضا استفاده كنند. البته سرمايه و فناوري خارجي هم در چارچوب منافع و مصالحمان جذب ميكنيم.»
دیدار با لاگارد رئیس صندوق بین المللی پول در سال 92 و تاکید بر محوریت اقتصاد
تداوم تقابل كوبا با امريكا
رييسجمهوري درباره هفدهمين اجلاس سران غيرمتعهدها در ونزوئلا نيز گفت: اجلاس بسيار خوبي بود و در حاشيه اجلاس ملاقاتهايي با سران كشورهايي كه شركت كرده بودند، انجام شد.
روحاني پس از آن به سفر خود به كوبا اشاره كرد و اظهار داشت: در ملاقاتهايي كه با فيدل كاسترو و رائول كاسترو داشتيم، هر دو اين مساله را تشريح ميكردند كه تقابل ما با امريكا به اين زوديها از بين نخواهد رفت؛ مشكلاتي كه با امريكا داريم به ويژه در تحريمهاي اقتصادي همچنان ادامه خواهد داشت.
رييسجمهوري با بيان اينكه كميسيون مشترك اقتصادي ايران و كوبا به سرعت تشكيل ميشود، افزود: روابط ما به خاطر تحريم هستهيي سالها متوقف شده بود؛ خوشحال بودند كه دوباره ميتوانيم روابط اقتصادي را فعال كنيم. محورهاي كار اين كميسيون را در جلسهيي كه با رييسجمهوري داشتيم، مشخص كرديم.
روحاني مرحله سوم اين سفر را شركت در مجمع عمومي سازمان ملل متحد برشمرد و گفت: به خاطر اجتماع نمايندگان و بخشي از سران در اين اجلاس، براي ما مهم است كه مواضع ايران را بهخوبي تبيين كنيم. به دليل تبليغاتي كه دشمنان عليه ايران مطرح ميكنند، اين اجلاس و سخنراني در آنجا، مصاحبه با تلويزيونها و شركت در جلسات آنها ويژگي خاصي براي ايران دارد.
رييس دولت يازدهم با اشاره به سه سخنراني در نيويورك و يك سخنراني در غيرمتعهدها يادآور شد: سخنرانيها مواضع را تبيين و مصاحبهها مسيري كه ايران طي ميكند را تشريح ميكند.
نخواهيم گذاشت امريكاييها اموال ملت ايران را ببلعند
روحاني همچنين درباره نطق خود در مجمع عمومي سازمان ملل متحد گفت: در نطق سازمان ملل به نكات مهمي كه مورد نظر ما بود، راجع به منطقه صحبت و مواضع جمهوري اسلامي ايران اعلام شد. راجع به برخي كشورهاي منطقه كه از اصول اسلامي و انساني خود متاسفانه تجاوز كردند يعني عربستان هم توضيح داده شد. وي افزود: همچنين درباره اهميت برجام و تعهداتي كه طرف مقابل ما دارد البته عمدتا مقصود ما امريكاست، امريكاييها به خاطر تاخيرها و اهمالهايي كه دارند در اين سخنراني مورد نكوهش قرار گرفتند و همچنين 2ميليارد دلار اموال ايران را كه غيرقانوني تصرف كردند. رييسجمهوري ادامه داد: هم در مصاحبهها و هم در سخنرانيها گفته شد كه نخواهيم گذاشت امريكاييها بخواهند اموال ملت ايران و بانك مركزي را ببلعند، در دادگاه بينالمللي ايستادگي خواهيم كرد و اين پول را از آنها پس خواهيم گرفت.
ايران راهحل مشكلات منطقهاي است
روحاني با اشاره به برگزاري 14 ملاقات با سران كشورها و اهميت اين ملاقاتها گفت: در اين ملاقاتها همه از ما ميپرسيدند و اوضاع منطقه و راهحل مسائل را سوال ميكردند. اينكه در دنيا مطرح ميشود، ايران راهحل است يا مشكل؟ يك مقدار خندهدار است. براي اينكه سران كشورها وقتي به ما ميرسند به صراحت از ما ميپرسند درباره سوريه، عراق، يمن و ليبي چه كار بايد كرد.
وي خاطرنشان كرد: بنابراين همه قبول دارند، ايران راهحل است و كشوري است تاثيرگذار و نقش آن در منطقه ما بيبديل است.
اهميت تعامل سازنده با ساير كشوها
قبل از پايان سفر، رييسجمهوري در نشست خبري با رسانههاي جهان بعدازظهر پنجشنبه به وقت محلي در پايان سفر خود به مقر مجمع عمومي سازمان ملل متحد به تشريح نقطهنظرات، ديدگاهها و مواضع ايران پيرامون مسائل مهم منطقهيي، بينالمللي، برنامه جامع اقدام مشترك (برجام) و مساله خشونت و تروريسم در خاورميانه پرداخت.
به گزارش پايگاه اطلاعرساني دولت، روحاني گفت: سه سال قبل كه براي نخستين بار در نشست مجمع عمومي سازمان ملل شركت كردم بر امكان حل و فصل مسائل مهم و پيچيده بينالمللي از طريق گفتوگو و تعامل سازنده و تهديد جهان از ناحيه خشونت، افراطيگري و تروريسم تاكيد كردم.
رييسجمهوري افزود: خوشبختانه پس از ماهها گفتوگو بين جمهوري اسلامي ايران و 6 قدرت جهاني توانستيم بر سر يكي از پيچيدهترين و مهمترين مسائل بينالمللي به توافق دست يابيم و اين توافق به تصويب شوراي امنيت سازمان ملل نيز رسيد و بنده در حالي به نيويورك سفر كردم كه 8 ماه از آغاز اجرايي شدن اين توافق سپري شده است.
روحاني در پاسخ به اين سوال كه آيا برخي اقدامات در ايران و دستگيري برخي افراد با هدف تضعيف شما در ايران انجام ميشود، گفت: در ايران هم مثل همه جوامع دمكراتيك، اختلافنظر وجود دارد و دولت در كنار موافقان خود، مخالفان و منتقداني نيز دارد كه ما گلايهيي نسبت به اين موضوع نداريم، چرا كه اين طبيعت جوامع
آزاد است.
رييسجمهوري در پاسخ به سوال ديگري مبني بر اينكه ايران مشخصا از امريكا در موضوع اجراي برجام چه انتظاراتي دارد، تصريح كرد: گلهيي كه ما از ايالات متحده در نحوه اجراي برجام داريم، اين است كه شاهد تاخير در اجراي تعهداتش و در برخي موارد اهمال و عدم شفافيت هستيم.
فعاليت كمپانيهاي امريكايي
روحاني در پاسخ به سوالي مبني بر اينكه استقبال ايران از تكنيسينها و متخصصان امريكايي كه پس از فروش هواپيماي مسافربري به ايران سفر خواهند كرد، چگونه خواهد بود؟ اظهار داشت: ارتباط ايران با ملت و مردم امريكا همواره دوستانه بوده و هر زماني كه يك امريكايي به ايران سفر كرده همواره از ميهماننوازي ايرانيان تعريف كرده است.
رييسجمهوري با بيان اينكه مشكل ما با دولت امريكاست و نه كمپانيها، مردم، دانشگاهيان يا بخشهاي ديگر امريكا افزود: مسوولان ايرباس و بويينگ سفرهاي متعدد و مذاكرات مفصلي با مسوولان ايراني براي فروش هواپيما داشتهاند و ما هيچ مشكلي براي همكاري با كمپانيهاي امريكايي نداريم و اگر اين كمپانيها مشكلي در داخل امريكا دارند، بايد خودشان مشكلشان را حل كنند.
روحاني تصريح كرد: پس از آغاز اجراي برجام فضاي مساعدي براي توسعه همكاريها با ايران ايجاد شده كه همه غير از فعالان اقتصادي و كمپانيهاي امريكايي دارند از اين فضا بهرهمند ميشوند و فقط امريكاييها به دليل قوانين دست و پاگير نادرست داخلي از اين فرصت بيبهره ماندهاند.
حراست از برجام
رييسجمهوري در پاسخ به سوال ديگري درباره اينكه چهكار بايد كرد تا مشكل عدم حضور ايرانيان در حج رفع شود؟ اظهار داشت: همه بايد توجه داشته باشند كه اختيارات عربستان نسبت به مساله زائران و حج نامحدود نيست. درست است كه مكه و مدينه در عربستان واقع شده، اما حج متعلق به همه مسلمانان است و همه مسلمانان بايد آزادانه و در چارچوب مقررات امكان حضور در حج را داشته باشند. رييسجمهوري در پاسخ به سوال خبرنگار شبكه خبري CNN مبني بر اينكه انتخاب چه كسي در انتخابات رياستجمهوري امريكا ميتواند، روابط ايران و امريكا را تحت تاثير قرار دهد، خاطرنشان كرد: هر كسي در اين انتخابات پيروز شود و اراده او احترام به حقوق و منافع ملتها از جمله ملت ايران باشد و در راستاي كاهش تنشها و خصومتها نسبت به جمهوري اسلامي ايران عمل كند، مطمئنا از طرف ايران پاسخ مناسبي دريافت خواهد كرد.
روحاني اظهار داشت: اميدوارم دولت آينده امريكا در چارچوب احترام متقابل و منافع ملي دو كشور، مصالح را مدنظر قرار دهد تا بتوانيم اين توافق خوبي كه در برجام به دست آمده را به خوبي حراست و حفاظت كرده و آن را ادامه دهيم و شاهد كاهش تنش و خصومت ميان دو كشور باشيم.