صف دریافت نماد اعتماد الکترونیکی، گلوگاه توقف ارائه خدمات به پذیرندگان اینترنتی است

خبراقتصادي - محسن شمشيري:  به دنبال قطع خدمات يواس اس دي ها در سال گذشته  كه به دستور بانك مركزي براي جلوگيري از ناامني هاي احتمالي در نقل و انتقال پول از طريق پرداخت هاي الكترونيكي و اينترنتي در تلفن هاي همراه بابت  خريد شارژ و... صورت گرفت، مرکز توسعه تجارت الکترونیکی نيز ارائه خدمات نظام پرداخت از جمله خدمات شاپرك به شركت ها و وب سايت هاي پی اس پی را به خاطر نداشتن نماد اعتماد الكترونيكي قطع كرده است. 

 اين موضوع نشان مي دهد كه قطع خدمات يواس اس دي ها، وپي اس پي ها، ريشه در ميزان امنيت شبكه پرداخت هاي الكترونيكي و اينترنتي دارد و بانك مركزي و مركز توسعه تجارت الكترونيكي، به دنبال بهبود امنيت در اين شبكه هاي پرداخت الكترونيكي و اينترنتي هستند، اما سوال مهم اين است كه بستر سازي براي بهبود امنيت در اين نوع پرداخت ها كه خريد و فروش در بازار كالا و خدمات را رونق مي بخشد، چقدر زمان مي برد و چند سال يا چند ماه ديگر طول مي كشد، تا شبكه گسترده نظام پرداخت بر بربستر  يواس اس دي ها، پي اس پي ها، بانك ها، كيف پول خرد و... با امنيت مورد انتظار مسوولان مواجه شود. 

با توجه به گسترده تر شدن استفاده از پول الكترونيكي، كاهش سهم اسكناس از مبادلات اقتصادي به كمتر از 3 درصد، درخواست مردم و فروشگاه ها براي استفاده از روش هاي ساده تر به جاي كارت خوان ها و عابر بانك ها و... ضروري است كه نهادهاي نظارتي از جمله بانك مركزي و مركز توسعه تجارت الكترونيكي، متناسب با گسترش بانكداري الكترونيك و پرداخت هاي الكترونيكي خرد، استفاده از تلفن هاي همراه در ارتباطات و مبادلات اجتماعي و اقتصادي و... سرعت كار خود را در ايمن سازي ها و بسترسازي ها افزايش دهند و صف طولاني درخواست دريافت نماد اعتماد الكترونيكي و اعتماد سازي در شركت ها و فروشگاه هاي مختلف نظام پرداخت را خلوت كنند و هر چه سريعتر شاهد حضور شركت هاي مختلف براي رونق بخشيدن به پرداخت هاي الكترونيكي در بازاري امن و با خيال آسوده مردم، شركت ها و مشتريان باشيم.

در اين زمينه،  برخي كارشناسان معتقدند كه به خاطر طولاني شدن صف دريافت نماد اعتماد الكترونيكي و قطع خدمات پرداخت به پي اس پي ها، ارائه خدمات به بسياري از شركت ها و وب سايت هاي فعال در بازار كالا و خدمات قطع شده است. 

سعید احمدی پویا، معاون توسعه و نظارت شاپرک در اين زمينه گفت:  گلوگاه توقف ارائه خدمات به پذیرندگان اینترنتی، صف دریافت نماد اعتماد الکترونیکی است و شرکت شاپرک ناگزير به درخواست مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، شرکت های پی اس پی را از ارائه خدمات به پذیرندگان فاقد نماد اعتماد منع کرده است.

وي تاكيد كرد: مرکز توسعه تجارت الكترونيكي، خود را متولی و مسئول بررسی صلاحیت و اعطای نماد اعتماد الکترونیکی می داند. اکنون جای تعجب است که چطور مسئولان مرکز، بررسی اعطای نماد به کسب و کارهای اینترنتی از قبیل استارتاپ ها را جزو مسئولیت های خود نمی دانند و آنها را بر خلاف تاکیدات قبلی خود مستنثنی می کنند.

معاون توسعه و نظارت شاپرک گفت: توقف ارائه خدمات به پذیرندگان اینترنتی فاقد نماد اعتماد الکترونیکی در تمام کسب و کارهای اینترنتی بدون استثناء بنا به درخواست های مکتوب و مکرر مرکز توسعه تجارت الکترونیکی انجام شده است.

سعید احمدی پویا، درباره علت توقف ارائه خدمات به پذیرندگان اینترنتی گفت: مسئولیت ارائه نماد اعتماد الکترونیکی با مرکز توسعه تجارت الکترونیکی است و این مرکز طی نامه‌‌ هایی از شرکت شاپرک خواسته است تا هماهنگی های لازم را با شرکت های پی اس پی برای توقف ارائه خدمات  به تمامی پذیرندگان اینترنتی که فاقد نماد اعتماد الکترونیکی هستند، انجام دهد. بر اين اساس به شرکت های پی اس پی ابلاغ کرده ایم که تنها در صورتی با متقاضیان خدمات پرداخت اینترنتی همکاری کنند که نماد اعتماد الکترونیکی معتبر داشته باشند.

وی ادامه داد: شرکت شاپرک پس از دریافت نامه های مرکز توسعه تجارت الکترونیکی مبنی بر توقف ارائه خدمات به تمامی کسب و کارهای اینترنتی فاقد نماد اعتماد، طی نامه مورخ 21 تیرماه سال 95 فهرست کاملی از پذیرندگان فاقد نماد از جمله متمرکزکننده های اینترنتی و استارتاپ ها را به مرکز توسعه تجارت الکترونیکی اعلام کرد و نسبت به پیامدهای قطع ناگهانی ارائه خدمات به این کسب و کارها هشدار داد. با این حال مسئولان مرکز توسعه تجارت الکترونیکی طی دو نامه مجزا بر ضرورت قطع سریع خدمات پرداخت به تمامی این کسب و کارها تاکید کردند.

وی افزود: بر اساس اعلام مرکز توسعه تجارت الکترونیکی تمامی کسب و کارهای اینترنتی به جز سایت های متعلق به دستگاه های اجرایی موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، باید نماد اعتماد الکترونیکی را از آن سازمان دریافت و سپس اقدام به اخذ خدمات پرداخت  الکترونیکی  کنند. در دستور العمل ها اعطای نماد اعتماد الکترونیکی و نظارت بر فعالیت کسب و کارهای اینترنتی که توسط مرکز توسعه تجارت الکترونیکی تدوین و خرداد ماه 92 ابلاغ شده، نماد اعتماد« نشانه ای نمادین است که منحصرا توسط مرکز توسعه تجارت الکترونیکی صادر شده و به کسب و کارهای مجازی مجاز با هدف ساماندهی، احراز هویت و صلاحیت آنها اعطا می شود». 

نکته جالب اینکه براساس دستور العمل کسب و کارهای مجازی شامل کسب و کارهای اینترنتی و موبایل می شود. بنابراین گلوگاه توقف ارائه خدمات به پذیرندگان اینترنتی، صف دریافت نماد اعتماد الکترونیکی است و شرکت شاپرک هم به درخواست مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، شرکت های پی اس پی را از ارائه خدمات به پذیرندگان فاقد نماد اعتماد منع کرده است.

 معاون توسعه و نظارت شاپرک افزود: سال گذشته و پیرو تاکید مسئولان بانک مرکزی مبنی بر توقف ارائه خدمات به پذیرندگان اینترنتی مورخ 4 مهرماه سال 94،  مرکز توسعه تجارت الکترونیکی طی نامه ای خطاب به بانک مرکزی تصریح کرده است که« مهلت مقرر برای دریافت نماد اعتماد الکترونیکی توسط وب سایت های متمرکزکننده کسب و کارهای خرد(از قبیل پی لاین، جهان پی، زرین پال و وب سایت های مشابه) تا تاریخ 15 آذرماه سال 94 بوده و وب سایت های مذکور تا زمان اشاره شده فرصت خواهند داشت برای اخذ نماد اعتماد الکترونیکی اقدام نمایند. در این فرصت زمانی، الزامات و تعهدات مترتب بر فعالیت وب سایت های مذکور برای اخذ نماد الکترونیکی توسط این مرکز اعلام خواهد شد».

بنابراین کاملا واضح است که مرکز توسعه تجارت الكترونيكي، خود را متولی و مسئول بررسی صلاحیت و اعطای نماد اعتماد الکترونیکی می داند. اکنون جای تعجب است که چطور مسئولان مرکز، بررسی اعطای نماد به کسب و کارهای اینترنتی از قبیل استارتاپ ها را جزو مسئولیت های خود نمی دانند و آنها را بر خلاف تاکیدات قبلی خود مستنثنی می کنند.

احمدی پویا افزود: پس از پایان مهلت دریافت نماد اعتماد الکترونیکی در مهرماه سال 94 و درخواست مرکز توسعه تجارت الکترونیکی برای تمدید زمان بررسی اعطای نماد، کارگروه ویژه ای متشکل از تمام نهادهای مسئول در این حوزه  در آن مرکز آغاز به کار کرد تا روند کار تسریع شود ولی همچنان تعدادی از این پذیرندگان درصف دریافت نماد باقی ماندند تا نهایتا در دوم مردادماه سال جاری مرکز توسعه تجارت الکترونیکی طی نامه خواستار توقف کامل و سریع ارائه خدمات شد و شاپرک نیز ناگزیر ارائه خدمات را متوقف کرد.

معاون توسعه و نظارت شرکت شاپرک تأکید کرد: شرکت شاپرک آمادگی دارد تا هر گونه همکاری لازم را به عمل آورد تا پذیرندگان پس از اعلام کتبی مرکز توسعه تجارت الکترونیکی از خدمات پرداخت الکترونیکی بهره مند شوند

همچنين در نامه محمد  گرگاني نژاد رئيس مركز توسعه تجارت الكترونيكي به  محمد بيگي رئيس اداره نظام هاي پرداخت بانك مركزي كه در تاريخ 4 مهر 94 و نزديك به يكسال پيش ارسال شده، آمده است:  در خصوص فرصت اعلامي به كسب و كارهاي اينترنتي براي اخذ نماد اعتماد الكترونيكي آمده است: براي وب سايت هاي متعلق به دستگاه ها و نهادهاي دولتي، عمومي غير دولتي و مراكز آموزش عالي و دانشگاه ها در حال حاضر نياز به اخذ نماد اعتماد الكترونيكي نيست و در صورت هر گونه تغيير در روال كنوني، مراتب اعلام خواهد شد. مهلت مقرر براي دريافت نماد اعتماد الكترونيكي توسط وب سايت هاي متمركزكننده كسب وكارهاي خرد، از قبيل پي لاين، جهان پي، زرين پال و وب سايت هاي مشابه تا تاريخ 15 آذر 94 بوده و وب سايت هاي مذكور تا زمان اشاره شده فرصت خواهند داشت براي اخذ نماد اعتماد الكترونيكي اقدام نمايند. در اين فرصت زماني، الزامات و تعهدات مترتب بر فعاليت وب سايت هاي مذكور براي اخذ نماد اعتماد الكترونيكي توسط اين مركز اعلام خواهد شد. اين دسته از كسب وكارها ضروري است حداكثر ظرف مدت يك هفته از تاريخ اين نامه،  مراحل ثبت نام براي دريافت نماد اعتماد الكترونيكي را انجام داده و مدارك مثبته را ارائه نمايند.  در صورت هر گونه تغيير شرايط اين قبيل وب سايت ها، مراتب اعلام خواهد شد. سايت كسب وكارهاي اينترنتي مكلفند نسبت به دريافت نماد اعتماد الكترونيكي اقدام كرده و در غير اين صورت، مجاز به فعاليت تجاري در فضاي مجازي نخواهند بود.