مدیر مرکز آموزش مدیران صنایع و برندهای کشور: پوشاک قاچاق 50‌ برابر واردات قانونی آن است

خبراقتصادي - اسماعیل شجاع، مدیر مرکز آموزش مدیران صنایع و برندهای کشور و رئیس کنفرانس ملی مدیریت برتر با ارزیابی از روند فعالیتی برندهای خارجی عرصه مد و لباس در ایران به ویژه در دوران تحریم و پسابرجام به هنرآنلاین گفت: ما مردمان نجیبی هستیم و بازار شیرینمان خارجی‌ها را برای حضور در این بازار می‌کشاند، بازاری 10 میلیارد دلاری که استعداد دو تا سه برابر شدن دارد برای هر کشوری وسوسه‌برانگیز است و هیچ سازمان عاقلی در دنیا از آن نمی‌گذرد و من تعجب می‌کنم که هنوز هم صاحبان صنعت و برند ایرانی به دنبال حواشی این آن هستند. 

برندهای خارجی با صرف میلیون‌ها دلار به دنبال بازار ایران هستند

شجاع تصریح کرد: از خود من بیش از 20 برند خارجی برای حضور در بازار ایران با واسطه خواسته‌اند که کاری برایشان انجام دهم. آن‌ها می‌خواهند در چارچوب قوانین کشور ما سهمی از بازارمان داشته باشند. آن‌ها به این بازار خوش‌بین‌تر از ما هستند و برای به دست آوردن این بازار آماده‌اند تا میلیون‌ها دلار هزینه کنند ولی ما هنوز اندر خم کوچه پایین بودن قدرت خرید مردم هستیم و مدام می‌گوییم مردم پول ندارند، خرید نمی‌کنند و این را مثل یک پتک واقعی بر سرخود می‌کوبیم.

نگران برندهای پوشاک لوکس باشیم

رئیس کنفرانس مدیریت برتر با اشاره به مطالب یکی از منابع خبری درباره جایگاه برندهای داخلی و خارجی در کشور گفت: در جایی از صفحات اینترنتی روزنامه آسیا خواندم که یکی از اعضا هیئت‌مدیره اتحادیه تولید و صادرات پوشاک ایران که مدرس دانشگاه امیرکبیر هم هست درباره حضور برندهای پوشاک خارجی در کشور گفته، "به‌طور کلی می‌توانیم پوشاک خارجی را به دو بخش عمده لوکس و متوسط تقسیم‌بندی کنیم و نباید زیاد نگران برندهای پوشاک لوکس باشیم چون این بخش از پوشاک زیاد بر تولیدات داخلی تأثیرگذار نیست بلکه نگرانی بیشتر مربوط به آن دسته از محصولاتی است که قشر متوسط جامعه را نشانه رفته است." من به این استاد بزرگوار و سایر اساتیدم از همین‌جا میگویم این نوع تفکرات باعث تضعیف صنعت نساجی و پوشاک و هر صنعت دیگر می‌شود، چرا که معتقدم بیشترین اقتصاد و قدرت خرید جامعه در بخش لوکس است و تولیدکننده ما به خاطر تفکر اشتباه محصول لوکس تولید نمی‌کند و به راحتی اجازه می‌دهد این بخش از اقتصاد که ارزش افزوده بالایی دارد به دست خارجی‌ها بیفتد.

لزوم توجه مدیران صاحب برند به قانون "پارتو"

مدیر مرکز آموزش مدیران صنایع و برندهای کشور تصریح کرد: این تفکر در اکثر صنایع به اشتباه حاکم شده و در هر صنعتی ما بخشی را که انبوه و بدون ارزش اقتصادی است ترویج می‌دهیم و صنعتگر ما باید با بخش فقیر بازار دست‌وپنجه نرم کند. در اینجا می‌خواهم بگویم که اتفاقاً نگران برندهای لوکس باشیم، زیرا اقتصاد هر صنعتی وقتی رونق میابد که به بخش لوکس آن توجه شود نه به حجم آن، چون بیش از 80 درصد اقتصاد دست 20 درصد است (قانون پارتو). ما می‌توانیم کالای کم‌ارزش را وارد کنیم و هزینه کمتری بپردازیم ولی کالای لوکس داخلی گردش نقدینگی صنعت را افزایش می‌دهد و در صادرات هم بهتر نتیجه می‌گیریم.

او افزود: در هر صنعتی باید تلاش کنیم اول مشتری با قدرت خرید بالا را در کشور جذب کنیم و نگذاریم پول آن‌ها به جیب خارجی‌ها برود. نمی‌گویم به بخش انبوه توجه نکنیم بلکه میگویم بازار لوکسمان را به خارجی‌ها ندهیم.

خودباوری‌ها و غرور کاذب از موفقیت‌های سطحی مانع رشد کشور هستند

شجاع در پاسخ به این پرسش خبرنگار هنرآنلاین مبنی بر کیفیت و کمیت فعالیت برندهای ایرانی در شرایط کنونی پسابرجام و فعالیت مدیران برای بهبود شرایط بازار حاکم بر حوزه مد و لباس اظهار داشت: درک ما از برندسازی مربوط به دهه‌های پیشین است، اما امروز برندسازی در عرصه‌های پوشاک مافوق آن چیزی است که ما در عملکرد برندهای ایرانی می‌بینیم. خودباوری‌ها و غرور کاذب از موفقیت‌های سطحی مثلاً ایجاد 50 تا 100 فروشگاه کوچک صاحب برند ما را از دریافت دانایی‌های جدید در این حوزه دور کرده است و این جای تأسف دارد. هنوز عده‌ای می‌خواهند به این صنعت کمک شود و حمایت شوند و می‌گویند هیچ حمایتی از تولیدکنندگان داخلی بخصوص در صنعت نساجی نشده است.

طراح و مجری رویدادهای علمی، اقتصادی و نمایشگاهی در ادامه گفت: چه حمایت و کمکی بهتر از این بازار بزرگ که صاحب صنعت ما به جای آنکه به تعالی فکر، ایده، عملکرد، توان اجرا، استراتژی درست، مشورت، کار تیمی و تخصصی، تحقیقات و... توجه کند هنوز منتظر حمایت است و بیش از 30 سال است که می‌گویند حمایت نمی‌شویم. دوستان تشکلی ما، اهالی این صنعت و صاحبان برند کمی به خودشان بیایند و همین را که هم دارند از دست ندهند.

اگر واردات چه قانونی و چه غیرقانونی به صفر برسد...

شجاع ادامه داد: حرف‌هایم نیش کوچکی است برای بیداری کسانی که می‌خواهند سهم بیشتر این بازار از آن ایرانی باشد. اگر واردات چه قانونی و چه غیرقانونی به صفر برسد بر اساس تفکرات، دیدگاه‌ها و انرژی‌های تحلیل رفته دوستانمان در این صنعت راهی برای تعالی و پاسخگویی به نیاز کشور نخواهند داشت.

مدیر مرکز آموزش مدیران صنایع و برندهای کشور با اشاره به اینکه وقتش رسیده تا کمی از افتخارات این صنعت بگوییم و به فکر اعتمادسازی مجدد بین تولیدکننده و صاحب برند ایرانی و مشتری ایرانی باشیم تأکید کرد: برای نوسازی این صنعت تلفیق امکانات و بازاریابی‌های مشترک و کنسرسیوم‌های ملی و بین‌المللی به شکل حرفه‌ای را جدی بگیریم که بخشی از راه‌حل‌های پیش روی این صنعت است. این صنعت بزرگ‌مردان زیادی دارد و متخصصین به نام ایرانی عرصه مد و لباس در دنیا افتخار آفرینند. این‌ها متعلق به تاریخچه ما هستند و باید برای امروز حرف و ایده‌ای ارائه کرد، درست و به موقع تصمیم بگیریم و عمل کنیم و کمی با اهالی دانش مدیریت در داخل و خارج همفکری کنیم و مشورت بخواهیم چرا که دانش‌های جزیره‌ای دیگر کارساز نیست و امروز در سازمان‌ها تیم مدیریت و دانش مدیریت حرف اول را میزند نه تکنولوژی، نه سرمایه چون تیم قوی مدیریتی در سایه دانش می‌توانند سرمایه جذب کنند، می‌توانند تکنولوژی بخرند، می‌توانند واحد تحقیقات بازاریابی، واحد طراحی و مد و.... را ایجاد کنند.

چه میزان از نقدینگی مشتری ایرانی به جیب تولیدکننده ایرانی می‌رود و چقدر به جیب خارجی؟

شجاع در پاسخ به پرسش دیگر خبرنگار هنرآنلاین درباره وضعیت حاکم بر صنعت نساجی کشور و حرف و حدیث‌های موجود در زمینه رکود آن بیان کرد: اجازه بدهید با مروری به اندازه بازار پوشاک ایران، این سؤال را به شکل غیرمستقیم پاسخ دهم. بعضی‌ها میگویند گردش مالی بازار پوشاک کشور سالانه رقمی معادل ۹ میلیارد دلار است که فقط نزدیک به ۴۰‌درصد از این بازار بزرگ توسط تولیدکنندگان داخلی تأمین می‌شود، اما نمی‌گویند سود واقعی ارزش این 40 درصد چقدر است و چقدر نقدینگی مشتری ایرانی به جیب تولیدکننده ایرانی می‌رود و چقدر به جیب خارجی؟ من به شما بگویم در 60 درصد سهم خارجی‌ها از این بازار بیشترین سود نه فقط به خاطر سهم درصد از بازار بلکه به خاطر ارزش افزوده بالای محصولاتشان قرار دارد.

راهکار نوسازی صنعت مد و لباس چیست؟

او ادامه داد: نوسازی صنعت نساجی و پوشاک، قاچاق کالا، واردات غیرقانونی، عدم تولید در مقیاس، کوچکی واحدهای صنعتی، نبود واحدهای تحقیقاتی و بازاریابی و.... از جمله دغدغه‌های مطرح‌شده در این صنعت است و گفته می‌شود نوسازی این صنعت سالیانه به 100 میلیون دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد، یعنی حدود 11 درصد از بازار این صنعت باید خرج نوسازی آن شود. حال وقتی صنعتی 40 درصد از سهم بازار خودش را دارد و باید 30 درصد از دریافتی خود را به نوسازی اختصاص دهد چگونه می‌تواند ادامه دهد. این نوسازی باید در حالی اتفاق بیفتد که سودش بین 10 تا 15 درصد بیشتر نیست و باید 2 تا 3 برابر آن را به نوسازی خودش اختصاص دهد. اگر بازار لوکس از آن او بود سودی بیش از 50 درصد دریافتی‌اش به دست می‌آورد و نوسازی دیگر برایش سخت نبود. وقتی میگویند یدالله صادقی رئیس مرکز امور اصناف بازرگانان وزارت صنعت گفته، پس از برجام ۲۹ برند پوشاک خارجی درخواست مجوز برای ورود به ایران کرده‌اند معنایش این است که ما ارزش واقعی بازارمان را نمی‌دانیم و اگر هم پول نوسازی داشته باشیم به اشتباه در بخش حقیر صنعتمان و بخش غیر لوکس صرف خواهیم کرد.

پوشاک قاچاق حداقل 50‌ برابر واردات قانونی آن است

شجاع گفت: در جایی دیگر خواندم گلناز نصراللهی، مدیرکل سابق دفتر صنایع نساجی و پوشاک وزارت صنعت، معدن و تجارت با اشاره به قوانین موجود در زمینه ورود برندهای پوشاک گفته که با بررسی‌های انجام‌شده از روند ورود پوشاک به صورت قانونی یا غیرقانونی دریافتیم که اکنون فاصله قابل‌توجهی میان واردات رسمی و عرضه کالاهای خارجی در بازار وجود دارد، به صورتی که مثلاً در سال ۲۰۱۵ بر اساس آمارهای بین‌المللی ارزش پوشاک صادراتی کشورهای جهان به ایران بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیون دلار بوده، در حالی که آمار گمرک جمهوری اسلامی میزان رسمی واردات پوشاک را فقط ۱۴ میلیون دلار نشان می‌دهد. یعنی پوشاک قاچاق حداقل ۵۰‌ برابر واردات قانونی آن است، گرچه بازهم در این میان اختلاف‌نظرهایی وجود دارد و او در ادامه نیز گفته که در بررسی‌های اولیه متوجه شدیم از حدود ۲۰۰ برندی که ادعا می‌کردند نماینده رسمی تولیدکنندگان خارجی در بازار ایران هستند فقط ۵۵ برند دارای مدارک قانونی و رسمی بودند.

واردات قانونی بدون همکاری مشترک برای کالای لوکس و غیرلوکس برای این صنعت مضر است

او با اشاره به اینکه در چنین شرایطی اگر تولیدکننده ایرانی و برند ایرانی برای صیانت از بازار و سازمان خود قدم برندارد چه کسی می‌تواند به او کمک کند تصریح کرد: اگر ایرانی خودش تولید با کیفیتش را با برند خارجی به بازار دهد صرفاً به این جهت که مردم خارجی پسندند به این صنعت کمک کرده‌ایم یا آن را به نابودی می‌کشانیم؟ واردات قانونی بدون همکاری مشترک برای کالای لوکس و غیرلوکس نیز برای این صنعت مضر است و همکاری‌های مشترک یک راهکار نوسازی و بره روز شدن دانش طراحی و تولید است.

شجاع در ادامه به سخنان رهبر معظم انقلاب در دیدار اردیبهشت‌ با کارگران نسبت به حضور برندهای خارجی در کشور اشاره و بیان کرد: ایشان هشدار دادند و در بخشی از فرمایشاتشان فرمودند بنده از این فروش کالای خارجی و مصرف کالای خارجی باید در جامعه به‌عنوان یک ضدارزش شناخته بشود، مگر آنجایی که مشابه داخلی‌اش نیست. حال تکلیف ما روشن است و باید روی ارزش‌آفرینی برای برند ایرانی کار کنیم. برند خارجی سرمایه ما را می‌برد، فرهنگ ما را مخدوش می‌کند، کارگر و جوان ما را بی‌کار می‌کند و این‌ها همه ضد ارزش‌هایی هستند که باید به آن‌ها در این مسیر برندهای ایرانی بیشتر توجه کنند.

راه‌های رسیدن به افزایش واحدهای فعال و اشتغال‌زایی

این متخصص رسانه، نشر، روابط عمومی و اسپانسرشیپ گفت: با 40 درصد سهم بازار، ۲۰ هزار واحد صنفی دوزندگی در ایران فعالیت دارند و این واحدها برای ۳۰۰ هزار نفر شغل ایجاد کرده‌اند و حال اگر این سهم بازار افزایش یابد ما به دو الی سه برابر این اعداد واحد فعال و اشتغال‌زایی خواهیم داشت. دوستان برای رسیدن به ارزش‌های اقتصادی در این بازار بزرگ برندسازی کنند. بگذارید ایران در سبد کالایی پوشاک هزاران برند خرد و صدها برند ملی و ده‌ها برند منطقه‌ای و بین‌المللی داشته باشد.

تأکید بر تقویت روحیه انگیزشی مدیران برای حرکت

رئیس کنفرانس ملی مدیریت برتر اظهار داشت: روحیه شرقی مدیران ایرانی گاهی تحت تأثیر شرایط به هم می‌ریزد اما ما احتیاج به تقویت روحیه انگیزشی مدیران برای حرکت داریم و آن‌ها باید باورهای مدیریتی خود را در این شرایط اصلاح کنند چرا که دیگر تجربه کافی پاسخگو نیست. شاید شوکی به این بازار در حدود 30 درصد وارد شده ولی عده‌ای خود را بیش از 30 درصد و بعضی‌ها تا صد درصد تحت تأثیر این شوک قرار داده‌اند. تصمیم و رفتارهای انقباضی بیش از حد بعضی از مدیران اتفاقاً برای عده‌ای موجب ایجاد فرصت برای پیشرفت شده است.

شجاع در خاتمه گفت: بازار با هر تبی که دارد قابل احیا است و رکود و همچنین ورشکستگی محصول نوع تفکر و عملکرد مدیریتی اقتصاد کلان و خرد این صنعت به طور توأمان است پس صنعتگر ما و دولت هر دو به یک اندازه در جبران رکودها سهیم هستند و اکنون باید به فکر بهبود و تعالی شرایط موجود باشیم.