وقتي 15ديماه سال گذشته پس از كش و قوسهاي فراوان، محمدباقر نوبخت سخنگوي دولت به صراحت اعلام كه «بحث خروج محصولات پتروشيمي از بورس كالا در دولت مطرح نيست و اين موضوع نظر شخصي وزير صنعت است»، همه گمان كردند كه سرانجام پس از دو سال، پرونده اين موضوع بهطور كامل بسته ميشود اما اينطور نشد.
خبر اقتصادی-وقتي 15ديماه سال گذشته پس از كش و قوسهاي فراوان، محمدباقر نوبخت سخنگوي دولت به صراحت اعلام كه «بحث خروج محصولات پتروشيمي از بورس كالا در دولت مطرح نيست و اين موضوع نظر شخصي وزير صنعت است»، همه گمان كردند كه سرانجام پس از دو سال، پرونده اين موضوع بهطور كامل بسته ميشود اما اينطور نشد
طي ماههاي اخير بازهم اين موضوع از سوي عدهيي خاص مطرح شد تا اينكه پرونده چگونگي عرضه محصولات پتروشيمي در بورس كالا به شوراي رقابت فرستاده شد. اين شورا نيز مانند بدنه دولت، مجلس و اقتصاددانان بر تقويت معاملات بورس كالا در راستاي افزايش سطح رقابت و جلوگيري از انحصار در بازار پتروشيمي نظر خود را اعلام كرد اما پيگيريهاي «تعادل» حاكي از آن است كه كماكان مقاومتها براي خروج معاملات پتروشيمي از بورس در جريان بوده و اين افراد با وجود مخالفتهاي علني دولت و مجلس، پا پس نكشيدهاند. نكته جالب اينكه اسحاق جهانگيري، معاون اول و محمد شريعتمداري، معاون اجرايي رييسجمهوري از متوليان اصلي راهاندازي بورس كالا در كشور هستند. جهانگيري، وزير صنايع و معادن و شريعتمداري، وزير بازرگاني در سال 82 بودند كه از راهاندازي بورس كالا (بورس فلزات آن زمان) براي شفافيت و پايان رانت در معاملات كالاها حمايت جدي كردند و به اين ترتيب تضعيف نقش بورس كالا به عنوان يكي از اركان بازار سرمايه و ويترين اقتصاد كشور در شرايط فعلي خيلي بعيد است.
در همين رابطه رييس كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي ميگويد، كماكان خبرهايي درخصوص ادامه تلاش برخي افراد براي خروج معاملات محصولات پتروشيمي از بورس كالا به گوش ميرسد كه اين تلاشها جاي تعجب دارد.
محمدرضا پورابراهيمي در واكنش به ادامه تلاشها براي خروج محصولات پتروشيمي از بورس كالاي ايران گفت: بحث پذيرش كالاها در بورس كالاي ايران براساس قانون بازار اوراق بهادار مصوب سال ۸۴ انجام شده است و از آن زمان تاكنون تمام مسوولان اقتصادي تلاش كردهاند تا براي رسيدن به شفافيت در اين بازار كالا، حاكم شدن مكانيسم عرضه و تقاضا بر نظام اقتصادي و تخصيص بهينه منابع از ظرفيتهاي بورس كالاي ايران بهره ببرند.
پورابراهيمي افزود: چارچوب معاملات در بورس كالاي ايران مشخص است و اين بازار كالايي منسجم، بر مبناي شفافيت بنا شده و اينكه عدهيي با بهانههاي مختلف به دنبال خروج بخشي از محصولات از بورس كالا هستند به هيچ عنوان قابل قبول نيست.
دليل ادامه مقاومتها چيست؟
رييس كميسيون اقتصادي مجلس با طرح يك پرسش عنوان كرد: براي ما سوال اينجاست كه اصلا چرا تاكيد براي خروج محصولات پتروشيمي از بورس كالا وجود دارد؟ اگر مبنا اين است كه در بورس كالا نحوه تخصيصها خوب نيست و اشكال در نحوه ثبت عرضه و تقاضاست، اين مكانيسم از سوي نهادهاي بالادستي و براساس بخشنامههايي به بورس كالا ابلاغ شده است و اگر اشكالي در اين زمينه وجود دارد بايد برطرف شود.
وي افزود: همچنين بورس كالا مدام با فعالان صنايع در ارتباط و تعامل نزديك است و توانسته خواستهها و نيازهاي آنها را براي وظايف خود برآورده كند؛ براي مثال امروز در كنار معاملات نقدي، معاملات سلف و حتي قراردادهاي بلندمدت نيز در بورس كالا انجام ميشود به اين ترتيب مشخص ميشود افرادي كه همچنان به دنبال خروج معاملات پتروشيمي از بورس كالا هستند، خواستههايي دارند كه فقط در بازار غيرشفاف خارج از بورس برآورده ميشود.
پورابراهيمي با بيان اينكه شك نكنيد اگر سامانه بهين ياب پالايش شود، نيازي به دخالت در نحوه عرضه و تقاضاي بورس كالا نيست، تاكيد كرد: بورس همواره براي برگزاري جلسات همانديشي و همفكري با دستاندركاران بازار اعلام آمادگي كرده و براي بهتر شدن روند معاملات انعطاف لازم را داشته است، به اين ترتيب جاي هيچ بهانهيي براي عدهيي خاص باقي نميماند. پورابراهيمي با بيان اينكه امروز تقويت بازار سرمايه از اولويتهاي دولت و مجلس است، گفت: علاوه بر دولت و مجلس، تقويت بازارهاي مالي در محورهاي اقتصاد مقاومتي ابلاغ شده از سوي مقام معظم رهبري نيز آمده است و به اين ترتيب تقويت بازار سرمايه با جديت تمام در دستور كار قرار دارد. رييس كميسيون اقتصادي مجلس اظهار كرد: همراه با بازگشت نشانههاي رونق اقتصادي به كشور، رسيدن به شفافيت و سلامت اقتصادي از برنامههاي اصلي دولت است كه براين اساس محصولات استراتژيكي همچون پتروشيمي نيز بايد در بستري شفاف و رقابتي مورد معامله قرار بگيرند تا شاهد توسعه روزافزون اين صنعت و رشد سرعت رونق اقتصادي باشيم. پورابراهيمي در پايان با اشاره به اينكه خروج معاملات پتروشيمي از بورس زمينه بازگشت رانتهاي كلان و ضربه زدن به پايههاي اقتصادي كشور در شرايط حساس كنوني را مهيا ميكند، گفت: با همه اين تفاسير، بايد عنوان كرد، تجربه سالهاي گذشته معاملات بورس و بررسي بهانههاي مطرح شده درخصوص اين بازار به اينجا ختم ميشود كه بورس كالاي ايران به دليل ايجاد شفافيت در معاملات محصولات پتروشيمي، منافع عدهيي كه موافق شفافيت نيستند را به خطر انداخته است و آنها هرازگاهي سعي دارند با نفوذ و برخي ارتباطات، برگ بازار پتروشيمي را به سود منافع شخصي خودشان ورق بزنند كه بدون شك موفق نخواهند شد.