نتايج مطالعات جديد نشان ميدهد كه خواسته اول و مهم خانوادهها براي اشتغال فرزندانشان، استخدام دولتي در وزارتخانهها و بدنه دولت است و جامعه همچنان اعتمادي به اشتغال خصوصي ندارد.
خبر اقتصادی-نتايج مطالعات جديد نشان ميدهد كه خواسته اول و مهم خانوادهها براي اشتغال فرزندانشان، استخدام دولتي در وزارتخانهها و بدنه دولت است و جامعه همچنان اعتمادي به اشتغال خصوصي ندارد.
نگاه جامعه و خانوادهها به اشتغال فرزندان و آينده آنها در حال تغيير است و حالا پدر و مادرها تلاش ميكنند تا امكانات و روشهاي بهتري براي تحصيل و اشتغال فرزندان خود فراهم كنند. به صورت مشخص، فكر استعداديابي و شناخت توانمنديهاي بچهها، موضوعي است كه در چند سال گذشته مطرح و بسياري از خانوادهها را به دنبال خود كشانده است. حالا خانوادهها ميخواهند بدانند كه فرزندانشان در چه بخشهاي توانمندي و مهارت دارند و در آينده چه نوع مشاغلي ميتواند براي آنها مناسب بوده و افراد در آن بخشها موفق باشند. با وجود اين، همچنان به دليل اداره بازار كار ايران به روش سُنتي، انتخاب اول خانوادهها براي اشتغال فرزندان كار دولتي و استخدامي است. به دليل وجود ناامنيها و مخاطرات اشتغال افراد در بخش خصوصي، بسياري ترجيح ميدهند براي جلوگيري از ريسك و هرگونه خطر كردن در آينده، شغلي دولتي به دست بياورند. اين مساله باعث شده تا با وجود ظرفيت محدود اشتغال در اين بخش، صف طولاني و ترافيك درخواستهاي شغلي در بدنه دولت شكل بگيرد.
صف تقاضاي كار در بخش دولتي
كارشناسان عقيده دارند در ايران زيرساختها و ملزومات كافي براي هدايت شغلي افراد وجود ندارد، از اينرو حتي اگر استعداديابي نيز انجام شود، افراد نسبت به آينده شغلي كه انتخاب ميكنند اطلاع چنداني به دست نخواهند آورد. در برخي كشورها بانك هاب اطلاعاتي و سايتهايي وجود دارد كه تمامي مشاغل موجود در جامعه را جمعآوري كرده، ظرفيتها مشخص است، آينده شغلي، وضعيت درآمدي و حتي تحليلي از دورنماي كار نيز قابل دريافت است؛ از اينرو انتخاب شغل آينده و سرمايهگذاري در چنين فضايي قطعا با درصد موفقيت بسيار بيشتري همراه خواهد بود.
مسلم خاني در گفتوگو با مهر با بيان اينكه نخستين و مهمترين گام در يافتن مسير شغلي براي جوانان نهاد خانواده است گفت: اين نهاد به عنوان بزرگترين نهاد آموزشي است كه پايههاي توسعه هر جامعهيي محسوب ميشود را با موضوع كشف استعداد جوانان آشنا كنيم.
اين كارشناس عالي كارآفريني اظهار كرد: ممكن است پرسيده شود كه چگونه و از چه راهي بايد استعداد فرزندان شناسايي شود؟ آيا از طريق بازيهايي كه انجام ميدهد يا براساس مهارتها و تخصصهاي اجتمالي يا ارتباطات با دوستان؟خاني ادامه داد: در سايت وزارت كار امريكا شناسايي استعدادهاي افراد به اين طريق است كه اگر به عنوان نمونه فردي علاقهمند است قصاب شود مشاورههاي با ارزشي ارائه ميشود. در نخستين گام پراكندگي كل مشاغل قصابي در ايالات ۵۲گانه امريكا به شما نشان داده ميشود. كساني كه در اين شغل هستند چقدر درآمد دارند و شرايط احراز اين شغل چگونه است. اين كارشناس عالي بازار كار تصريح كرد: بنابراين در اين سامانه يك تصوير كلي از شغل قصابي در امريكا ارائه شده و شما ميتوانيد وضعيت درآمدهاي نسبي اين شغل را بدانيد. حال ما به عنوان نهاد خانواده وقتي ما ميخواهيم فرزندانمان را هدايت كنيم كه در چه رشتهيي درس بخوانند و بعدا به چه شغلي در آينده برسند، اين سايتها امكان آشنايي با طيف گستردهيي از مشاغل را ميدهند.
بروز پديده «مدزدگي» اشتغال
وي افزود: يكي از نكات با اهميت و اطلاعاتي كه در اينگونه سايتها ارائه ميشود دورنماي شغلي است كه ما ميتوانيم درباره ۵ تا ۲۰ سال آينده شغلي كه انتخاب ميكنيم اطلاعات مفيدي را به دست بياوريم. دورنماي شغلي به ما ميگويد كه برخي مشاغل هر روز روند رو به رشد و صعودي طي ميكنند و تعداد تقاضاها نسبت به آنها در حال افزايش است. در عين حال، در برخي مشاغل مانند موادغذايي روند رشد خطي است و گرايش به آنها رشد چنداني ندارد و در برخي موارد گرايش به مشاغل رو به افول است. به گفته خاني، بنابراين شما به عنوان يك دانشآموز يا دانشجو بايد اطلاعات كافي داشته باشيد نسبت به اينكه در آينده ممكن است چه شغلهايي وجود نداشته باشند. اخيرا موضوع مهمي را در قالب تعيين الگوي شغلي بررسي كرديم كه مشاغل نو را مورد تاكيد قرار ميدهد. اين كارشناس عالي كارآفريني افزود: در طراحي مسير شغلي و بررسيهاي انجام شده به اين مساله توجه شده كه ما بنا به شرايط زماني و مكاني مشاغلي را از دست ميدهيم و از آنسو برخي مشاغل جديد نيز به وجود ميآيند؛ بنابراين بايد به اين مسائل توجه داشته باشيم. وي خاطرنشان كرد: ما در بازار كار با «مدزدگي شغلي» هم مواجه ميشويم و به عنوان نمونه در حال حاضر مُد شده كه افراد به سمت كسب و كارهايي در حوزه واردات بروند. همچنين در حوزه پوشاك نيز فعاليت شغلي مُد شده است.
اين كارشناس عالي كارآفريني گفت: در كارآفريني قهري مدل و الگو نداريم و اين موضوع در كشورهاي كمتر توسعه يافته يا در حال توسعه ديده ميشود. از آنسو امروز با دستگاهها و وزارتخانههاي متعددي در صدور مجوز كسب و كار مواجهيم. خاني تصريح كرد: يكي از دلايلي كه با تكرار كسب و كارها مواجه ميشويم و در نهايت آن شغل از رونق ميافتد اين است كه مدل هدايت شغلي و طراحي نقشه شغل در كشور وجود ندارد و به اين ترتيب صدور مجوزهاي كسب و كار جديد هيچ رابطهيي با وضعيت و اشباعشدگي آن شغل در بازار كار و اقتصاد ندارد.