شست مشترك سران ايران، روسيه و آذربايجان برگزار شد
همگرايي 3 جانبه اقتصادي
روحاني: تعامل اين 3 كشور به ايجاد هم افزايي و همگرايي در بهره‌برداري از فرصت‌ها منجر خواهد شد
خبر اقتصادی-روحاني: تعامل اين 3 كشور به ايجاد هم افزايي و همگرايي در بهره‌برداري از فرصت‌ها منجر خواهد شد
ديدارهاي دوجانبه «روحاني» و «علي اف» ديروز و در دومين روز سفر به باكو بعد از حضور «پوتين» رييس‌جمهور روسيه به ديدارهاي سه جانبه‌يي تبديل شد كه به اعتقاد تحليلگران دوران تازه‌يي از روابط انتظام يافته را در منطقه حساس آسياي ميانه و قفقاز نويد مي‌دهد. تيم همراه رييس‌جمهور هم در جريان گفت‌وگو با رسانه‌هاي گروهي كشور آذربايجان تلاش كردند تا ابعاد تبعات اقتصادي، سياسي، امنيتي و... اين سفر را تشريح كنند. جواد ظريف در گفت‌وگو با رسانه‌هاي آذربايجاني از عزم ايران براي توسعه مناسبات با همسايگان ايران خبر داد و از ارتقاي سطح روابط به روابط استراتژيك سخن گفت. روحاني اما قبل از آغاز نشست سه جانبه با روساي جمهور آذربايجان و روسيه در نشست صميمي با ايرانيان مقيم آذربايجان درباره برنامه‌ريزي‌هاي اجرايي دولت يازدهم براي گسترش سياست تنش‌زدايي و افزايش سرمايه‌گذاري‌هاي اقتصادي در فضاي بين‌المللي صحبت كرد. بعد از نشست با ايرانيان مقيم باكو، روحاني عازم ديدار سه جانبه با پوتين و علي اف شد. ديدارهايي كه مي‌تواند در بخش‌هايي چون حمل و نقل، انرژي، ترانزيت كالا، انتقال فناوري و... تحولات چشمگيري را در مناسبات اين كشورها ايجاد كند. رييس‌جمهوري با اشاره به اينكه برگزاري نشست سه‌جانبه سران ايران، آذربايجان و روسيه فرصتي براي طرح ديدگاه‌ها، تبادل نظرات، پيگيري روابط، مناسبات و پيشبرد منافع مشترك فراهم مي‌كند، گفت: «توسعه روابط همه‌جانبه با كشورهاي همسايه از اولويت سياست خارجي ايران است.» بسياري از تحليلگران مهم‌ترين دستاورد اين ديدارهاي سه‌جانبه را راه‌اندازي كريدور ترانزيتي شمال – جنوب ارزيابي كردند كه مي‌تواند سطح تجارت اين منطقه را افزايش دهد.
گسترش مناسبات اقتصادي
رييس دولت تدبير و اميد در ابتداي سخنان خود از الهام علي‌اف، رييس‌جمهوري آذربايجان براي ميزباني و برگزاري اين اجلاس مهم قدرداني كرد. روحاني ديروز در نشست سه جانبه سران ايران، روسيه و آذربايجان در باكو با بيان اين مطلب افزود: «از آنجايي كه براساس اصول و موازين سياست خارجي ايران، توسعه روابط همه‌جانبه با كشورهاي همسايه از اولويت برخوردار است، ايران، از هر نوع ايده و ابتكاري براي افزايش تعامل و همكاري با همسايگان استقبال مي‌كند.»
رييس شوراي عالي امنيت ملي تصريح كرد: «از آنجايي كه اين 3كشور همسايه به دلايل مختلف بالاخص موقعيت جغرافيايي و ژئوپليتيكي، با طيف گسترده‌يي از موضوعات، فرصت‌ها، چالش‌ها و برخي تهديدات مشترك در حوزه‌هاي سياسي، اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي، فناوري، زيست محيطي و... مواجه هستند، تعامل و همكاري مشترك آنها بيش از گذشته ضرورت دارد.»
رييس‌جمهوري گفت: «ما در ايران بر اين اعتقاديم كه در شرايط امروز جهان، يك كشور به تنهايي قادر به مقابله با چالش‌ها و استفاده از فرصت‌ها نبوده و دستيابي به سطح قابل قبولي از صلح، رفاه و توسعه براي مردم هر كشور، نيازمند تعامل و همكاري با ساير كشورها بالاخص كشورهاي همجوار و همسايه است.»
دستيابي به منافع مشترك
رييس دولت يازدهم افزود: «سياست خارجي ايران در قبال ساير كشورها و به طريق اولي كشورهاي همسايه مبتني بر همكاري، هم‌افزايي و يافتن راه‌هاي دستيابي به منافع مشترك، سود متقابل و در يك كلمه سياست برد – برد است.»رييس شوراي عالي انقلاب فرهنگي خاطرنشان كرد: «اشتراكات و علائق تاريخي در كنار قرابت‌هاي فرهنگي، ديني و مردمي اين 3كشور ازجمله زمينه‌ها و بسترهاي مناسب و در عين حال ظرفيت‌هاي بالقوه‌يي است كه شناسايي و استفاده به‌موقع و بهينه از آنها مي‌تواند موجد فرصت‌هاي گسترده‌يي براي توسعه روابط سه جانبه باشد.»
روحاني همچنين تصريح كرد: «ظرفيت‌هاي بالقوه و بالفعل اقتصادي، منابع خدادادي و عظيم طبيعي، انرژي و همچنين موقعيت جغرافيايي، بخش ديگري از فرصت‌هاي موجود براي توسعه روابط و همكاري‌ها بين 3كشور مهم و همسايه است. »
روحاني گفت: «روابط دوجانبه ايران و آذربايجان در عرصه‌هاي سياسي و اقتصادي ظرف چند سال اخير با تحول مثبت و سازنده‌يي همراه بوده و دو كشور با تاكيد بر حسن همجواري و احترام متقابل، گام‌هاي ارزنده‌يي را براي توسعه روابط برداشته‌اند.»
رييس دولت يازدهم اظهار داشت: «در عرصه تلاش براي توسعه هر چه بيشتر روابط تجاري و اقتصادي بين دو كشور مي‌توان به امضاي موافقتنامه گمركي، توافقنامه فروش برق، توافقتنامه اتصال خطوط راه آهن ايران و آذربايجان، قرارداد احداث پل ريلي روي رودخانه آستاراچاي در مرز ايران و آذربايجان، موافقتنامه ادامه ساخت و بهره‌برداري از سدها و نيروگاه‌هاي خداآفرين و قيزقلعه سي و ساير موارد اشاره كرد.»
تشويق و حمايت متقابل از سرمايه‌گذاري
روحاني در ادامه تاكيد كرد: روابط دوجانبه با فدراسيون روسيه نيز با توجه به عزم و اراده رهبران دو كشور، طي دو سال گذشته از روند مطلوبي برخوردار بوده است.
رييس دولت تدبير و اميد ادامه داد: همكاري و رايزني‌هاي نزديك ايران و فدراسيون روسيه در چند سال اخير در مسير حل موضوع هسته‌يي ايران، رسيدن به توافق با كشورهاي عضو گروه 1+5 و اجراي برجام، همچنين همكاري و تعامل مثبت و سازنده اين دو كشور در مديريت بحران سوريه، نمونه و الگوي ارزنده ديگري از تعامل و همكاري منطقه‌يي اين دو كشور بوده كه مي‌تواند به ساير حوزه‌هاي مشترك و حتي به همكاري‌هاي سه جانبه نيز تسري يابد.
رييس‌جمهوري با اشاره به امضاي اسناد متعدد پايه از جمله موافقتنامه تسهيل رواديد، تشويق و حمايت متقابل از سرمايه‌گذاري، همكاري‌هاي گمركي، ايجاد كريدور سبز گمركي، توافقات در حوزه علوم و فناوري، گسترش تعامل و همكاري بين استان‌ها و مناطق و موارد متعددي از اين نوع تصريح كرد: اين موارد مويد آن است كه بستر و زمينه‌ها براي جهش در مناسبات تجاري و اقتصادي بين دو كشور بيش از گذشته فراهم شده و مي‌توان به آينده‌يي با چشم‌انداز بسيار مثبت اميدوار بود.
روحاني همچنين افزود: از ديدگاه ايران، تعامل 3كشور ايران، آذربايجان و روسيه در يك فرمت سه جانبه نه تنها مي‌تواند به توسعه و تقويت ظرفيت‌ها و قابليت‌هاي بالقوه موجود بين 3كشور در حوزه‌هاي مختلف سياسي، فرهنگي و اقتصادي مساعدت نمايد، بلكه مي‌تواند با ايجاد هم افزايي و همگرايي، فرصت‌هاي جديدي را در مقابله با چالش‌هاي موجود در منطقه فراهم كند.
رييس‌جمهوري تصريح كرد: با وجود ظرفيت‌هاي فراوان و وسيع براي توسعه روابط تجاري و اقتصادي بين 3كشور همسايه در حوزه‌هايي نظير انرژي، برق، حمل و نقل، امور بانكي و سرمايه‌گذاري، توريسم، ترانزيت كالا، گمركات، راه آهن، بنادر و كشتيراني، متاسفانه و به دلايل مختلف هنوز استفاده از اين ظرفيت‌ها با موانع و مشكلات متنوعي همراه است كه برطرف كردن آنها نيازمند آسيب‌شناسي و اراده جدي براي يافتن راه‌هاي عملي و اجرايي است.
وي افزود: در اين راستا به نظر مي‌رسد، تنظيم و تدوين و امضاي اسناد پايه، موافقتنامه‌هاي سه جانبه و غيره از نقش مهم و برجسته‌يي برخوردار است.
اجلاس باكو و كريدور ترانزيتي شمال – جنوب
همزمان با سفر روحاني به باكو كه با هدف حضور در نشست سه‌جانبه سران روسيه، ايران و آذربايجان صورت گرفته دامنه وسيعي از تحليل‌هاي كارشناسي در سطح رسانه‌هاي گروهي ايجاد شده كه در هركدام از آنها به بخشي از دستاوردهاي اين سفر پرداخته شده است. اگر «امنيت» را مهم‌ترين عامل كليدي در فرآيند ارتباطي كشورهاي همسايه در ساختار روابط بين‌المللي قلمداد كنيم در كنار آن اقتصاد يكي از محورهايي است كه در اغلب ديدگاه‌هاي كارشناسي به عنوان مهم‌ترين دستاورد سفر رييس‌جمهور به باكو به آن اشاره مي‌شود. ولي كوزه‌گر كالجي، كارشناس ارشد مسائل بين‌الملل ازجمله چهره‌هايي است كه معتقد است ديدار ولاديمير پوتين با رجب طيب اردوغان در «سن پطرزبورگ» تنها يك روز پس از اجلاس سه‌جانبه باكو، موجب شده است سفر رييس‌جمهوري ايران به باكو و ديدار با روساي جمهور روسيه و آذربايجان از اهميت خاصي برخوردار باشد.
به گزارش ايسنا، كوزه‌گر كالجي با اشاره به مهم‌ترين محور اين ديدارهاي سه جانبه به اين نكته اشاره مي‌كند: «محور اصلي اجلاس سه‌جانبه باكو، رايزني و مذاكره درمورد كريدور ترانزيتي شمال - جنوب است. موافقتنامه كريدور حمل‌ونقل بين‌المللي شمال - جنوب در شهريورماه ۱۳۷۹ در سن پطرزبورگ روسيه به امضاي وزراي حمل و نقل 3كشور ايران، هند و روسيه رسيد. اين كريدور، ارتباط ترانزيتي كشورهاي شمال اروپا و روسيه از طريق ايران و درياي خزر به كشورهاي حوزه اقيانوس هند، خليج فارس و جنوب آسيا برقرار مي‌كند و مهم‌ترين حلقه تجارت بين آسيا و اروپا است كه در مقايسه با مسيرهاي سنتي از نظر مسافت و زمان تا ۴۰درصد كوتاه‌تر و از نظر هزينه تا ۳۰درصد ارزان‌تر است. از اين منظر، اجلاس سه‌جانبه باكو فرصت ارزشمندي است تا 3كشور روسيه، آذربايجان و ايران كه به لحاظ جغرافيايي كاملا هم‌سو با كريدور ترانزيتي شمال - جنوب هستند، ظرفيت‌هاي اين حوزه و راهكارهاي توسعه آن را مورد بررسي قرار دهند.»اين تحليلگر در پايان تاكيد مي‌كند: «پيش‌بيني مي‌شود با اتصال خطوط ريلي ايران به آذربايجان ۱۰ميليون تن كالا از مسير راه‌آهن قزوين- رشت - آستارا- آستارا مبادله شود كه تحرك قابل توجهي در حوزه تجارت را به دنبال خواهد داشت.»
