اهميت توسعه بازار صنعت ملي

خبراقتصادي - کارشناسان عقيده دارند كه مردم هنوز در انتظار کاهش قیمت‌ها بوده و اميدوارند با برداشته شدن كامل تحریم‌ها، منابع مالی زيادي وارد کشور می‌شود و منجر به کاهش قیمت برخي کالاها خواهد شد. البته عده اي از كارشناسان اقتصادي بر اين باورند كه کاهش قدرت خرید مردم و ناتوانی مالی آنها، رکود بازارها را در پی داشته است.  

در چنين شرایطی نباید توليدكنندگان را مقصر اصلی رکود بازار دانست زیرا هرچند تولید صنايع داخلي در سال‌های اخیر اندكي افزایش داشته، اما از اين جهت که قدرت خرید مردم به موازات آن تقویت نشده‌، موجب کاهش نسبي تقاضا در بازار شده است. همچنين اگر تحقيقي در زمينه كسب و كار داشته باشيم در مي يابيم كه اين ركود در همه بخش هاي بازار وجود دارد ولي از آنجا كه صنعت داخلي بخش مهمي از اشتغال را در بر مي گيرد بايستي براي توسعه فروش كالاهاي داخلي كم دوام و با دوام در مقاطع و شرايط مختلف برنامه اي جامع تدوين شود.  

در حقيقت براي خروج از ركود فعلي بازار مي بايست رويه و سياست جديدي در حوزه صنايع داخلي دنبال شود. از اين رو توجه بيشتر به تحقيقات بازار، توسعه محصول و توسعه كيفيت براي توسعه بازار بسيار با اهميت است. توليد محصولات جديد از جمله كالاهاي مدرن و با كيفيت بايد در اولويت توليد قرار گيرند. همين طور توسعه ي روش هاي فروش به ويژه فروش اقساطي نيازمند تغيير نگرش است كه مهم ترين آن افزايش قدرت خريد مشتري و اعطاي تسهيلات آسان به خريداران مي باشد. اكثر توليد كنندگان خارجی و برندهاي معتبر هر سال چند محصول جديد روانه بازار می کنند تا ضمن احترام به سلايق مشتريان با تغييراتي كه در محصول انجام مي دهند، سهم بازارشان را حفظ كنند، اتفاقی که به دلایل گوناگون در کشور ما كمتر رخ مي دهد که ممكن است هزینه بر بودن طراحی یکی از این دلایل باشد. به هرحال این روش كه مدل برخي كالاهاي توليد داخل تا سالیان سال تغییر نمی کند، قطعا" در مسیر رکود در صنعت داخلي بي تاثير نيست و در این خصوص باید توليدكنندگان استراتژي توسعه محصولاتشان را تقويت کنند. واقعيت اين است كه سبد فعلي محصولات داخلی ضعیف است و تنوع زيادي ندارد و همین موضوع موجب می شود كه خریدار برای انتخاب قدرت مانور نداشته باشد. 

بازاریابی محصولات و خدمات، عامل ماندگاری و بالندگی مؤسسات و بنگاه‌های اقتصادی است، بدین جهت این امر از اهمیتی ویژه برخوردار بوده و در چرخه تولید تا مصرف نقطه‌ای کلیدی تلقی می‌شود. حال اگر این فرآیند با پشتوانه تحقیقات بازار همراه شود که خود می‌تواند بخشی از علم بازاریابی باشد. قطعاً اثربخشی بیشتری خواهد داشت. 

«راسبی گازیر» معتقد است در بازاریابی، اطلاعات صرفاً به عنوان مبنایی برای اتخاذ تصمیمات بهتر نیست، بلکه یک دارایی ارزشمند است که از نظر استراتژیک می‌تواند مزایای رقابتی به بار آورد. در شرایطی که تولید و عرضه کالا و خدمات به عنوان مبنا و میزانی برای سنجش توسعه ‌یافتگی اقتصادی کشورها قلمداد می‌شود، عنصری نقش حیاتی دارد که پایداری این روند را تضمین کند. این عنصر بدون شک مصرف‌کننده است که حق انتخاب دارد. لذا گزینه‌هایی که برای انتخاب در پیش روی اوست و براساس آنها یکی را بر دیگری مقدم می‌دارد، بسیار اساسی و تعیین کننده است. باید این موارد را شناخت، تحلیل کرد و تولید را بر پایه آنها بنیان نهاد.  

قبل از هرچيز بايد بپذيريم كه لازمه تحقق اين هدف، شناخت علایق مشتری، مديريت تجريه مشتريان، درک تحولات بازار و برنامه‌ریزی صحیح براي توسعه محصولات جديد است و در شرايط فعلي كه بازار نيازمند كلينيك است مي بايست به سراغ تحقيقات بازاريابي رفت. تحقیقات بازاریابی زماني ضرورت دارد که مشکلی مشاهده می‌شود، نظیر کاهش سهم بازار یا ضعیف شدن نحوه توزیع. تحقیقات بازاریابی، روشي عینی، منظم و منسجم است که از طریق آن اطلاعات لازم و مناسب برای تصمیم‌گیری مدیر بازاریابی فراهم می‌آید. یکی از مواردی که موجبات تصمیمات سازنده و درست مدیران بازاریابی را فراهم می‌آورد، تحقیقات بازاریابی است. تحقیقات بازاریابی را به طور کلی می‌توان به گروه‌های زیر تقسیم کرد: الف) تحقیقات درباره بازار؛ ب) تحقیقات درباره مشتری و مصرف ‌کننده ؛ ج) تحقیقات درباره محصول.

تحقیقات بازاریابی كاربردهاي زيادي دارد. از تحقیقات بازاریابی عموما" در تعیین سیاست های بازاریابی استفاده می‌شود و به این ترتیب از عوامل قابل کنترل و خارج از کنترل بازار به بهترین صورت استفاده می‌شود؛ تحقیقات بازاریابی با کشف بازارهای جدید، موارد استفاده از كالاها و خدمات پیشین را توسعه می دهد و مهم ترين مزيت تحقیقات بازاریابی اين است كه موجب حذف تصمیماتی که بر اطلاعات نادرست و یا حدسیات استوار است، می‌شود و از آنجا که معمولاً پس از تصمیم‌گیری های مهم تجاری، امکان بازگشت وجود ندارد، از سرمایه‌گذاری های سنگین و بدون تحقيق و مطالعه در بخش های غیر ضروری جلوگیری می‌شود. تحقیقات بازاریابی همچنين موجب کاهش هزینه‌ها می‌شود و تاثیر فعالیت های تبلیغاتی را افزايش داده و باعث توسعه فروش می‌شود. در سازمان هایی که برنامه ي کار خود را با توجه به نیازها و خواسته‌های مشتریان تنظیم می‌کنند، تحقیقات بازاریابی گامي اساسي در مسير شناختن مشتريان است. بايد گفت نقش حياتي تحقیقات بازاریابی برقراری پیوند بین مشتری و سازمان از طریق اطلاعات است.  

بررسی ها نشان می دهد که توليدكنندگان کشور، برای خروج از رکود علاوه بر اجراي دقيق تحقيقات بازاريابي چند راه پیش روی خود دارند. البته لازمه تحقق اين هدف، شناخت علایق مشتری، مديريت تجريه مشتريان، درک تحولات بازار و برنامه‌ریزی صحیح براي توسعه محصولات جديد است، اما راهكارها عبارتند از:

1- تا زمان تنظیم بازار داخلی قیمت محصولات فعلا" افزایش نيابد.

2- توليدكنندگان ضمن توليد محصولات جديد و كيفي تر، با لحاظ نمودن تخفیف‌هایی برخی محصولات خود را روانه بازار کنند تا مشتريان مجاب به خرید شوند.

3- در استراتژي فروش تغییرات اصولي به وجود آورند و روش های سنتی را اجرا نكنند. در شرایط فعلی که بازار رونق ندارد و تقاضایی نیست، ارائه روش‌هاي جديد فروش از سوی توليدكنندگان موجب بازارسازی می‌شود و بازار را از حالت رکود به سمت رونق سوق خواهد داد.

4- چهارمین راهکار مؤثر، ارائه تسهیلات با اقساط بلند مدت، تحویل كالا با پیش پرداخت کم است. طراحی روش هاي متنوع فروش برای مشتریان می‌تواند، نمونه‌ای از این روش‌ها برای فروش محصول باشد.

5- استمهال بدهی توليدكنندگان به بانک ها در دستور كار قرار گيرد و زمانی که شرایط آنها مناسب شد، بدهی‌های خود را به سیستم بانکی پرداخت کنند.

6-  انعطاف پذیری قیمت گذاری توليدات صنايع داخلي بسيار با اهميت است و به اين جهت قیمت گذاری بايد انعطاف داشته باشد و دستوری تعیین نشود.

7-  بديهي است كه برای خروج از رکود باید تقاضا را افزایش داد. این تقاضا از بازار داخلی و خارجی قابل تامین است. توليدكنندگان بايستي براي صادرات محصولاتشان  به کشورهای مختلف از سوی دولت مورد حمایت قرار گیرند.

8-  براي رونق يافتن توليد داخلي، بخشي از تقاضاي خريد مي بايست از طريق سازمان هاي دولتي ایجاد شود. متاسفانه در سالهاي اخير شاهد ورود كالاهاي چینی به بازار داخلی هستيم که حتی با توجه به سطح فعلی تعرفه‌ها هم مي توانند به عنوان یک رقیب جدی برای صنايع داخلی مطرح باشند. 

برای تحریک تقاضای خرید از سوي مصرف كنندگان، چند اهرم وجود دارد. تزريق نقدينگي به صنايع داخلي و انجام مصوبه شورای پول و اعتبار از سوی بانک‌ها مبنی بر ارائه تسهیلات برای خريد محصولات داخلي، یکی از این اهرم‌هاست. در حال حاضر توليدكنندگان بزرگ كشور به بازار هاي سنتي خود صادرات دارند در حاليكه مي بايست توسعه بازارهاي صادراتي را در اولويت قرار دهند.  

یکی از مهم ‌ترین پیش ‌نیازهایی که موجب توسعه صنعتی کشورها و بقاء و دوام حضور بنگاه های اقتصادی شده و رقابت ‌پذیری را در بازار جهانی تضمین می‌کند، کیفیت کالاهای تولیدی است. مهم‌ترین دلیلی که باعث عدم حضور بسیاری از شرکت های صنعتی و کشورها به بازار جهانی شده و رقابت آنها در این بازارها میسر نشده، فقدان ویژگی‌های کیفی در محصولات تولیدی شان بوده است. تولید ما باید بر اساس استاندارد‌های خارجی باشد تا بتواند در بازارهای بین المللی حضور پیدا کند. برای این کار باید ابتدا کیفیت محصولات داخلي بهتر شود و قیمت آن کاهش يابد. همين طور موانع موجود در مسير تولید باید برداشته شود تا در نهایت کالای ایرانی با داشتن شرایطی رقابت پذیر بتواند علاوه بر فروش موفق در داخل كشور در بازار‌های خارجی حضور یابد. در واقع صنايع داخلي برای دستیابی به فناوری‌های روز همواره به‌دنبال جذب نیروهای متخصص هستند تا بتوانند در بازار رقابتی سهم بالایی را کسب کنند.  

بهبود نقش صنعت داخلي کشور تأثيرات وسيعي در سطوح مختلف اجتماع به جاي مي گذارد. بسياري از دگرگوني هاي سودمند اجتماعي كه با سرمايه گذاري هاي بهداشتي، فرهنگي، كشاورزي و صنعتي در طولاني مدت به دست مي آيند، با سرمايه گذاري در صنعت ملي به آساني حاصل مي شود. صنعت داخلي سهم بالایی در اشتغال زایی و رشد اقتصادی کشورها ایفا می‌کند. با در نظر گرفتن زیرساخت‌هایی که به همراه صنعت داخلي در کشورها به وجود می‌آید، توسعه صنعتی سرعت می‌ گيرد.