6 استان مالك بيش از 50 درصد باغهاي كشور، توليد 62 درصد از خرماي كشور در 4 استان كرمان، سيستان و بلوچستان، خوزستان و بوشهر
خبراقتصادي - سپيده پيري: آب و ﻏﺬا ﭼﺎﻟﺶ اﺻﻠﻲ ﺟﻮاﻣﻊ آﻳﻨﺪه اﺳﺖ و اﮔﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي درﺳﺘﻲ در ﺑﺨـﺶ ﻛـﺸﺎورزي اﻧﺠـﺎم ﻧـﺸﻮد، آﻳﻨﺪه ﺑﺸﺮ از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﻣﻮرد ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد.
ﻛﺸﺎورزي به عنوان ﻳﻜﻲ از ﻣﻘﻮﻟﻪ ﻫﺎي تامين اﻗﺘﺪار و اﻣﻨﻴﺖ ﻣﻠﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺣﻮزهﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﻛﺸﻮر ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد. اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﻳﻚ ﺳﻮ ﺳـﻬﻢ ﺑـﺎﻻﻳﻲ در ارزش اﻓﺰوده اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﻮر دارد و از ﺳﻮﻳﻲ دﻳﮕﺮ ﺳﻬﻢ ﺑﺎﻻﻳﻲ را در ﺣﻮزه اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ و ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﺤﺼﻮﻻت در ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻛﺸﻮر و ﻧﻴﺰ ﺗﺠﺎرت ﺧﺎرﺟﻲ، معاونت برنامهريزي و اقتصادي وزارت جهاد كشاورزي اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارﺷـﻲ از وﺿـﻌﻴﺖ ﺳـﻄﺢ زﻳﺮﻛـﺸﺖ، ﺗﻮﻟﻴـﺪ و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ در ﻣﺤـﺪوده 32 ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎدﻛـﺸﺎورزي در ﺳـﺎل 1393 ﻧﻤـﻮده اﺳـﺖ.
ركورد زني سيب و پسته
در ﺳﺎل 1393 ﺳﻄﺢ ﺑﺎرور ﻣﺤـﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒـﺎﻧﻲ ﻛـﺸﻮر 2,23ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﻫﻜﺘـﺎر ﺑـﻮده اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﻣﻴﻮهﻫﺎي داﻧﻪدار 10,2درﺻـﺪ، ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﻫـﺴﺘﻪدار 9,5درﺻـﺪ، ﻣﻴـﻮهﻫـﺎي داﻧـﻪرﻳـﺰ 13درﺻـﺪ، ﻣﻴـﻮهﻫـﺎي ﺧـﺸﻚ 28درﺻـﺪ، ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﺳﺮدﺳﻴﺮي 0,9درﺻـﺪ، ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﻧﻴﻤﻪ ﮔﺮﻣﺴﻴﺮي 28,9درﺻـﺪ، ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﮔﺮﻣﺴﻴﺮي 0,5درﺻـﺪ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ 9,1درﺻـﺪ ﺑﻮده اﺳﺖ. در ﺑﻴﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ذكر شده ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﭘـﺴﺘﻪ ﺑـﺎ 14,2درﺻـﺪ، اﻧﮕﻮر 12,5درﺻـﺪ، ﺳﻴﺐ 9,1درﺻـﺪ، ﺧﺮﻣﺎ 8,9درﺻـﺪ، ﺑـﺎدام 7,6درﺻـﺪ، ﭘﺮﺗﻘـﺎل 6,7درﺻـﺪ و ﮔـﺮدو 5,1درﺻـﺪ ﺑﻮده اﺳﺖ. ﻳﻌﻨﻲ 64درﺻـﺪ از ﺳﻄﺢ ﺑﺮداﺷﺖ ﺑﺎرور ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ 7 ﻣﺤﺼﻮل ﻣﺰﺑﻮر است.
در اين سال ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤـﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒـﺎﻧﻲ ﻛـﺸﻮر 16,52ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗـﻦ اعلام شده ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﻣﻴﻮهﻫﺎي داﻧﻪدار 22,3درﺻـﺪ، ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﻫﺴﺘﻪدار 12,6درﺻـﺪ، ﻣﻴﻮهﻫﺎي داﻧﻪ رﻳﺰ 18,9درﺻـﺪ، ﻣﻴﻮهﻫـﺎي ﺧـﺸﻚ 3,7درﺻـﺪ، ﻣﻴﻮه ﻫﺎي ﺳﺮدﺳﻴﺮي 0,2درﺻـﺪ، ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﻧﻴﻤﻪ ﮔﺮﻣـﺴﻴﺮي 38,8درﺻـﺪ، ﻣﻴـﻮهﻫـﺎي ﮔﺮﻣـﺴﻴﺮي 1,1درﺻـﺪ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ 2,4درﺻـﺪ ﺑﻮده اﺳﺖ. در اﻳﻦ ﺑﻴﻦ ﺑﻴـﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺳـﻴﺐ ﺑـﺎ 20,6درﺻﺪ، اﻧﮕﻮر 11,7 درﺻـﺪ، ﭘﺮﺗﻘﺎل18,5درﺻـﺪ، ﺧﺮﻣﺎ 6,3درﺻـﺪ، اﻧﺎر6 درﺻـﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ 63درﺻـﺪ از ﻛـﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ را 5 ﻣﺤﺼﻮل عنوان شده تشكيل ميدهند كه خود رقمي قابل توجه و معنادار است.
خرماي سيستان و بلوچستان در چنگال تجار پاكستاني
در ميان محصولات نام برده شده آوازه پسته و خرماي ايراني به فراتر از مرزها رفته و طرفداراني دارد كه ذايقهشان با محصولات ايراني گره خورده است. به طور ويژه و با تمركز بر صادرات محصولي چون خرما ايران صادرات داراي رتبه سوم خاورميانه و ششم دنيا است.
استان سيستان و بلوچستان كه در اين گزارش ركورد دومين استان توليدكننده اين محصول را دارد نتوانسته از چنين ظرفيتي در راستاي منافع استان بهره ببرد و اين ركوردزني فرصتي براي سوءاستفاده تجار پاكستاني فراهم كرده است به گونهيي كه تجار كشور همسايه از ضعف مديريتي و كمبود صنايع تبديلي در سيستان و بلوچستان استفاده كرده و خرماي مرغوب توليدي اين استان را به صورت فلهيي با قيمت اندكي خريداري و پس از انتقال به كشورشان و فرآوري و بستهبندي اين محصول با نام آن كشور و قيمت بالايي در بازارهاي جهاني عرضه كرده و سود قابل توجهي به دست ميآورند. درحالي كه با برنامهريزيهاي مدون و حمايت از توليدكنندگان و ايجاد و گسترش صنايع فرآوري خرما در سيستان و بلوچستان ميتوان گامهاي بلندي در راستاي توسعه صادرات غيرنفتي استان برداشت.
6 استان مالك بيش از 50درصد باغها
در اين گزارش آمده كه در ﺳﺎل 1393، ﺳﻄﺢ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ (ﻛﺸﻮر اﻋﻢ از ﻏﻴﺮﺑـﺎرور و ﺑـﺎرور) ﺣـﺪود 2,59ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﻫﻜﺘـﺎر اﺳﺖ ﻛﻪ 85درﺻـﺪ آن آﺑﻲ و ﺑﻘﻴﻪ دﻳﻢ است. ﺳﻄﺢ ﺑﺎرور ﺑﺎغﻫﺎي ﻛـﺸﻮر ﺣـﺪود 2,21ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﻫﻜﺘـﺎر ﺑـﺮآورد شده ﻛﻪ ﻣﻌﺎدل 86درﺻـﺪ از ﻛﻞ ﺳﻄﺢ ﺑﺎغﻫﺎي ﻛﺸﻮر است.
در اﻳﻦ ﺳﺎل اﺳﺘﺎن ﻓﺎرس ﺑﺎ دارا ﺑﻮدن ﺳﻬﻢ 14,07درﺻـﺪي از ﻛﻞ ﺳـﻄﺢ ﻣﺤـﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒـﺎﻧﻲ، ﺑـﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﺑﺎغﻫﺎي ﻛﺸﻮر را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺳﺘﺎنﻫﺎي دﻳﮕﺮ دارد و ﭘﺲ از آن اﺳـﺘﺎن ﻫـﺎي ﻛﺮﻣـﺎن ﺑـﺎ ﺳـﻬﻢ 12,03درﺻـﺪ، ﺧﺮاﺳﺎن رﺿﻮي ﺑﺎ 10,84درﺻـﺪ، ﻣﺎزﻧﺪران ﺑﺎ 5,83درﺻـﺪ، ﮔﻴﻼن ﺑﺎ 4,01درﺻـﺪ، آذرﺑﺎﻳﺠـﺎنﺷـﺮﻗﻲ ﺑـﺎ 4درﺻـﺪ در رﺗﺒﻪﻫﺎي دوم ﺗﺎ ﺷﺸﻢ ﻗﺮار دارﻧﺪ. اﻳﻦ 6 اﺳﺘﺎن در ﻣﺠﻤﻮع 50,79درﺻـﺪ از ﺳﻄﺢ ﺑﺎغﻫـﺎ ي ﻛـﺸﻮر را ﺑـﻪ ﺧـﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﻧﺪ اين در حالي است كه ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ يعني 0,23درﺻـﺪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ اﺳﺘﺎن اﻳﻼم است.
نجات ايلام با كشت موفقيتآميز پسته
همچنين در رابطه با ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ ﻛﺸﻮر رقمي ﺣﺪود 16,52ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺗﻦ اعلام شده اﺳﺖ ﻛـﻪ 94,63درﺻـﺪ آن آﺑﻲ و ﺑﻘﻴﻪ ﺑﻪﺻﻮرت دﻳﻢ ﺑﺮداﺷﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ. در اﻳﻦ ﺳﺎل اﺳﺘﺎن ﻓﺎرس ﺑﺎ دارا ﺑﻮدن ﺳﻬﻢ 17,14درﺻـﺪي از ﻛـﻞ ﻣﻴـﺰان ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣﺤـﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒـﺎﻧﻲ، ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺎغﻫﺎي ﻛﺸﻮر را دارد و ﭘﺲ از آن اﺳﺘﺎن ﻫﺎي ﻣﺎزﻧﺪران ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 10,79درﺻـﺪ و آذرﺑﺎﻳﺠﺎنﻏﺮﺑﻲ ﺑـﺎ 6,68درﺻـﺪ، ﺧﺮاﺳﺎن رﺿﻮي ﺑﺎ 5,71درﺻـﺪ، آذرﺑﺎﻳﺠﺎنﺷﺮﻗﻲ ﺑـﺎ 5,02درﺻـﺪ، ﺗﻬـﺮان ﺑـﺎ 4,43درﺻـﺪ و ﺟﻨـﻮب اﺳﺘﺎن ﻛﺮﻣﺎن ﺑﺎ 4,32درﺻـﺪ در رﺗﺒﻪﻫﺎي دوم ﺗﺎ ﻫﻔﺘﻢ ﻛﺸﻮري ﻗﺮار دارﻧـﺪ. اﻳـﻦ ﻫﻔـﺖ ا ﺳـﺘﺎن در ﻣﺠﻤـﻮع 54,1درﺻﺪ از ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ ﻛﺸﻮر را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص دادهاﻧﺪ. ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 0,1درﺻـﺪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ اﺳﺘﺎن اﻳﻼم است.
اين درحالي است كه چندي پيش بابك افراز، مدير باغباني سازمان جهاد كشاورزي استان ايلام در گفتوگويي خبر از كشت موفقيتآميز پسته در استان ايلام داده بود. موضوعي كه ميتواند جايگاه اين استان را در حوزه توليد محصولات باغي با تغييرات جدي مواجه كند.
وي گفت: پس از اينكه سال گذشته كشت زعفران در شهرستان سيروان با موفقيت انجام گرفت اكنون مسوولان سازمان جهاد كشاورزي استان از برداشت محصول پسته از باغهايي كه به صورت الگويي به اين محصول اختصاص داده شده بود، خبر ميدهند. كشت پسته به دليل ارزش اقتصادي بالاي آن از اهميت بالايي برخوردار است به طوري كه كشت و برداشت اين محصول در هر منطقهيي ميتواند در توسعه اقتصادي آن منطقه تاثيرگذار باشد. با توجه به اينكه درخت پسته درختي مقاوم است، در بسياري شرايط قابل كشت است به همين دليل برخي كارشناسان جهاد كشاورزي اقدام به كشت نهال پسته در برخي نقاط استان كردند كه كشت اين محصول موفقيتآميز بوده است.
با توجه به نياز كم درخت پسته به آب بدون شك كشت اين محصول ميتواند جايگزين خوبي براي كشت برخي محصولات ديگر در استان باشد. افراز اظهار داشت: نياز است مسوولان ذيربط براي آشنايي كشاورزان با اين محصولات تلاش كنند تا كشاورزان اين استان به جاي كشت محصولات كنوني كه ارزش اقتصادي بالايي ندارد به كشت محصولات پردرآمد ترغيب شوند. همچنين از سال 86 كارشناساني از كرمان و دامغان براي شناسايي اقليم منطقه به استان دعوت شدند با توجه به اينكه پسته از تيره بنه است و با در نظر گرفتن اينكه درخت بنه در استان بهراحتي پرورش مييابد، احتمال پرورش نهال پسته نيز در استان داده ميشد. اقليم اكثر شهرستانهاي استان مورد بررسي قرار گرفت و در برخي مناطق مانند ملكشاهي، ايوان اقدام به كشت نهال پسته كرديم.
در ابتدا به صورت الگويي 6 تا 7 هكتار كشت كرديم و پس از مدتي نهالها را پيوند زديم كه پس از 2سال شاهد گلدهي و محصولدهي اين درختان بوديم.

مدير باغباني جهاد كشاورزي استان ايلام گفت: طي چند سال گذشته بيش از 35هكتار از اراضي استان به كشت پسته اختصاص يافت كه اين كشت موفقيتآميز بود. با توجه به اينكه پسته يك محصول با ارزش اقتصادي بالا به شمار ميرود بدون شك كشت اين محصول به توسعه اقتصادي استان كمك خواهد كرد. علاوه بر آن با توجه به اينكه در هر هكتار از باغهاي پسته براي يك نفر اشتغالزايي صورت ميگيرد بدون شك كشت نهال اين محصول به اشتغالزايي در استان كمك ميشود. توليد 16 ميليون تن محصول باغباني در ﺳﺎل 1393، از ﺣﺪود 2,59ﻣﻴﻠﻴﻮن ﻫﻜﺘﺎر ﺳﻄﺢ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ (اﻋﻢ از ﺳـﻄﺢ ﻏﻴﺮﺑـﺎرور و ﺑـﺎرور)، ﺣﺪود 262 ﻫﺰار ﻫﻜﺘﺎر ﻣﻌﺎدل 10,09درﺻـﺪ ﻣﻴﻮهﻫـﺎي داﻧـﻪدار، ﺣـﺪود 247 ﻫـﺰار ﻫﻜﺘـﺎر ﻣﻌـﺎدل 9,54درﺻـﺪ ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﻫﺴﺘﻪ دار، ﺣﺪود 301ﻫﺰار ﻫﻜﺘﺎر ﻣﻌﺎدل 11,63درﺻﺪ ﻣﻴﻮهﻫﺎي داﻧﻪرﻳﺰ، ﺣﺪود 746 ﻫﺰار ﻫﻜﺘﺎر ﻣﻌـﺎدل 28,78درﺻﺪ ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﺧﺸﻚ، ﺣﺪود 24ﻫﺰار ﻫﻜﺘﺎر ﻣﻌﺎدل 0,94درﺻـﺪ ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﺳﺮدﺳﻴﺮي، ﺣﺪود 770ﻫـﺰار ﻫﻜﺘﺎر ﻣﻌﺎدل 29,69درﺻﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﻴﻤﻪﮔﺮﻣﺴﻴﺮي، حـﺪود 14ﻫـﺰار ﻫﻜﺘـﺎر ﻣﻌـﺎدل 0,52درﺻـﺪ ﻣﻴـﻮهﻫـﺎي ﮔﺮﻣﺴﻴﺮي و ﺣﺪود 228ﻫﺰار ﻫﻜﺘﺎر ﻣﻌﺎدل 8,81درﺻـﺪ ﺑﻘﻴﻪ ﺳﻄﺢ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ اﺳﺖ.
از ﻣﺠﻤﻮع 16,52ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺗﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ 1393 در ﺳﺎل، ﺣﺪود 3,68ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗـﻦ ﻣﻌـﺎدل 22.3درﺻﺪ ﻣﻴﻮهﻫﺎي داﻧﻪ دار، ﺣﺪود 2,08 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺗﻦ ﻣﻌﺎدل 12,58درﺻـﺪ ﻣﻴـﻮهﻫـﺎي ﻫـﺴﺘﻪدار، ﺣـﺪود3,13ﻣﻴﻠﻴﻮنﺗﻦ ﻣﻌﺎدل 18,92درﺻـﺪ ﻣﻴﻮهﻫﺎي داﻧﻪﻳﺰ، ﺣﺪود610 ﻫﺰار ﺗـﻦ ﻣﻌـﺎدل 3,7درﺻـﺪ ﻣﻴـﻮهﻫـﺎي ﺧـﺸﻚ، ﺣﺪود 33,5 ﻫﺰارﺗﻦ ﻣﻌﺎدل 0,2درﺻـﺪ ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﺳﺮدﺳـﻴﺮي، ﺣـﺪود6,41ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗـﻦ ﻣﻌـﺎدل 38,82درﺻـﺪ ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﻧﻴﻤﻪ ﮔﺮﻣﺴﻴﺮي، ﺣﺪود 187ﻫﺰار ﺗﻦ ﻣﻌﺎدل 1,13درﺻـﺪ ﻣﻴﻮهﻫﺎي ﮔﺮﻣـﺴﻴﺮي و ﺣـﺪود 390ﻫـﺰار ﺗـﻦ ﻣﻌﺎدل 2,36درﺻـﺪ ﺑﻘﻴﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.
ﺑﺮرﺳﻲ ﭘﻨﺞ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ
اين گزارش با بررسي محصولات باغباني در سال 93 ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ از ﺑﻴﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏ ﺒﺎﻧﻲ را اعلام كرد. ﻣﺤﺼﻮل ﺳﻴﺐ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺣـﺪود 3,4ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺗﻦ و ﺳﻬﻢ 20,57 د رﺻﺪ از ﻛﻞ ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﺎنﻫﺎي آذرﺑﺎﻳﺠﺎنﻏﺮﺑـﻲ ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 26درﺻـﺪي، آذرﺑﺎﻳﺠﺎنﺷﺮﻗﻲ ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 12درﺻـﺪي، ﺗﻬﺮان ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 11درﺻﺪي و ﻓﺎرس ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 9درﺻـﺪي در رﺗﺒﻪﻫﺎي اول ﺗﺎ ﭼﻬﺎرم ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺳﻴﺐ ﻛﺸﻮر ﻗﺮار دارﻧﺪ و اﻳﻦ ﭼﻬﺎر اﺳﺘﺎن ﺟﻤﻌﺎً در ﺣـﺪود 59درﺻـﺪ از ﻛﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﺐ ﻛﺸﻮر در اﻳﻦ ﺳﺎل را ﺗﺄﻣﻴﻦ كردهاند. رﺗﺒﻪ دوم ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﮕﻮر ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺣﺪود 3,05 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺗﻦ و ﺳﻬﻢ 18,46درﺻﺪ از ﻛﻞ ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴـﺪﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ است ﻛﻪ اﺳﺘﺎنﻫﺎي ﻓﺎرس ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 16درﺻـﺪي، ﻫﻤﺪان ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 11درﺻـﺪي، ﺧﺮاﺳﺎن رﺿﻮي ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 10,83درﺻـﺪي، ﻗﺰوﻳﻦ 10,57 ﺑﺎ ﺳﻬﻢ درﺻـﺪي و آذرﺑﺎﻳﺠ ﺎنﺷﺮﻗﻲ ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 10,36درﺻـﺪي در رﺗﺒـﻪﻫـﺎي اول ﺗﺎ ﭘﻨﺠﻢ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻧﮕﻮر ﻛﺸﻮر ﻗﺮار دارﻧﺪ و اﻳﻦ ﭘـﻨﺞ اﺳـﺘﺎن سهم قابل توجهي يعني حدود 59درصد از ﻛـﻞ ﺗﻮﻟﻴـﺪ اﻧﮕﻮرﻛﺸﻮر را داشتهاند.
رﺗﺒﻪ ﺳﻮم ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭘﺮﺗﻘﺎل ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺣـﺪود 1,93ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗـﻦ و ﺳـﻬﻢ 11,7درﺻـﺪ از ﻛـﻞ ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﺎنﻫﺎي ﻣﺎزﻧﺪران ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 43درﺻـﺪي، ﻓﺎرس ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 20درﺻـﺪي و ﺟﻨﻮب اﺳﺘﺎن ﻛﺮﻣﺎن ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 17درﺻـﺪي در رﺗﺒﻪﻫﺎي اول ﺗﺎ ﺳﻮم ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﭘﺮﺗﻘﺎل ﻛﺸﻮر ﻗﺮار دارﻧﺪ و اﻳـﻦ ﺳﻪ اﺳﺘﺎن ﺟﻤﻌﺎً در ﺣﺪود 80درﺻـﺪ از ﻛﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﭘﺮﺗﻘﺎل ﻛﺸﻮر را ﺗﺄﻣﻴﻦ كردهاند. رﺗﺒﻪ ﭼﻬﺎرم ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﺮﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺣﺪود 1,04ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗـﻦ و ﺳـﻬﻢ 6,31درﺻـﺪ از ﻛـﻞ ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻏ ﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﺎنﻫﺎي ﺟﻨﻮب اﺳﺘﺎن ﻛﺮﻣﺎن ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 17,44درﺻـﺪ ي، سيستان و بلوچستان ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 17,11درﺻـﺪ ي، ﺧﻮزﺳﺘﺎن ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 13,84درﺻـﺪي و ﺑﻮﺷﻬﺮ ﺑﺎ ﺳـﻬﻢ 13,63درﺻـﺪي در رﺗﺒـﻪﻫﺎي اول ﺗﺎ ﭼﻬﺎرم ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺧﺮﻣﺎ ﻛﺸﻮر ﻗﺮار دارﻧﺪ و اﻳﻦ ﭼﻬﺎر اﺳﺘﺎن ﺟﻤﻌﺎً در ﺣﺪود 62درﺻـﺪ از ﻛﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺧﺮﻣﺎ ﻛﺸﻮر را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ.
رﺗﺒﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻧﺎر ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺣﺪود 0,99 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺗﻦ و ﺳﻬﻢ 5,99درﺻـﺪ از ﻛﻞ ﻣﻴـﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﺎنﻫﺎي ﻓﺎرس ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 27درﺻـﺪي، ﻣﺮﻛﺰي ﺑﺎ ﺳﻬﻢ 13درﺻـﺪي، ﺧﺮاﺳﺎن رﺿﻮي ﺑﺎ ﺳـﻬﻢ 12درﺻـﺪي و 9 ﻳﺰد ﺑﺎ ﺳﻬﻢدرﺻـﺪي در رﺗﺒﻪﻫﺎي اول ﺗﺎ ﭼﻬﺎرم ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻧـﺎر ﻛـﺸﻮر ﻗـﺮار دارﻧـﺪ و اﻳـﻦ ﭼﻬـﺎر اﺳﺘﺎن ﺟﻤﻌﺎً در ﺣﺪود 61درﺻـﺪ از ﻛﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻧﺎر ﻛﺸﻮر را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ.