اداره كنترل داراييهاي خارجي وزارت خزانهداري امريكا روز جمعه با صدور مجوزي به هواپيماهاي ساخت امريكا اجازه توقف موقت تا 72ساعت در ايران را داد كه معنا و مفهوم آن اين است كه شركتهايي چون لوفت هانزا، تركيش ايرلاينز يا ديگر شركتهايي كه غالبا به ايران پرواز دارند، ميتوانند براي اين پرواز از هواپيماهاي ساخت امريكا يا هواپيماهاي داراي قطعات يدكي ساخت امريكا استفاده كنند.
خبراقتصادي - سارا حامدي: اين اقدام سازمان خزانهداري امريكا در جهت فراهم كردن ضمانت جديتر براي شركتهاي هواپيمايي در جهت ازسرگيري روابط تجاري و مالي ايران پس از برداشته شدن تحريمهاست. براساس اين مجوز شركتهاي هواپيمايي كه پروازهاي متعددي به ايران انجام ميدهند، ميتوانند از اين پس از هواپيماهاي امريكايي براي جابهجايي مسافران خود به ايران استفاده كنند.
به گزارش رويترز، جاناتان اپشتاين، وكيل امريكايي در اين باره به رويترز گفت: البته هواپيماهاي امريكايي ميتوانند به كشورهاي ديگري مثل كوبا، سودان، سوريه و كرهشمالي كه تحريم شدهاند، پرواز كنند اما ايران در اين مورد استثنا بوده است. او افزود: از نظر فني هيچ راهي براي پرواز به ايران وجود نداشت و به همين دليل انجام پرواز به ايران باعث ايجاد نگرانيهاي زيادي بين ليزينگهاي هواپيمايي امريكايي ميشد.
اپشتاين كه به شركتهاي ليزينگ هواپيمايي در موارد مربوط به تحريم مشورت ميدهد، گفت: البته در عمل بسياري از هواپيماهاي ساخت امريكا به ايران پرواز كردهاند اما مجوزي كه روز جمعه صادر شد هرگونه ابهام را در اين باره از بين برد.
10 شرط وزارت خزانهداري براي توقف
از سوي ديگر، در حالي دولت امريكا اجازه پرواز هواپيماهاي ساخت اين كشور و توقف موقت را به ايرلاينهاي بينالمللي براي سفر به ايران داده كه بررسي اين بخشنامه نشان ميدهد، وزارت خزانهداري امريكا اين مجوز را با ۱۰شرط صادر كرده است. ازجمله شروط متعدد اين بخشنامه مجوز توقف 72ساعتي در خاك ايران به ايرلاينهاي خارجي است كه زمان بسياري كوتاهي به نظر ميرسد.
علاوه بر شرط توقف 72ساعتي براي ايرلاينهاي خارجي صاحب هواپيماهاي امريكايي، بررسي متن بخشنامه وزارت خزانهداري امريكا نشان ميدهد، شروط متعدد ديگري براي اين مجوز تعيين شده است. بر اين اساس در اين بخشنامه تاكيد شده كه ذخيرهسازي هرگونه تجهيزات هواپيما، قطعات يدكي، اجزا يا فناوري هواپيما در ايران به جز در داخل هواپيماهاي مجاز به اقامت موقت در اين كشور مجاز نيست. يكي ديگر از شروط امريكا براي استفاده از هواپيماهاي توليد اين كشور توسط ايرلاينهاي خارجي براي پرواز به ايران اين است كه مكان ثبت هواپيماي مجاز به اقامت موقت در ايران نبايد به ايران تغيير داده شود. همچنين ممنوعيت انتقال تكنولوژي به يك شهروند ايراني مقيم در اين كشور ازجمله شروط وزارت خزانهداري امريكاست. از طرف ديگر، براساس تازهترين بخشنامه اداره كنترل داراييهاي خارجي وزارت خزانهداري امريكا شركتهاي هواپيماي كه مجوز سوجرن (اقامت موقت) در ايران را دريافت كردهاند، نبايد رنگ هواپيما، نوع پوشش خدمه يا لوگوي خود را به شكل ايرلاينهاي ايراني درآورند. به موجب اين بخشنامه همچنين هواپيمايي كه مجوز اقامت موقت در ايران را دريافت كرده است، نبايد از شماره پروازي كه براي يك ايرلاين ايراني صادر شده استفاده كند. وزارت خزانهداري امريكا در بخشنامه تصويب شده خود تاكيد كرده، هواپيمايي كه به موجب اين بخشنامه مجوز اقامت موقت در ايران را دريافت كرده است، نبايد هيچگونه سلاح يا مواد مرتبط ازجمله اقلام دفاعي، خدمات دفاعي يا دادههاي فني موجود در فهرست تسليحات دولت امريكا را با خود حمل كند. اداره كنترل داراييهاي خارجي وزارت خزانهداري امريكا در ادامه شروط خود در اين بخشنامه آورده است كه بالگردها و هواپيماهاي بدون سرنشين همچنان اجازه پرواز به ايران را ندارند. براساس مجوز اوفك (دفتر كنترل داراييهاي خارجي وزارت خزانهداري امريكا) علاوه بر شروط ياد شده در سطرهاي بالا، عمليات نگهداريهاي اساسي هواپيماها بايد در خارج از ايران و توسط افرادي انجام گيرد كه شهروند ايراني مقيم ايران نباشند. طبق بخشنامه وزارت خزانهداري ايالات متحده، هواپيماهايي كه در امريكا به ثبت رسيدهاند نيز اجازه پرواز به ايران را ندارند.البته وزارت خزانهداري امريكا در كنار شروط سلبي خود، اجازه انتقال قطعات يدكي هواپيماها به ايران براي تعمير همان هواپيماي مجوزدار را داده است. دولت امريكا تاكيد كرده اين مجوز به معناي اجازه فروش يا اجاره هواپيما به شركتهاي هواپيمايي ايراني نيست.
تفاهم بويينگ و ايران پس از انتخابات امريكا
در رويدادي ديگر، شبكه سيانان با اشاره به مخالفتهاي داخلي در امريكا با فروش هواپيما به ايران نوشته است كه بعيد است تفاهم بويينگ و ايراناير، پيش از انتخابات رياستجمهوري امريكا به توافقي قرص و محكم تبديل شود. به گزارش فارس به نقل از شبكه «سيانان»، وزارت خزانهداري امريكا مجوز كلي براي فروش هواپيما به ايران را صادر كرده اما نهايي شدن اين قراردادها نيازمند اين است كه دولت امريكا مجوزهاي جداگانهيي براي هر يك از اين قراردادها صادر كند.
بر اساس اين گزارش، مجلس نمايندگان امريكا اوايل ماه جاري ميلادي طرحي را به تصويب رساند كه مانع از هزينه شدن دلارهاي به دست آمده از مالياتها براي صدور مجوزهاي اينچنيني ميشد و بانكهاي امريكايي را از تامين اعتبار اين قراردادها منع ميكرد. «پيتر روزكام» شخصي كه متن اصلي اين طرح را تنظيم كرده بود، اعلام كرد: اين طرح پيشنهادي، فروش هواپيماهاي «هر دو شركت بويينگ و ايرباس به ايران» را متوقف ميكند. ايرباس نيز به اين دليل شامل اين قانون ميشود كه از فناوري امريكايي استفاده ميكند. اين طرح هنوز در مجلس سناي امريكا به تصويب نرسيده است. «باراك اوباما» رييسجمهوري امريكا اعلام كرده كه هر قانوني كه همچون اين طرح پيشنهادي مانع از اجراي كامل توافق هستهيي با ايران شود را وتو خواهد كرد. اين گزارش افزود: «اما مخالفتهاي سياسي در امريكا تنها شانس اندكي باقي گذاشته كه يادداشت تفاهم بويينگ با ايران پيش از انتخابات رياستجمهوري امريكا در ماه نوامبر به يك قرارداد قرص و محكم تبديل شود.