رقابت بر سر خریداران نفت نیجریه

خبر اقتصادی - نزاع های داخلی این کشور کماکان ادامه داشته و حمله به تاسیسات نفتی این کشور گسترش یافته است. این کشور که اخیراً به دلیل کاهش شدید تولید، رتبه بزرگ ترین تولید کننده نفت قاره آفریقا را به آنگولا واگذار کرده، احتمالا برخی از مشتریان سنتی خود را به تولیدکنندگان رقیب از جمله ایران، عربستان و عراق که در حال رقابت با یکدیگر برای بدست آوردن سهم بیشتر از بازار نفت هستند واگذار خواهد کرد. 

تولید نفت این کشور که در ماه آوریل حدود 6/1 میلیون بشکه در روز بوده به دنبال بروز اختلالات گسترده که عمدتاً ناشی از حملات اخیر شورشیان به زیرساخت های نفتی در دلتای نیجر است، حالا به حدود 800 هزار بشکه در روز رسیده که پایین ترین رقم طی 3 دهه اخیر است. با توجه به اینکه مجموع ظرفیت پالایشی 4 پالایشگاه نیجریه حدود 450 هزار بشکه در روز می باشد عملاً مقدار صادرات نفت این کشور به حدود 400 هزار بشکه در روز تنزل یافته است. این کشور قبل از شروع جنگ داخلی و در زمان اوج تولیدش (سال 2005) روزانه 44/2 میلیون بشکه تولید می کرد .

گروه شورشیان دلتای نیجر مسئولیت ۳ حمله تروریستی جدید به زیرساخت های نفتی نیجریه را بر عهده گرفته و وعده داده که تولید نفت این کشور را به صفر خواهد رساند. این گروه یک خط لوله متعلق به شرکت انی ایتالیا را در ایالت بایلسای نیجریه منفجر کرده است. این حمله چند ساعت پس از انفجار دیگری در خط لوله شرکت انی و یک انفجار در خط لوله شرکت توسعه نفت شل نیجریه صورت گرفت. شرکت شل تایید کرده که خط لوله فورکادوس این شرکت که روزانه 250 هزار بشکه نفت انتقال می داد مجددا آسیب دیده و در حال نشت است. این خط لوله در ماه فوریه پس از یک حمله تروریستی تعطیل شده بود. حمله جدید احتمالا تعمیرات 3 ماه گذشته این خط لوله را با پیچیدگی مواجه خواهد ساخت و موجب کاهش بیشتر صادرات نفت نیجریه خواهد شد. در حال حاضر، 4 مسیر از 5 مسیر اصلی صادرات نفت نیجریه به طور کامل مسدود شده است.

لازم به ذکر است که متعاقب افزایش تولید نفت شیل (میدان ایگل فورد) در آمریکا در سال 2014 و مشابهت کیفی آن با نفت شیرین و سبک نیجریه، واردات نفت آمریکا از این کشور کاهش یافته و مسیر اکثر محمولات نفتی نیجریه به سمت اروپا تغییر جهت داد به نحوی که در سال گذشته این کشور روزانه 800 هزار بشکه نفت خام و میعانات گازی به اروپا صادر کرده است. حالا متعاقب این کسری پیش آمده، اصلی ترین وارد کنندگان نفت نیجریه در بازار اروپا یعنی کشورهای هلند، اسپانیا، فرانسه، ایتالیا بدنبال نفت خامهای جایگزین می گردند. بی شک در شرایط فعلی، تحلیلگران به ایران ، عربستان و عراق که دارای توان عرضه نفت خامهای مشابه نفت خام نیجریه هستند، بعنوان گزینه های بالقوه برای جبران این کسری نگاه می کنند. 

ایران که بعد از لغو تحریم های غرب در رقابت شدید برای بازپس گیری سهم خود از بازار نفت است، توانسته به قول خود درباره افزایش تولید و صادرات نفت خامش عمل کرده و بسیاری از تحلیلگران و مفسران را غافلگیر کند. عربستان و عراق هم بدنبال افزایش سهم خود در بازار هستند.

دولاپو اونی، رئیس موسسه اکو بانک کپیتال گفته: از آنجایی که عرضه نفت نیجریه کم شده است، این فضای لازم را به دیگر تولیدکنندگان نظیر ایران و عربستان خواهد داد تا تولید خود را افزایش دهند و این شکاف را پر کنند. این امری است که انتظار  می رود اتفاق بیافتد.

اکنون که بسیاری از کارشناسان معتقدند، هیچ نشانه ای از فروکش کردن درگیری ها در مناطق نفت خیز نیجریه دیده نمی شود و فشار بر تولید نفت و منابع درآمدی این کشور آفریقایی همچنان ادامه خواهد داشت، با فرض ثابت بودن سایر مولفه ها، این امر موجب ایجاد و تدوام رقابت بین صادرکنندگان بالاخص اعضای اوپک که حالا سقفی برای صادرات نیز ندارند بر سر جذب خریداران نفت خام این کشور خواهد گردید. رقابتی که شاید نظریه جدید این سازمان یعنی خود تنظیمی فروشندگان را به صورت عملی نشان دهد.