برداشت 1ميليارد فوت مكعب از فاز19 در نيمه تير
خردادماه سال 1389 و همزمان با بحران‌هاي موجود در ايران، طرحي از سوي محمود احمدي‌نژاد رييس‌جمهوري وقت، تمام كارشناسان حوزه نفت و گاز را به بهت فرو برد.
خبر اقتصادی - رييس‌جمهوري در مراسم امضاي قرارداد 6 فاز پارس جنوبي حاضر شد و اعلام كرد كه اين طرح‌ها طي مدت 35ماه به پايان خواهند رسيد. فاز19 پارس جنوبي نيز در زمره يكي از اين طرح‌ها قرار داشت. قرار بر اين گذاشته شده بود تا ظرف 2 سال و 9ماه، 2ميليارد استاندارد فوت مكعب در روز كه معادل 2 فاز استاندارد پارس جنوبي است، از اين ميدان استخراج شود. روزها، ماه‌ها و سال‌ها اما يكي پس از ديگري گذشتند و اين فاز نيز سرنوشتي بهتر از 5 پروژه ديگر 35ماهه پيدا نكرد. اكنون 72ماه از آن روزها مي‌گذرد، فاز19 پارس جنوبي دو 35ماه كامل به اضافه 2ماه ديگر را نيز پشت سر گذاشته است و از مسوولان وقت در سال 89، هيچ كس حاضر به اظهارنظر درباره وعده غيرعملي و پوپوليستي طرح شده تحت عنوان پروژه‌هاي 35ماهه نيست. اكنون خردادماه سال 1395 است، وزارت نفت دولت يازدهم از زمان روي كار آمدن تلاش كرد تا سبك و سياق توسعه در عسلويه را تغيير داده و اولويت‌بندي‌هايي منطقي‌تر در اين زمينه عملي كند. بررسي آماري سال 2015 BP كه به تازگي منتشر شده، نشان مي‌دهد كه ايران با 5.7درصد افزايش در توليد گاز خود در اين سال، پس از نروژ دومين كشوري در جهان بوده كه بيشترين افزايش توليد گاز طبيعي را رقم زده است. طبق همين اطلاعات سهم ايران از توليد گاز طبيعي در جهان در اين سال معادل 5.4درصد بوده است. توليد گاز طبيعي ايران در سال 2015، نسبت به سال 2009 مصادف با طرح شدن پروژه‌هاي 35ماهه 48.8ميليارد كيوبيك متر مكعب افزايش يافته است. نكته جالب توجه اينجاست كه توليد گاز طبيعي ايران 3سال پس از سال 2009 كه طبق وعده‌هاي طرح شده بايد 6پروژه به نتيجه رسيده و ميزان قابل توجهي بر توليد گاز طبيعي ايران افزوده مي‌شد تنها 22ميليارد كيوبيك متر مكعب افزايش يافته بود. اما طبق اطلاعاتي كه حميدرضا مسعودي مجري فاز19 به عنوان يكي از 6پروژه موسوم به طرح‌هاي 35ماهه در دولت دهم، در اختيار «تعادل» قرار داده است، نيمه دوم تير ماه اين فاز امكان برداشت 1ميليارد فوت مكعب گاز طبيعي را پيدا خواهد كرد.
فاز19 پارس جنوبي نيز مانند تمام همتايان خود تاكنون ماجراهاي بسياري را پشت سر گذاشته است. سال 90 بود كه به ناگهان به واسطه مسائل پشت پرده اخباري مبني بر احتمال تعطيلي اين فاز و كنار گذشته شدن پتروپارس به عنوان پيمانكار اصلي از آن خبر مي‌داد، اخباري كه درنهايت نيز منشأ و ريشه آنها نامشخص باقي ماند و شايد بتوان يكي از دلايل طولاني شدن بهره‌برداري از اين فاز را در همين نابه‌ساماني‌ها جست‌وجو كرد. هفته گذشته به واسطه نشر اخباري مبني بر مطالبات بخشي از كارگران فاز19 منتشر شد. اخباري كه «تعادل» در گزارشي جداگانه به ريشه، دلايل و سرانجام آنها خواهد پرداخت. اين مساله اما سبب شد تا با حميدرضا مسعودي مجري فاز19 گفت‌وگويي تلفني انجام دهيم. گفت‌وگويي كه بخش نخست آن مربوط به چالش‌هاي پيش‌آمده در فاز19 در هفته گذشته بوده و بخش دوم آن درباره وضعيت فاز19 انجام گرفت. به واسطه نياز به اطلاعات بيشتر درباره مساله مطالبات كارگري و عدم كامل بودن داده‌هاي موجود، بخش نخست اين گفت‌وگو كه حاوي نكته نظراتي مهم از سوي مجري فاز19 درباره كليت پايبندي پيمانكاران به مفاد موجود در قراردادهاي فني- مهندسي است، در شماره‌هاي ديگر روزنامه به چاپ خواهند رسيد؛ اما حال و روز سكوها و چاه‌ها را در همين گزارش خواهيم خواند.
حميدرضا مسعودي، مجري فاز19 درباره اين پروژه مي‌گويد: «طرح توسعه فاز19 معادل 4سكوي واقع در خليج فارس است كه جمعا 21حلقه چاه دارد».او در ادامه مي‌گويد:«در حال حاضر يكي از 4سكوي موجود به ميزان 330ميليون فوت مكعب توليد دارد. اين گاز توليدي به سمت پالايشگاه منتقل شده و عمليات شيرين‌سازي روي آن انجام مي‌شود. درنهايت 7ميليون متر مكعب گاز شيرين از طريق اين سكو به شبكه سراسري گاز كشور تزريق مي‌شود».
مديرسابق مهندسي طرح‌هاي سازمان منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس در ادامه اظهار مي‌كند: «330ميليون فوت مكعب گازي كه از اين سكو استخراج مي‌شود معادل 8ميليون متر مكعب است. اين ميزان گاز زماني كه وارد پالايشگاه مي‌شود پس از شيرين‌سازي، وارد پروسه جداسازي ميعانات گازي مي‌شود».مسعودي در ادامه مي‌افزايد: «خوشبختانه عمليات جداسازي ميعانات گازي در خود پالايشگاه انجام مي‌شود و سپس اين محصول به مخزن رزرو ارسال مي‌شود. درنهايت 7ميليون متر مكعب گاز شيرين كه معادل 230ميليون فوت مكعب است، وارد شبكه سراسري گاز كشور مي‌شود».
مجري فاز19 پارس جنوبي در ادامه مي‌افزايد: «اكنون يكي از واحدهاي شيرين‌سازي در مدار بهره‌برداري است. 4سكوي جكت نصب شده و عمليات حفاري چاه‌ها نيز به اتمام رسيده است».
مسعودي در توضيح وضعيت ديگر سكوهاي فاز19 اظهار مي‌كند: «در حال حاضر يكي از سكوهاي اصلي در خليج فارس نصب شده است كه در هفته جاري به مدار اضافه خواهد شد».
مجري فاز19 در پاسخ به اين پرسش كه با اضافه شدن اين سكو چه مقدار به توليد گاز طبيعي در اين پروژه اضافه خواهد شد؟ مي‌گويد: «در اين وضعيت توليد مرحله به مرحله است و به ترتيب بر ميزان آن افزوده مي‌شود. با كامل شدن اين مراحل امكان برداشت 1000ميليون فوت مكعب كه معادل 1 فاز استاندارد گازي است براي ما در فاز19 ايجاد خواهد شد». مسعودي در پاسخ به پرسش ديگر درباره برآورد از زمان كامل شدن اين مراحل نيز چنين مي‌گويد: «اين عمليات در هفته جاري شروع به راه‌اندازي مي‌شود و به‌طور معمول اتفاق‌هايي پيش‌بيني نشده در راه است كه نمي‌توان زمان دقيقي را براي اتمام آن مطرح كرد».او مي‌افزايد: «اما نهايتا پس از 2هفته امكان برداشت 1ميليارد فوت مكعب به وجود خواهد آمد. به اين ترتيب برآورد ما اين است كه اواسط تير ماه اين توان در فاز19 ايجاد شود».
مديرسابق مهندسي طرح‌هاي سازمان منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس درباره وضعيت 2 سكوي ديگر فاز19 نيز اظهار مي‌كند: «در مورد سكوهاي ديگر كه در كنار هم معادل 1 فاز استاندارد ديگر را تشكيل مي‌دهند، در اين هفته عمليات بارگيري مربوط به يكي از سكوها كه از خرمشهر مي‌آيد آغاز خواهد شد. اين عمليات سخت و زمان‌بر بوده و حدود 1 هفته تا 10 روز زمان خواهد برد».
او ادامه مي‌دهد: «به اين ترتيب نيمه دوم تيرماه و همزمان با آماده برداشت شدن سكوي 19 c، عمليات نصب سكوي 19 A نيز انجام خواهد شد. متعاقب اين عمليات، پروسه پيش‌راه‌اندازي كه آن نيز سخت و زمان‌بر خواهد بود در دريا آغاز مي‌شود.»
مجري فاز19 درباره زمان نهايي در زمينه وارد مدار شدن سكوي 19 C مي‌گويد: «نهايتا اواخر آبان ماه اين سكو نيز در كنار سكوهاي 19 C و 19 D وارد مدار شده و امكان برداشت 500ميليون فوت مكعب از ميدان ايجاد خواهد شد». مسعودي در ادامه مي‌گويد: «زماني كه سكوي 19 B نيز راه‌اندازي شود، فاز19 توانايي برداشت 2فاز استاندارد كه معادل 2ميليارد فوت مكعب است را به دست خواهد آورد».
او درباره وضعيت عمليات جانبي موجود در فاز19 نيز اطلاعاتي را در اختيار «تعادل» قرار مي‌دهد. مسعودي مي‌گويد: «درنهايت اين 4سكو بايد به يكديگر متصل شوند. خوشبختانه اكنون خطوط لوله‌يي كه به سمت خشكي مي‌روند به اتمام رسيده و درنهايت از سكوي 19C براي آوردن گاز به سكو استفاده مي‌كنيم و گاز به سمت خشكي مي‌رود».
مجري فاز19 مي‌افزايد: «در مورد خود پالايشگاه نيز يوتيليتي راه‌اندازي شده و واحدهاي فرآيندي دريافت گاز از دريا، جداسازي ميعانات و واحد شيرين‌سازي در مدار بهره‌برداري قرار دارند. واحد گوگردزدايي نيز مراحل انتهايي ساخت خود را پشت سر گذاشته و نهايتا تا پايان شهريورماه يكي از واحدهاي گوگرد زدايي وارد سيستم خواهد شد».
لزوم ارتقاي توان مهندسي شركت‌ها
مجري فاز19 پارس جنوبي اعتقاد دارد ارتقاي توان فني و مهندسي شركت‌ها باعث مي‌شود آنها به اصول قراردادهاي منعقد در عسلويه پايبند‌تر باشند. مسعودي مي‌گويد: «در همه جاي دنيا به روش ايران عمل مي‌شود و نحوه پرداخت‌ها تفاوتي با ايران ندارد».
او ادامه مي‌دهد: «شركت اصلي ملزم به مديريت درست مطالبات كارگري است و پيمانكار اصلي بايد پرداخت‌ها را به‌موقع انجام دهد».مجزي فاز19 مي‌گويد: «ما در وضعيت فعلي بر اساس همين مكانيسم، تخلفات اينچنيني را به دستگاه‌هاي امنيتي گزارش مي‌دهيم و براي اين مسائل در همين چند روز گذشته استانداري بوشهر چند مجري طرح را به همين واسطه فراخوانده است».
نادی صبوری
