ركود شديد حاكم بر اقتصاد ايران، سومين سال از عمر خود را طي ميكند؛ ركودي كه با وجود پيشبينيهاي دولت و فعالان اقتصادي مبني بر پايان يافتن در ماههاي نخست سال جاري، همچنان چتر خود را بر سر اقتصاد ايران گسترانده است.
خبر اقتصادی - تجربه نشان داده كه بهطور معمول با نزديك شدن به ماه رمضان و آغاز فصل روزهداري، اندكي از ركود اقتصادي كشور كاسته مي شود و به واسطه تكاپوي مردم براي تهيه مايحتاج ماه رمضان، يك تحول اقتصادي در مقياس كوچك رخ مي دهد؛ از اين رو اهالي بازار و كسبه كه از وضعيت كسب و كار رضايت چنداني ندارند، اميدوارند كه با آغاز ماه رمضان شرايط اقتصادي را براي يك رونق هرچند موقتي مهيا ببينند.
حال با آغاز ماه رمضان كه از روز گذشته ميزبان مهمانان روزهدار شده است، خانوارهاي ايراني چه بخواهند و چه نخواهند، مصرف برخي اقلام و كالاهاي اساسي را افزايش ميدهند. در اين ميان فروشندگان با بهرهگيري از فرصت به دست آمده تلاش ميكنند كه از رونق بازار به نحو احسن استفاده كنند و از سوي ديگر برخي فروشندگان مطابق سنت هر ساله، خارج از محدوده تعيين شده، قيمت اقلام مورد نياز مردم را افزايش ميدهند تا از فرصت اين رونق موقت نهايت استفاده را كرده باشند؛ اگرچه مسوولان هر سال بر اين نكته تاكيد مي كنند كه در این ماه با گرانفروشی برخورد خواهند کرد و اگر واحد صنفی در این ماه تخلفی انجام دهد؛ بهطور ویژه با آن واحد برخورد خواهد شد. اما همچنان كساني هستند كه فرصت پيشآمده را براي گرانفروشي غنيمت ميشمارند. در اين راستا و با هدف كنترل امنيت غذايي مردم بهويژه اقشار آسيبپذير، قرار است دولت سبدهاي امنيت غذايي را در 5مرحله بين اقشار آسيبپذير توزيع كند كه نخستين سبد در ماه رمضان و هفته آينده توزيع ميشود. از سوي ديگر اتحاديه فروشگاههاي زنجيرهيي بزرگ، ضمن انتشار اين خبر، اعلام كرده است كه براي رفاه حال قشر آسيب پذير جامعه، امسال كارتهاي اعتباري در اختيار آنها قرار ميگيرد كه داراي اعتبار 80 تا 120هزار تومان است و با توجه به طرح ويژهيي كه به مناسب ماه مبارك رمضان اجرايي شده است، دارندگان اين كارتها ميتوانند بدون محدوديت در انتخاب كالاي مورد نياز خود، به ميزان 105 تا 154هزار تومان قدرت خريد داشته باشند، چراكه تخفيفهاي در نظر گرفته شده در قالب طرح ويژه ماه رمضان از 20 تا 50درصد روي قيمت درج شده روي كالاست. جشنواره ویژه ماه مبارک رمضان در فروشگاههای زنجیرهيی، به نحوی طراحی شده است که از هر ۴ روزهدار ماه رمضان در سفرههای سحری و افطاری، یک نفر بتواند مهمان این فروشگاه باشد، چراکه متوسط تخفیفها روی کالاهای شاخص و پرمصرف خانوارها ۲۷درصد است. در این طرح بیش از ۲۵۰۰قلم کالای اساسی حضور دارند که در شرایط رکود اقتصادی که مردم میل کمتری به خرید دارند، میتواند کمکی به اقتصاد خانوارها بوده و نمونهيی بارز از اقتصاد مقاومتی باشد.
هزينه يك سفره افطاري
اما برآورد هزینه سفره افطاری در ماه مبارک رمضان برای یک خانواده 4نفره که شامل اقلامیهمچون نان سنگک، چای، پنیر، خرما و سبزی خوردن باشد، نشان ميدهد كه هزينه يك سفره افطاري بهطور متوسط 8 تا ۱۰هزار تومان میشود و اگر اقلام دیگری همچون زولبیا و بامیه، گردو، آش رشته یا حلیم به آن اضافه شود، حدود ۳۰ تا ۴۰هزار تومان هزینه خواهد داشت. اين درحالياست كه سال گذشته اعلام شد، هزينه يك سفره افطار برای یک خانواده 4 نفره بهطور متوسط، 17هزار تومان تمام میشود. در اين ميان، امسال دومين سالي است كه بر خلاف سالهاي گذشته، نمايشگاه ضيافت براي تامين مايحتاج ماه رمضان خانوارهاي ايراني برپا نميشود. علي فاضلي، رييس اتاق اصناف ايران عدم استقبال مردم از اين نمايشگاهها را دليل اصلي برچيده شدن آن طي سال گذشته و امسال ميداند. اين در حالي است كه مقرر شد امسال واحدهاي صنفي با فروش ويژه اقلام پرمصرف، زمينه كنترل هزينه خانوادهها را در ماه رمضان فراهم كنند.
قيمت خرما در صدر قيمتها
در ماه مبارک رمضان اقلامیمانند زولبیا و بامیه، آش، حلیم و خرما که شاید در ماههای عادی کمتر مورد استفاده خانوار قرار میگیرد، به سبد کالایی آنان افزوده میشود، همچنین در این ماه هندوانه، ملون و طالبی به پرمصرفترین میوهها تبدیل میشوند. البته افزایش قیمت برخی کالاها در سال جاری سبب میشود که مردم رمضان گرانتری را نسبت به سال قبل تجربه کنند. برای اینکه برآورد کنیم یک سفره افطار چقدر تمام میشود، باید از وضعیت قیمت اقلامیکه در ماه رمضان مورد استفاده بیشتری قرار میگیرند، اطلاع دقیقی داشته باشیم. يكي از مواد غذايي پر مصرف در اين ماه خرماست كه قيمت آن در مقايسه با ساير اقلام خوراكي نسبت به سال گذشته با افزايش قيمت 30درصدي مواجه بوده است و بر اساس گفته دبير انجمن خرما، هر كيلو خرما كه بايد با حداكثر قيمت 5هزار تومان به فروش برسد، در حال حاضر به قيمت 12هزار تومان عرضه ميشود. به گفته علي اصغر موسوي، با توجه به اینکه هنوز به فصل برداشت خرما نرسیدهایم، در ماه رمضان امسال هم خرمای تازه به بازار عرضه نخواهد شد. اما با اين وجود این ماده غذایی در این ماه با افزایش قیمت روبهرو شده است. بهنظر ميرسد در حال حاضر بازار خرما وضعیت مناسبی ندارد و قیمت بسیار بالایی پیدا کرده که همچنان هم این روند ادامه دارد. موسوي در اين زمينه ميگويد: دلالان خرما بهدلیل اینکه از این وضعیت سود میبرند باعث افزایش قیمت شدهاند تا قیمت خرما در بازار فعلی نامتعارف و غیرمتعادل باشد. این در حالی است که قیمت همه کالاها ثابت است یا مقداری با کاهش همراه بوده است.
تخفيف 15 درصدي براي لبنيات
از دیگر اقلام مصرفی ماه رمضان میتوان به لبنیات اشاره کرد که در این باره نیز برخی اخبار حکایت از گرانی بدوندلیل آن دارد.
رضا باکری، دبیر انجمن صنایع لبنی در اين مورد ميگويد: در ماه رمضان قیمت محصولات لبنی به هیچ عنوان افزایش نخواهد یافت و اتفاقا در طرح ضیافت که به مناسبت ماه رمضان برگزار میشود با 15درصد تخفیف همراه خواهد بود. به گفته وي، بعد از ماه رمضان درخصوص افزایش قیمتهای محصولات لبنی با توجه به شرایط بازار اصلاحیههایی به ستاد تنظیم بازار دادهایم كه در زمان مقتضي اعلام خواهد شد.
نرخ نان دولتي؛ 800 تومان
همچنين یکی از اقلام اساسی مورد استفاده در وعده سحر و افطار نيز نان است كه گفته ميشود هر سال میزان مصرف اين ماده غذايي در ماه رمضان کمتر میشود اما حجم تقاضا در یک وعده متمرکز میشود.
محمدرضا نظرنژاد، رییس اتحادیه نان سنگک تهران با اشاره به نرخ نان سنگک در ماه رمضان ميگويد: در حال حاضر 30درصد از نانواییهای تهران آزادپز شدهاند و قیمت نان آزادپز 450گرمی1300تومان، نان 450گرمی یکطرف کنجددار 1500تومان، نان سفارشی 550گرمی سنگین دوطرف کنجددار 2 هزار تومان و نرخ نان دولتی در بازار 800 تومان است .همچنين شيريني سفرههاي افطار يعني زولبيا و باميه نيز هر ساله با افزايش قيمت نسبي روبهرو است. علی بهرهمند، رییس اتحادیه قنادان و فروشندگان شیرینی در این باره گفته است كه با توجه به افزایش هزینههای تولید زولبیا و بامیه در سال جاری، نرخی که برای این محصول ارائه شده 11هزار تومان بود که ستاد تنظیم بازار با آن موافقت نکرد و درنهايت نرخ زولبیا و بامیه بین 9100 تا 9600 تومان تعیین شد؛ این در حالی است که سال گذشته هر کیلوگرم زولبیا و بامیه 8200تومان به فروش رسید.
آش و حليم؛ كيلويي 8 هزار تومان
آش و حليم و كلهپاچه نيز در ماه رمضان از اقلام غذايي سفره افطار است. علی محمدی، رئیس اتحادیه کبابی، آش و حلیمفروشان ميگويد: قیمت هر کیلوگرم حلیم 9هزار تومان و قیمت آش نیز 8500تومان براي ماه رمضان مصوب شده است؛ این در حالی است که سال گذشته هر کیلوگرم حلیم با مخلفات 8هزار و 500تومان، حلیم ساده 8هزار تومان و آش رشته 7هزار تومان بود که امسال نیز حدود 10 تا 15درصد افزایش داشت. رضا رواسیان، رئیس اتحادیه طباخان نيز در مورد نرخ کلهءپاچه گفت: در ماه رمضان هیچ افزایش نرخی برای کلهپاچه در نظر نگرفتهایم و قیمت یک دست کلهپاچه کامل و باکیفیت در سال گذشته 38هزار تومان بود که امسال نیز به همین قیمت به فروش میرسد.
نوسان قيمت گوشت و مرغ در بازار
انواع گوشت مرغ، گوساله و گوسفند نيز از اقلام پرمصرف در ماه رمضان است، که هر ساله نیز به میزان افزایش تقاضا، قیمت آن در آستانه ماه رمضان رشد میکند و صد البته که دیگر پس از پایان ماه رمضان کاهشی در این اقلام دیده نمیشود و حداکثر بازار تا مدتی به ثبات میرسد. حمید فاضلی، مدیرعامل اتحادیه سراسری شرکتهای تعاونی صنعت مرغداری در خصوص احتمال نوسان قیمت مرغ در ماه رمضان گفت: در ماه رمضان با توجه به اینکه میزان خریدها افزایش پیدا میکند قیمتها نیز صعودی میشود، اما پس از ماه رمضان قیمتها مجددا پایین خواهد آمد اما این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد که برنامهریزی تولید مرغ و عرضه آن در زمان پیک مصرف در کشور ما وجود ندارد و ممکن است قیمت هر کیلوگرم مرغ در ماه رمضان به مرز 8هزار تومان برسد. همچنین علی خندان نوجوان، رئیس اتحادیه گوشت گاوی گفت: نرخ گوشت قرمز برای ماه رمضان تغییری نخواهد کرد، در حال حاضر بهای هر کیلوگرم گوشت گوساله به صورت مخلوط 30هزار تومان برای مصرف کننده است و قیمت هر کیلو ماهیچه در مراکز عرضه و فروش این محصول 33هزار تومان تعیین شده است. رضا ترکاشوند، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران تخمگذار با اشاره به فصل گرما و کاهش میزان تقاضا در ماه مبارک رمضان گفت: قیمت تخممرغ با اندکی کاهش عرضه خواهد شد.به گفته وي، در حال حاضر نرخ یک شانه تخم مرغ در بازار حدود 8هزار و 500تومان تا 9000تومان است.