اما چرا امبرائر؟
از آنجايي كه بيشترين نياز صنعت هوايي كشور ما در بخش هواپيماهايي با ظرفيت تا 140نفر است هواپيماهاي ساخت شركت امبرائر به خصوص سري Eميتواند گزينه خوبي براي تامين نياز كشور باشند. از سوي ديگر هواپيماهاي ساخت شركت امبرائر قيمت كمتري نسبت به بويينگ و ايرباس دارند به عنوان مثال مدل E2 از نظر مصرف سوخت، ايمني و مشخصات پروازي بسيار نزديك به هواپيماي ميانبرد بويينگ مدل ۷۳۷ مكس است اما حدود ۴۰ ميليون دلار از بويينگ ۷۳۷ ارزانتر تمام ميشود. برد هواپيماي E2 به گونهيي است كه با يك بار سوخترساني مسير تهران تا دهلي در هندوستان را پوشش ميدهد و ظرفيت آن ۱۲۰ نفر است.
رقابت غولهاي هواپيماسازي با امبرائر
اما در حالي كه مدتهاست تفاهمنامه خريد 138فروند ايرباس و ATR با اروپاييها امضا شده مقامات وزارت راه و شهرسازي هنوز زمان مشخصي را براي تبديل اين تفاهمنامه به قرارداد اعلام نكردهاند. اين در حالي است كه قائممقام وزير راه و شهرسازي در امور بينالمللي در تازهترين مصاحبه خود از نهايي شدن تفاهمنامه خريد 118 فروند هواپيماي ايرباس تا اواسط ماه جاري خبر داده است.
از سوي ديگر در كنار اينكه بسياري از كارشناسان و دستاندركاران حوزه هوانوردي كشور علت به تعويق افتادن خريد هواپيماها و نوسازي ناوگان هوايي كشور را مشكلات مالي و نياز به تامين فاينانس براي خريد هواپيما ميدانند، قائممقام وزير راه و شهرسازي در امور بينالملل اعلام كرده است كه امكانات بانكي براي پرداخت هزينه خريد هواپيماها وجود دارد و اصلا قرار نيست هزينه قرارداد خريد را ايران پرداخت كند و طبق توافقهاي صورت گرفته اين هزينهها را شركت اجارهدهنده هواپيما تامين خواهد كرد.
اصغر فخريهكاشان همچنين ميگويد: مانعي بر سر راه قرارداد خريد هواپيما از ايرباس وجود نداشته و بهطور قطع تحريمهاي بانكي در قرارداد با ايرباس موضوعيت ندارد چراكه اعتبار اين قرارداد را از طريق فاينانس تامين خواهيم كرد. در اين بين كه نه هنوز تكليف قرارداد با ايرباس روشن است و نه توافقي با بويينگيها شده است، شركت امبرائر برزيل نيز از هواپيماهاي مدرن و پيشرفته خود در مدل « E190-E2»رونمايي كرده و آن را به پرواز در آورده است؛ اين موضوع از آن جهت داراي اهميت است كه سال گذشته سيد فخرالدين عامريان رييس اتاق بازرگاني ايران و برزيل از احتمال ايجاد توافق بين ايران و برزيل براي خريد هواپيما از اين كشور خبر داده و گفته بود: «برزيل يكي از برترين هواپيماسازهاي دنياست و در شرايط جديد، اين كشور تمايل به فروش هواپيما و قطعات به ايران دارد و به نظرم توافقي در اين زمينه بين دو كشور جاري خواهد شد.» به تازگي نيز رويترز نيز به نقل از يكي از دستياران رييسجمهوري برزيل اعلام كرده كه ايران علاقهمند به خريد هواپيماهاي توليدات امبرائر است. شايد يكي از دلايل علاقه مقامات وزارت راه و شهرسازي به خريد از امبرائر را بايد ارزانتر بودن اين هواپيما نسبت به بويينگ و ايرباس دانست. يك مقايسه قيمتي بين هواپيماهاي ايرباس، بويينگ و امبرائر نشان ميدهد كه ارزانترين مدل بويينگ يعني بويينگ737 حدود 80 ميليون دلار قيمت دارد و ارزانترين قيمت هواپيماي ايرباس نيز 73 ميليون دلار براي مدل 318 است و مدل E2 امبرائر برزيل نيز تقريبا 47 ميليون دلار براي خريدار آب ميخورد.
اين در حالي است كه به گفته برخي كارشناسان صنعت هوانوردي كشور هواپيماهاي ساخت امبرائر براي تعداد نفرات پروازهاي داخلي ايران مناسب است زيرا نه تنها از تكنولوژي روز بهره ميبرد بلكه نسبت به ايرباس و بويينگ نيز ارزانتر است. علاوه بر اين ظاهرا امبرائر نسبت به بويينگ و ايرباس سفارشها را در زمان كوتاهتري تحويل ميدهد زيرا از آنجايي كه ايرباس و بويينگ سفارشهايي از شركتهاي عربي و ترك دارند در نتيجه چند سال طول ميكشد تا بتوانند نيازهاي هوايي ايران را تامين كنند درحالي كه به گفته اين كارشناسان اين نياز را شركت برزيلي امبرائر سريعتر تامين ميكند اما از همه مهمتر اينكه طبق گفته طرف ايراني، بعضي از مقامات امبرائر حاضر شدهاند بخشي از اين هواپيماها را در ايران توليد كنند.
همزيستي رقبا در بازار هوايي ايران
نكتهيي كه در اين ميان نبايد فراموش شود، آن است كه نبايد انتظار داشت كه ايرباس و بويينگ در رقابت با امبرائر تازه برند شده كوتاه بيايند و بازار هوايي ايران را دو دستي به آن تقديم كنند از طرف ديگر نياز ناوگان هوايي كشور به انواع مختلف هواپيماست و هر يك از اين شركتهاي سازنده ميتوانند نياز ايران را در نوع خاصي از هواپيما برآورده كنند. اينها بخشي از صحبتهاي محمدرضا ملكي كارشناس هوايي است كه در گفتوگو با «تعادل» مطرح كرده است.
به گفته اين كارشناس هوايي در كنار توافقهاي اوليه مذاكرات با ايرباس همچنان ادامه دارد و تنها موضوع باقيمانده مساله «پرداخت مالي ضمانتنامههاي مالي» است كه قرار بود يا كشور ايتاليا آن را انجام دهد يا به روشهاي ديگر تامين شود و تنها موضوع باقيمانده با ايرباس همين است.
ملكي ادامه ميدهد: مذاكرات با بويينگ نيز همچنان ادامه دارد و آن طور كه خود مديران اين شركت اعلام كردهاند، دنبال آن هستند تا در بازار هوايي ايران با ايرباس به صورت 50-50 سهم داشته باشند. در كنار تمام اين اظهارنظرها كشور ما به توليدات شركت هواپيمايي مانند امبرائر نيز نياز دارد.
وي افزود: ظرفيت هواپيماهاي ساخت امبرائر به درد مسيرهاي داخلي كشور ما ميخورد حتي در كنار امبرائر سوخو سوپرجت نيز ميتواند در تامين نياز هوايي كشور ما حرفي براي گفتن داشته باشد.
محمدرضا ملكي تاكيد كرد: ناوگان هوايي كشور ما به هواپيماهاي متعددي نياز دارد. به عنوان مثال در مسيرهاي دور به هواپيماهاي دورپروازي مانند ايرباس 330، براي مسيرهايي مانند مسير جنوب شرق آسيا به هواپيماهايي مانند ايرباس 320 و بويينگ 777 يا در بخش پروازهاي منطقهيي نيز به هواپيماهاي كوچكتري مانند ايرباس 320 و 321 و بويينگ 737 كه بتواند بين 4 تا 6 ساعت پرواز كند، نياز داريم.
ملكي گفت: براي پروازهاي داخلي نيز ميتوان از هواپيماهاي امبرائر كه براي فرودگاههاي كوچكي مانند فرودگاههاي كشور ما ساخته شدهاند، استفاده كرد كه البته امبرائر ميتواند مسيرهاي كوتاه منطقهيي مانند آذربايجان، ارمنستان، گرجستان، دوبي يا تا اندازهيي تركيه را نيز پوشش دهد.
اين كارشناس هوايي تصريح كرد: در مسيرهاي هوايي كوتاهتر نيز بايد هواپيماهاي كوچكتر خريداري و از آنها استفاده كرد كه در اينجا انتخابهايي مانند امبرائر و سوخو سوپرجت و ساير هواپيماهاي اروپايي كه در حال حاضر پرواز ميكنند در پيش روي ماست و خريد اين هواپيماها نيز بايد در دستور خريد كشور ما قرار گيرد. محمدرضا ملكي گفت: خريد هواپيما بايد با در نظر گرفتن نياز ناوگان هوايي كشور در مسيرهاي مختلف و وضعيت اقتصادي و نياز ايرلاينها انجام شود تا بتوان هم ناوگان هوايي كشور را نوسازي كرد و هم به ايرلاينها كمك كرد تا بتوانند هواپيماهاي مورد نياز خود را خريداري كنند.