رشد 26درصدي ارزش مالي جرايم محيط‌‌‌‌‌زيستي

تاثيرات اين جرايم بر محيط‌‌زيست در برخي موارد بسيار تاسف بار است. تنها در يك دهه اخير بيش از يك چهارم جمعيت فيل‌هاي افريقا به خاطر عاجشان كشته شده‌اند.

تقريبا تمامي تلاش‌هاي جامعه جهاني براي مبارزه با اين قبيل جرايم به دليل نبود قوانين شفاف و قاطع، نيروهاي امنيتي ناكارامد، فساد و كسري بودجه خنثي مي‌شوند. در گزارش مشترك سازمان ملل و اينتر پل بر تصويب قوانين جديد، وضع تحريم‌هاي داخلي و بين‌المللي، ايجاد اختلال در پناهگاه‌هاي امن مالياتي در خارج از كشور‌ها و افزايش بودجه مبارزه با جرايم تاكيد شده است.

دبيركل اينتر پل، يورگن استاك، مي‌گويد: «رشد جرايم محيط‌‌زيست به‌شدت سير سعودي دارد. پيچيدگي ارتكاب به اينگونه جرايم نيازمند عكس‌العمل چند وجهي و پشتيباني و همكاري سازمان‌هاي بين‌المللي است.»

دبيركل برنامه محيط‌‌زيست ملل متحد، آشيم استاينر، در اين مورد مي‌گويد: «مبالغ هنگفتي كه از راه اين جرايم توليد مي‌شود گروه‌هاي جنايتكار بين‌المللي را سر پا نگه مي‌دارد. كشورهاي جهان بايد با هم متحد شوند و اقداماتي فوري براي ريشه كن كردن اين جرايم انجام دهند.»

تخمين 91ميليارد دلار تا 258ميليارد دلار مربوط به سال جاري است كه رشد 26درصدي نسبت به سال 2014 را نشان مي‌دهد.

همچنين از سال 2006 رشد 5 تا 7درصدي در ميزان جنايت‌هايي مانند شكار غيرقانوني حيوانات، قاچاق حيوانات، تجارت چوب، سرقت مواد معدني و تخليه زباله‌هاي سمي در طبيعت اتفاق افتاده است. در نتيجه ارزش صنعت بازار سياه به دو تا سه برابر ميزان اقتصاد جهاني رسيده است.

 هزينه 30ميليون دلاري آژانس‌هاي بين‌المللي

جرايم محيط‌‌‌‌‌زيستي اصطلاحي است كه به مجموعه‌يي از رفتارهاي غيرقانوني كه به محيط‌‌زيست صدمه مي‌زنند گفته مي‌شود.

آژانس‌هاي بين المللي تنها سالي 20 تا 30ميليون دلار براي مقابله با اين جرايم هزينه مي‌كنند. اين رقم در مقابل ميزان درآمد گروه‌هاي مجرم كه معمولا با قاچاقچيان مواد مخدر، گروه‌هاي تروريستي و شبكه‌هاي سازمان يافته جرم و جنايت همكاري دارند بسيار ناچيز است.

در تانزانيا، بيش از 3هزار فيل در هر سال كشته مي‌شوند و رقمي كه از فروش عاج اين تعداد فيل به دست مي‌آيد بيش از5 برابر بودجه‌يي است كه دولت اين كشور براي حفظ حيات وحش غني خود هزينه مي‌كند.

اينترپل سعي دارد همكاري و ارتباط مناسب و موثر‌تري را بين سازمان‌هاي مبارزه با جرم و جنايت در سرتاسر جهان برقرار كند. اما بسياري بر اين باورند كه تمركز بيشتري در زمينه سرمايه‌گذاري‌هاي بلندمدت جهت از بين بردن گروه‌هاي سازمان يافته خلاف كار نياز است.

رويكرد اينتر پل در سال‌هاي اخير بيشتر به سمت انجام عمليات‌هاي كنترل بوده است. اين عمليات اقداماتي مانند رديابي بارهاي قاچاق، نظارت ماهواره‌يي بر راه‌هاي اصلي حمل و نقل و تحليل اطلاعات زنجيره‌يي كالاها جهت يافتن راه‌هاي ورود اجناس قاچاق به بازار را در بر مي‌گيرند.

ديويت استيوارت، رييس بخش اطلاعات جنايي اينتر پل مي‌گويد: « اين يك مشكل فزاينده است. اجراي قانون در اين بخش بسيار سخت است. درامد ناشي از اين جرايم نزديك به 10 هزار برابر هزينه‌يي است كه براي مبارزه با آن مي‌شود. ميان سود گروه‌هاي سازمان يافته جرم و جنايت و منابعي كه براي اجراي قانون و پيگرد مجرمين وجود دارد نيز همين اختلاف ديده مي‌شود.»

وي اضافه كرد: «سرمايه‌گذاري بيشتر، حمايت و افزايش ظرفيت‌ها براي كمك به افسران اين سازمان نياز است. افسراني كه هر روز بيشتر از روز قبل با گروه‌هاي مسلح و جرايم بزرگ‌تر سر و كار دارند.»

جرايمي با ارزش مالي كمتر اما با تاثير سريع‌تر، مانند قاچاق اسلحه معمولا توجهات و هزينه‌هاي بيشتري را به سمت خود ميكشانند در حالي كه جرايم محيط‌‌‌‌‌زيستي تاثيرات بعضا مخربانه‌تر و شديدتري بر جامعه دارند. تخريب اكو سيستم‌ها مي‌تواند به اندازه جنگ، مهاجرت دسته جمعي و تخريب محل زندگي انسان‌ها روي آنها اثرات مخرب جسمي و رواني بگذارد.

ابراهيم تياوا، قائم مقام برنامه محيط‌‌زيست ملل متحد، مي‌گويد: «در بيشتر موارد، مجرمان جوامع فقير و آسيب پذير را هدف قرار مي‌دهند كه حتي براي سير كردن شكم خود با مشكل مواجه هستند و آنها را به عضويت گروه خود در مي‌آورند. بايد از طريق بالا بردن كيفيت زندگي و حفظ محيط‌‌زيست با اين فرآيند مقابله كنيم. بهترين راه براي بالا بردن كيفيت زندگي افراد فقير در اين مناطق رشد اكوتوريسم و كشاورزي است.»

برنامه محيط‌‌زيست ملل متحد از افراد معروف مانند يحيي توره و نيمار جونيور بازيكنان فوتبال كمك گرفته است تا كمپين حيات وحش براي زندگي را معرفي و اجرايي كند. هدف اين كمپين آگاهي بخشي و جذب حمايت‌هاي عمومي نسبت به مشكلات حيات وحش است. آگاهي نسبت به مسائل محيط‌‌زيست در حال افزايش است. اما سرعت رشد جرايم محيط‌‌‌‌‌زيستي بيشتر است.

مهدي كريميان