تجربه بانكداري و تجارت الکترونیک و خريدو فروش آنلاين اروپا براي ايران

خبراقتصادي - فناوری اطلاعات و ارتباطات امروزه به عنوان یکی از نیازهای اصلی زندگی بشری محسوب می شود. این نیاز هر روز شکل جدیدتری به خود می‌گیرد و فعالیت‌هایی را که تا چندی پیش به راحتی و در فضای فیزیکی انجام می‌دادیم را به گونه‌ای دگرگون می‌کند که پس از دگرگونی، تصور کارکرد پیشین آن نیز برای ما دشوار خواهد بود.

همین مسئله در حوزه خدمات عمومی و حاکمیتی باعث بوجود آمدن و توسعه روز افزون مبحثی جدید به نام دولت الکترونیک شده است و در سطوح مختلف درون سازمانی، محلی، استانی، ملی، منطقه ای و جهانی می توان حضور آن را در قالب ارائه خدمات الکترونیکی مشاهده نمود .

بلوغ دولت الکترونیک در یک سازمان، استان، کشور و یا منطقه بر اساس مدل های بین المللی گوناگونی بر اساس عوامل مختلفی نظیر میزان زیر ساخت، کیفیت دانش منابع انسانی، ضریب نفوذ تلفن ثابت، همراه و اینترنت در جامعه و ... قابل اندازه گیری است. واضح است که هرچه این بلوغ دردرجات بالاتری باشد، بهره وری، شفافیت و سهولت استفاده از خدمات عمومی نیز افزایش می یابد.

یکی از عمده فعالیت‌های هر جامعه، تجارت و داد و ستد است. سهولت انجام و شفافیت در پروسه های تجاری و بازرگانی در هر جامعه ای منجر به رونق اقتصادی و رشد آن جامعه خواهد شد لذا با توجه به مشخصات یاد شده برای دولت الکترونیک، لازم است تا در خدمات عمومی الکترونیک جایگاه مناسبی برای این مقوله حیاتی در نظر گرفته شود. این ضرورت، اتحادیه اروپا را بر آن داشت تا با توجه به گسترش خرید و فروش‌های آنلاین و تجارت الکترونیکی در کشورهای عضو خود و همچنین بروز مشکلات ناشی از استفاده از خدمات و ابزار آنلاین برای شهروندان اروپایی، برنامه دقیقی را برای یکپارچه‌سازی بازارهای مجازی در سراسر اتحادیه اروپا طراحی و پیاده سازی نماید. آنچه در این یادداشت آمده است، ترجمه ای آزاد از  مطالعات، اسناد و اقدامات صورت گرفته توسط اتحادیه اروپا در خصوص ایجاد و توسعه پدیده ای به نام بازار واحد دیجیتالی(مجازی) یا DSM) )Digital Single Market می باشد

بخش اول: چرا اتحادیه اروپا به یک بازار واحد دیجیتالی (مجازی) در تمام گستره خود نیاز دارد؟

اتحادیه اروپا اذعان دارد بدلیل عدم وجود مشکلات و موانع در "بازار واحد حضوری (فیزیکی)" یا همان   PSM (Physical Single Market) توجه چندانی تا سال 2014 به موضوع "بازار واحد دیجیتالی (مجازی)" یا همان DSM (Digital Single Market) نداشته است و همین باعث بروز مشکلاتی که در ادامه خواهد آمد شده است.

با بررسی‌های صورت گرفته مشخص گردید در حالیکه بخش عمده‌ای از شرکت‌های اروپایی محصولات و خدمات خود را به صورت آنلاین و الکترونیکی به فروش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسانند، فقط 7% از آنها بصورت فرامرزی فعالیت می‌کنند و مابقی محصولاتشان را تنها در بازار داخلی کشورهایشان عرضه می‌کنند. 

همچنین تا پایان سال 2014 در مجموع 28 کشور عضو اتحادیه اروپا، 42% از خدمات داخلی کشورها به صورت آنلاین ارائه می شود که فقط 4% از این خدمات قابلیت ارائه به صورت فرامرزی را دارند. این درحالی است که در ایالات متحده آمریکا 54% از خدمات عمومی به صورت آنلاین در تمام ایالات ارائه می شود. در مطالعه صورت گرفته، با در نظر گرفتن 315 میلیون نفر استفاده کننده از اینترنت در سراسر اروپا، مشخص شد که شکل‌گیری بازار واحد مجازی در اتحادیه اروپا، از طریق ایجاد و تقویت فرصت‌های شغلی، رشد اقتصادی، افزایش رقابت، سرمایه‌گذاری و نوآوری، منجر به 415 میلیارد یورو صرفه‌جویی سالیانه در این اتحادیه خواهد شد. ضمن آنکه با در نظر گرفتن امکان تبادل آزاد کالاها، خدمات، کارکنان و سرمایه در آن، این بازار می‌تواند به محیطی برای دسترسی عادلانه، بدون اختلال و یکپارچه شهروندان و کسب و کارها به هر آنچه که نیاز دارند، بدون در نظر گرفتن ملیت و مکان زندگی آنها بدل شود.

با این اوصاف، اتحادیه اروپا با توجه به نیازها و ظرفیت‌های موجود، طی بررسی‌هایی که انجام داد لزوم و چرایی ایجاد یک بازار واحد مجازیDSM) ) در سطح اتحادیه را بر اساس 3 اولویت اصلی با عنوان" چرا به بازار واحد دیجیتالی نیاز داریم؟" منتشر نمود. اولویتهای اعلام شده عبارت بودند از:

1- دسترسی آنلاین بهتر مصرف‌کنندگان و کسب و کارها به کالاها و خدمات دیجیتالی در سراسر اتحادیه اروپا

• 1-1:  استفاده از ظرفیت تجارت الکترونیک:

تا پایان سال 2014، فقط 15% از مصرف‌کنندگان اروپایی، خریدهای آنلاین خود را از دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا خریده‌اند، در حالیکه این رقم برای خریدهای آنلاین درون‌کشوری به 44% می رسد. طی بررسی‌های صورت گرفته، اگر مصرف‌کنندگان اروپایی بتوانند از تمام فروشگاه‌‌های آنلاین داخل اتحادیه اروپا خرید نمایند، صرفه‌جویی معادل 11.7 میلیارد یورو برای آنها به همراه خواهد داشت، در حالیکه هم اکنون تنها 7% از بنگاه‌های کوچک و متوسط اتحادیه اروپا فروش برون مرزی در سطح اتحادیه را تجربه می‌کنند. 

یکی از دلایل عدم استقبال از فروش آنلاین در سطح اتحادیه اروپا، هزینه‌های ناشی از هماهنگ سازی فروش یک شرکت‌ با قوانین ملی هر کشور به صورت مجزاست که به طور میانگین چیزی در حدود 9000 یورو به ازای هر کشور است. حال اگر یک قانون فراگیر تجارت الکترونیک در سراسر کشورهای عضو اتحادیه اروپا حکمفرما گردد، 57% از شرکت‌های اروپایی اقدام به فروش آنلاین در دیگر کشورهای اروپایی می‌نمایند.

 هزینه های مقرون به صرفه تحویل بسته‌های خریداری شده نیز در موفقیت فروش آنلاین تاثیر به سزایی دارد. بیش از 90% از خریداران آنلاین در اروپا، ضمن طلب نمودن شرایط مناسب مرجوعی جنس خریداری شده، قیمت‌های پایینی را برای تحویل جنس فروخته شده می‌پذیرند. این دو موضوع اهمیت فوق العاده‌ای در فروش آنلاین دارند. توجه به این نکته که 62% از شرکت هایی که اقدام به فروش آنلاین محصولات و کالاهای خود می‌کنند، هزینه‌های گران تحویل را یک مشکل بزرگ برای خود می‌بینند، اهمیت توجه به رفع این اختلاف منافع بین مصرف‌کنندگان و فروشندگان را به خوبی نشان می‌‌‌دهد.

از دیگر ظرفیت‌های قابل‌ توجه تجارت الکترونیک در اتحادیه اروپا، موضوع محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های جغرافیایی است. در 52% از فروش های برون مرزی صورت گرفته در اتحادیه اروپا، فروشندگان امکان سرویس‌دهی در کشور مشتری را نداشته‌اند. به زبان ساده این یعنی مشتری کمتر و مشتری کمتر یعنی درآمد کمتر برای یک شرکت!

• 2-1:  تسهیل فرایند مالیات بر ارزش افزوده (VAT) در سراسر کشورهای عضو اتحادیه اروپا

یکی از موانع اصلی برای فروش آنلاین فرامرزی در اتحادیه اروپا، قوانین و فرایندهای متفاوت دریافت مالیات بر ارزش افزوده است. شرکت‌ها و کسب و کارهای کوچک آنلاین برای فعالیت در هر کشور عضو اتحادیه اروپا باید سالیانه حداقل 5000 یورو به عنوان هزینه مالیات بر ارزش افزوده بپردازند که این موضوع خود می‌تواند انگیزه‌های لازم برای فروش آنلاین فرامرزی در سطح اتحادیه اروپا  را از آنها بگیرد.

• 3-1: حق کپی رایت مدرنیزه متناسب با محصولات عصر دیجیتال

بررسی‌ها نشان داده‌اند که از هر 3 نفر شهروند اروپایی، 1 نفر علاقه‌مند به استفاده از رادیو و تلویزیون و رسانه های کشور خود در هنگامی است که خارج از وطن خود به سر می‌برد. همچنین از هر 5 نفر شهروند اروپایی، 1 نفر علاقه‌مند به استفاده از رادیو، تلوبزیون و رسانه‌های دیگر کشورهای اروپایی بجز کشور خود است. اینها فرصت‌هایی است که باید حداکثر استفاده را از آن نمود.

تصاویر، فیلم‌ها، موزیک‌ها، رادیو تلویزیون‌های آنلاین و بازی‌های دیجیتالی نیز از محبوب‌ترین فعالیت‌های آنلاین و پرفروش‌ترین کالاهای دیجیتالی به حساب می‌آیند که نرخ رشد دو رقمی (حدود 12%) را در 5 سال آینده تجربه خواهند نمود.

استفاده از این فرصت ها با تاکید بر حفظ حقوق مالکیت معنوی محصولات دیجیتالی اهمیت قابل توجهی در بهره‌وری بازار‌های آنلاین علی الخصوص بازار واحد مجازی دارد.

2- لزوم ایجاد محیط مناسب برای ارتقاء خدمات و شبکه های دیجیتال

• 1-2: قوانین محکم حفاظت از داده ها در اروپا ابزاری برای قدرتمند شدن اقتصاد دیجیتال

72% از کاربران اروپایی اینترنت، از یک موضوع بخصوص نگرانند. آنها از اطلاعات شخصی که بصورت آنلاین و بیش از آنچه که لازم به نظر می‌رسد پرسیده می شود نگرانند. رفع این دغدغه که موجب افزایش اطمینان کاربران اینترنت به بازارهای مجازی می شود، برای داشتن بازار واحد مجازی موفق در اتحادیه اروپا ضروری است.

• 2-2:گسترش پهنای باند سریع برای همه:

فقط 22.5% از تمام مشترکین اروپایی به پهنای باند سریع (بالاتر از Mbps30!!!) دسترسی دارند و روند گسترش آن نیز در سطح اتحادیه اروپا آهسته و کند است. همچنین توسعه نسل ارتباطی 4G در اروپا نیز شاهد وقفه قابل توجهی است. ضمن آنکه دسترسی به این نسل از ارتباطات نیز محدود است. تا پایان سال 2014 فقط 59% از مردم اروپا به 4G دسترسی داشتند که این میزان در مناطق روستایی به 15% تنزل می‌یابد.

اصلاح نسل ارتباطی و ارتقاء آن به 4G می تواند باعث کاهش هزینه‌های خدمات موبایلی و همچنین افزایش بهره‌وری در طول زمان گردد. بررسی‌ها نشان می‌دهد، با این ارتقاء نسل طی 5 سال، تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا (GDP) بین 0.11 %  تا  0.16 % افزایش می‌‌‌‌‌‌‌ یابد. 

3- ایجاد یک جامعه و اقتصاد دیجیتالی مستعد رشد در اروپا

• 3-1:داده های بزرگ (Big Data) و ابرها (Cloud)

تا پایان سال 2013 تنها 20% از اطلاعات دیجیتالی در اتحادیه اروپا بر روی ابرها قرار داشت. این میزان در پایان سال 2014 با رشدی صد در صدی به 40 % افزایش پیدا کرده است.

همچنین مطالعات نشان می دهد که اگر 100 شرکت برتر اتحادیه اروپا از داده های بزرگ در عملیات رایانشی خود بهره ببرند، می توانند صرفه جویی 425 میلیارد یورویی داشته باشند. همین بررسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ها نشان می‌دهد که احتمالا تا سال 2020 تجزیه و تحلیل داده‌های بزرگ و استفاده از نتایج آنالیز آنها می‌تواند رشد اقتصادی اروپا را 1.9 % افزایش دهد که معادل با افزایش 206 میلیارد یورویی تولید ناخالص داخلی (GDP) اتحادیه اروپا  خواهد بود.

همه این نشانه ها اهمیت فوق العاده استفاده از دو موضوع مذکور را خاطر نشان می‌‌‌‌‌ کند.

• 3-2: فراگیری فرهنگ جامعه الکترونیکی

بررسی‌ها نشان می‌دهند که تقریبا نیمی از جمعیت اروپا (47%) مهارت‌های دیجیتالی را به درستی فرا نگرفته‌‌‌اند. این در حالی است که در آینده‌ای نزدیک ، 90% از مشاغل در اروپا نیازمند سطوح مختلفی از مهارت های دیجیتالی خواهند بود.

در بررسی‌‌‌‌‌ ها مشخص شده است که استراتژی "دیجیتال پایه" دستگاه‌های اجرایی در موضوع ارائه خدمات بخش های عمومی  می تواند منجر به صرفه جویی 10 میلیارد یورویی در سال گردد.

این اولویت های سه گانه که دلایل انتخاب آنها نیز ذکر گردید، اتحادیه اروپا را بر آن داشت تا برای دستیابی به مزایای یک بازار واحد مجازی(DSM) گام بردارد.

اكنون به هدف‌گذاری‌های دقیق، استراتژی‌ها ، نقشه راه عملیاتی و اقدامات صورت گرفته در سال 2015 خواهیم پرداخت.

پس از درک لزوم وجود بازار واحد مجازی در اتحادیه اروپا، برای دستیابی به چنین بازاری، اهداف عملیاتی زیر در نظر گرفته شد :

سرعت بخشیدن به تصمیم گیری در خصوص قوانین مشترک حفاظت از اطلاعات در سراسر اتحادیه

انجام اقدامات بلندپروازانه بیشتر در خصوص اصلاحات اساسی قوانین مخابراتی موجود در کشور های عضو و اتحادیه

اصلاح قوانین کپی رایت متناسب با فناوری های نوین به همراه شفاف سازی و ساده سازی آنها

ساده سازی و فهم پذیر کردن قوانین مرتبط با خرید آنلاین برای مصرف کنندگان

ایجاد شرایط مناسب و آسان شده برای نوآوران جهت شروع به کار مستقل در شرکت شخصی خودشان

تقویت مهارت ها و آموزش های دیجیتالی در سطح جامعه

استفاده یکسان از محتوا و سرویس های آنلاین بدون وابستگی و توجه به تابعیت کشور اروپایی متقاضی این اطلاعات و محل درخواست آن

دستیابی به اهداف تعین شده نیازمند یک برنامه استراتژیک است. این برنامه استراتژیک بر اساس 3 محور و هدف راهبردی اصلی که خود به زیر هدف های عملیاتی جزئی تری تقسیم می شوند در اتحادیه اروپا تدوین شد:

الف- دسترسی بهتر آنلاین به کالا ها و خدمات دیجیتالی

این بخش به ساخت دنیای دیجیتال اروپا که دارای بازاری یکپارچه و با قابلیت داد و ستد است کمک شایانی خواهد نمود. یکی از مهمترین اقدامات برای دستیابی به این مهم، از میان برداشتن تفاوت های کلیدی بین دنیای آنلاین و آفلاین در ارائه محصولات و خدمات است. این کار باعث می شود تا فشار ها و هزینه های اضافی از روی فعالیت های آنلاین برون مرزی برداشته شود.

برای دستیابی به این هدف راهبردی اقداماتی پیش بینی شده است که عبارتند از:

بهبود شرایط تحویل بسته های مورد داد ستد قرار گرفته در دنیای دیجیتال:

برای این کار باید باید مقرون به صرفه بودن و کیفیت بالای تحویل برون مرزی در حوزه اروپا که موجب جلب اعتماد مشتریان می شود را به همراه ایجاد جذابیت بیشتر خرید از دیگر کشورهای اروپایی را در دستور کار قرار داد.

توجه به این موضوع که 62% از شرکت هایی که می خواهند فروش آنلاین داشته باشند، هزینه ارسال را مشکلی اساسی برای خود می دانند، اهمیت این اقدام را نشان می دهد.

ایجاد شرایط مناسب برای تجارت الکترونیک آسان :

امروزه در اروپا، فقط 15 % از مصرف کنندگان، خرید آنلاین خود را از فروشگاه های دیگر کشور های اتحادیه اروپا انجام می دهند. برای افزایش این میزان، باید به تجارت آسان برون مرزی برای کسب و کار های کوچک و متوسط را مدنظر قرار داد. تناسب و هارمونی مناسب قوانین مرتبط با مصرف کننده و همچنین رعایت تعادل و انصاف در قرارداد های فروش، موجب تشویق بیشتر کسب و کار ها به فروش آنلاین برون مرزی و در عین حال باعث کسب اطمینان و اعتماد بیشتر مصرف کنندگان خواهد شد.

بازنگری در دستور العمل ماهواره ها و شبکه های کابلی

یکی از کالا های دیجیتالی رایج در بازار های مجازی، محتواهایی است که توسط رادیو تلویزیون های آنلاین تولید و پخش می شوند. برای حفظ حقوق این کانال ها باید توسعه دامنه دستور العمل ماهواره ها و شبکه های کابلی به پخش کنندگان رادیو و تلویزیون های آنلاین مورد بررسی جدی قرار بگیرد.در این بررسی باید چگونگی دسترسی آسان به شبکه های رادیو و تلویزیون آنلاین بدون محدودیت های مرزی در اروپا مشخص گردد.

مقابله با محدودیت ها و ممنوعیت های جغرافیایی تجارت الکترونیک :

این محدودیت ها و ممنوعیت ها باعث شده است تا بسیاری از شهروندان اروپایی امکان استفاده از کالاها و خدمات دیگر کشور های اتحادیه اروپا را نداشته باشند و لاجرم مجبور به استفاده از فروشگاه های داخلی خود با قیمت هایی متفاوت باشند. با ایجاد بازار واحد دیجیتالی، این اتفاق هیچ توجیهی نمی تواند داشته باشد و این مشکل رفع خواهد شد.

تدوین قوانین کپی رایت مدرن:

رعایت حق کپی رایت محصولات دیجیتالی باعث دسترسی صحیح تر مردم به محصولات فرهنگی، حمایت از تنوع فرهنگی و گشوده شدن راه های جدیدی برای تامین مالی و حمایت از هنرمندان و تهیه کنندگان این حوزه میشود. 

کپی رایت مدرنیزه به دنبال اطمینان از رعایت انصاف در حق تولید کننده آثار و محصولات دیجیتالی و به شکل موازی حمایت از مصرف کننده این محصولات است. لذا به دلیل منافع بسیاری که برای عموم دارد، اتحادیه اروپا تصمیم گرفته است تا گام های اجرایی را برای مقابله با نقض حقوق مالکیت فکری و کپی رایت در مقیاس تجاری بردارد.

ساده سازی قوانین مالیات بر ارزش افزوده:

جهت کمک به کسب و کار ها بخصوص کسب و کار های کوچک برای خرید و فروش در دیگر کشورهای عضو اتحادیه، این یک ضرورت محسوب می شود. هزینه های انطباق مالیات ارزش افزوده برای فروش های برون مرزی در هر کشور از اروپا در سال حداقل 5000 یورو هزینه در بر خواهد داشت.

ایجاد سامانه الکترونیکی ثبت نام و پرداخت مالیات واحد می تواند به کاهش بار ناشی از این موضوع کمک فراوانی نماید.

همچنین اتحادیه اروپا در نظر دارد تا در سال 2016 مشخصا بازنگری در دستور العمل ماهواره ها و شبکه های کابلی، بازنگری در قوانین حمایت از مصرف کننده، ارائه طرح های قانونی برای کاهش فشار های اجرایی بر کسب و کار ها، یکپارچه سازی نظام های مالیات ارزش افزوده در کشور های عضو و اقدام جدی در خصوص تحویل بسته های خرید و فروش شده را به انجام برساند.

ب- ایجاد بستر محیطی مناسب برای موفقیت شبکه ها و خدمات دیجیتالی:

(طراحی قوانین مطابق سرعت حرکت فناوری و در جهت حمایت از توسعه زیر ساخت ها)

ایجاد چنین بستری نیازمند دسترسی به سرعت بالا، زیر ساخت های امن و مطمئن، حمایت از مقررات صحیح سرمایه گذاری، رقابت عادلانه و وجود شرایط منصفانه است. به منظور فراهم آوری این نیازها،  اتحادیه اروپا اقدامات زیر را تدارک دیده است:

تدوین و تصویب قوانین مخابراتی متناسب با این هدف:

تمام خدمات دیجیتالی، اپلیکیشن ها و محتواهای الکترونیکی، نیازمند دسترسی به سرعت بالا، زیر ساخت امن و شبکه مخابراتی قوی، رقابتی و پویا دارد. از طرفی شبکه های مخابراتی دائما در حال تغیر به سمت بهتر شدن و رفتار های مصرف کنندگان نیز متناسب با این بهتر شدن دائما در حال دگرگونی است در حالیکه همچنان بازار ها ایزوله و درون کشوری باقی مانده اند. به اینها توسعه کند و ناقص شبکه 4G  در کل اروپا را نیز باید افزود.انجام این امور مهم مستلزم اصلاح اساسی و بلند پروازانه قوانین مخابراتی است.

ایجاد یک چارچوب رسانه ای متناسب با قرن بیست و یکم:

رادیو و تلویزیون ها در حال تغیر هستند. فناوری های نوین، مدل های کسب و کار جدید، تقاضا محور شدن خدمات رادیو تلویزیونی و راه های جدید استفاده از رادیو تلویزیون با گوشی های هوشمند این دگرگونی را به ارمغان آورده اند.

با توجه به این تغیرات، ایجاد یک چارچوب رسانه ای متناسب با این تغیرات امری ضروری خواهد بود.

بررسی نقش پلت فرم های آنلاین

پلت فرم های آنلاین مانند موتور های جستجو، شبکه های اجتماعی، پلت فرم های تجارت الکترونیک، اپ استور ها(فروشگاه های نرم افزاری موبایل) و یا وب سایت های مقایسه کننده قیمت ها اهمیت ویژه ای در زندگی امروزی دارند و تاکنون نقشی بیش از آنچه برای آنها متصور است داشته اند ولی با این حال موضوعاتی مانند میزان شفافیت، نحوه استفاده از اطلاعات و محدودیت جابجایی از یک پلت فرم به پلت فرم دیگر به همراه داشته اند که اتحادیه اروپا بررسی جامعی در این خصوص به عمل خواهد آورد تا بداند بهترین راه مقابله با محتواهای غیر قانونی و سو استفاده ها از طریق این پلت فرم ها در اینترنت چیست؟

افزایش اعتماد در ارائه خدمات آنلاین

یکی از نگرانی های شهروندان اروپایی در مورد اطلاعات شخصی آنهاست. 72% از کاربران اینترنت در اروپا، نگران چگونگی استفاده از اطلاعات شخصی خود در اینترنت هستند.مقررات جدیدی که برای حفاظت از اطلاعات و حفظ حریم شخصی وضع می گردد باید بتوانند این دغدغه را برطرف و باعث افزایش اعتماد عمومی گردند.

اتحادیه اروپا در نظر دارد تا قوانین حریم شخصی الکترونیکی را بازنگری و بر اساس امنیت سایبری اقداماتی را انجام دهد.

اتحادیه اروپا جهت نیل به این هدف راهبردی تصمیم دارد تا در سال 2016 نسبت به ارائه طرح های قانونی برای اصلاح قوانین مخابراتی موجود و همچنین اصلاح دستور العمل سرویس های رادیو تلویزیونی، همچنین ایجاد یک قرارداد همکاری امنیت سایبری بین بخش های عمومی و خصوصی و نهایتا بازنگری دستور العمل حریم شخصی الکترونیکی اقدامات لازم را به انجام برساند.

ج- دیجیتال عامل رشد 

(حصول اطمینان از اینکه اقتصاد، صنعت و اشتغال در اروپا از تمام مزیت هایی که دنیای دیجیتال ارائه می دهد استفاده می کنند.)

اروپا نیازمند سرمایه گذاری های جدی در بخش زیر ساختهای ICT همچون ابرها(clouds) و داده های بزرگ (Big Data) است.همچنین باید برای دستیابی به یک جامعه یکپارچه که در آن خدمات عمومی و مهارت های دیجیتالی بهتری برای شهروندان دارد گام های عملی تری برداشته شود. ضمن آنکه تحقیق و نوآوری برای تقویت مزیت های رقابتی صنعتی اتحادیه اروپا را باید به عنوان یکی از اهداف همیشگی مد نظر داشت.

برای دستیابی به این هدف راهبردی، اتحادیه اروپا اقدامات زیر را در نظر گرفته است:

دیجیتالی نمودن صنایع:

تمام بخش های صنعتی باید خود را با تکنولوژی های جدید به روز نموده و مسیر حرکت خود را به سوی نیل به سیستمهای صنعتی هوشمند جهت دهی و مدیریت نمایند.

توسعه استاندارد ها و تقویت همکاری های متقابل:

تکنولوژی های جدید موجب تشویق در توسعه و بکار گیری استاندارد ها و همچنین باعث افزایش سطح همکاری های چند جانبه می شوند.

استاندارد های مورد استفاده موجود توسط نهاد ها و سازمانهایی تدوین شده اند که غالب آنها نیز در خارج از اروپا هستند. این موضوع در بلند مدت موجب تضعیف قدرت رقابت پذیری اتحادیه اروپا خواهد شد. در نتیجه اروپا نیاز به یک حرکت گسترده رو به جلو برای تعریف یا بازتعریف استاندارد ها متناسب با  شرایط و وضعیت خود در حوزه های مختلفی مانند اینترنت، امنیت سایبری، داده های بزرگ و رایانش ابری(Cloud Computing) دارد.

استفاده حداکثری از داده های اقتصادی و رایانش ابری

مقدار زیادی از اطلاعاتی که توسط مردم و یا ماشین ها تولید و ایجاد می شوند، جزئی از داده های بزرگ(Big Data)  محسوب می شوند.با وجود اینکه داده های بزرگ موجب سرعت بخشیدن به رشد ، نوآوری و دیجیتالیزه شدن می گردند، ولی در عین حال باید برای چالش هایی مانند مالکیت داده ها، حفظ حریم شخصی، حفاظت از داده ها و اطلاعات و همچنین استاندارد های لازمه برای آن راه حل هایی اندیشیده شود.

اتحادیه اروپا برای رفع این چالش ها، اقدامات جدیدی را در خصوص "گردش آزاد اطلاعات" و راه اندازی "ابر واحد و مستقل اروپا" در دست انجام دارد تا بتواند به چالش های مطرح شده پاسخ مناسبی بدهد.

نمایان ساختن مزایا و منافع خدمات الکترونیکی(e-services) و عملیاتی نمودن آنها به همراه ارتقاء سطح مهارت های دیجیتالی عموم 

امروزه مردم برای یافتن یک شغل و یا استفاده از فرصت های ارتقاء شغلی نیازمند داشتن مهارت های صحیح دیجیتالی هستند.همچنین آنها می توانند با استفاده از خدمات عمومی آنلاینی که با بالاترین سطح کیفیت در سطح یک جامعه الکترونیکی ارائه می شود میلیارد ها یورو در طول سال صرفه جویی نمایند.

لازم است تا فرهنگ سازی و آموزش های مهارتی و شهروندی لازم برای تحقق این هدف به صورت جدی و مداوم در دستور کار اتحادیه اروپا قرار گیرد.

اتحادیه اروپا برای تحقق این محور راهبردی خود در نظر دارد تا در سال 2016 اقدامات جدیدی را در خصوص مالکیت داده ها، گردش آزاد اطلاعات( مانند گردش اطلاعات بین ارائه دهندگان ابر های مختل داده ای) و ایجاد " ابر واحد و مستقل اروپا" انجام دهد. ضمن آنکه برنامه عملیاتی جدیدی را در حوزه دولت الکترونیک به اجرا درآورد که شامل اقدامات موثری در پیاده سازی اصل "فقط یک بار" ( دریافت اطلاعات از متقاضیان خدمت فقط در یک بار صورت پذیرد)  و اتصال اجباری بازار های تشکیل دهنده بازار واحد دیجیتال اتحادیه اروپا به سیستم ثبت شرکت ها و کسب و کار ها خواهد بود.

نقشه راه ایجاد بازار واحد دیجیتالی در اتحادیه اروپا

اكنون به نقشه راه و اقدامات صورت گرفته برای دستیابی به اهداف برنامه استراتژیک ایجاد بازار واحد دیجیتالی در کشور های عضو اتحادیه اروپا در سال 2015 خواهیم پرداخت.

کمیسیون دولت الکترونیک اتحادیه اروپا جهت ایجاد یک بازار واحد دیجیتال در سراسر این اتحادیه ، نقشه راهی جهت انجام اقدامات در سال 2015 و 2016 تدوین نموده است که بر 3 محور استوارند:

1- دسترسی بهتر مصرف کنندگان و کسب و کار ها به محصولات  و خدمات دیجیتالی در سراسر اروپا

برای دستیابی به این هدف، انجام اقدامات زیر برای سال 2015 در نظر گرفته شد:

• اجرای طرح های قانونی برای ساده سازی و افزایش کارآمدی قوانین قراردادهای برون مرزی برای کسب و کارها و مصرف کنندگان محصولات و خدمات دیجیتالی

• مطالعات عمیق و گسترده برای آماده سازی طرح های قانونی جهت مقابله با محدودیت ها و ممنوعیت های جغرافیایی نا موجه (Geo – blocking)

• بررسی و مطالعه قواعد رقابت در تجارت الکترونیک، مرتبط با خرید و فروش آنلاین کالا ها و ارائه آنلاین خدمات دیجیتالی

• ارائه طرح های قانونی برای اصلاح قوانین کپی رایت

همچنین برای سال 2016 نیز اقدامات ذیل جهت دسیابی به این هدف در نظر گرفته شده است:

• بررسی و بازنگری قوانین و مقررات حمایت از مصرف کنندگان

• انجام اقدامات کمک کننده و تسهیل گر در حوزه تحویل بسته های خریداری شده در سراسر اروپا

• ارائه طرح های قانونی برای کاهش فشار های اجرایی ناشی از قوانین مختلف مالیات بر ارزش افزوده بر کسب و کار ها

همچنین به صورت مشترک برای سال های 2015 و 2016، مطالعه، بررسی و بازنگری دستورالعمل کانال های ماهواره ای و کابلی جهت نیل به هدف فوق دیده شده است.

2- ایجاد شرایط مناسب برای شکوفایی شبکه ها و سرویس های دیجیتالی

برای دستیابی به این هدف برای سال 2015 اقدام ذیل در اتحادیه اروپا در نظر گرفته شد:

• تجزیه و تحلیل جامع در خصوص نقش پلت فرم ها و سیستم های عامل بازار از جمله  محتواهای غیر قانونی در اینترنت

همچنین برای سال 2016 نیز اقدامات ذیل مد نظر قرار گرفته است:

• ارائه طرح های قانونی برای اصلاح قوانین مخابراتی موجود در اتحادیه اروپا

• بررسی و بازنگری در دستورالعمل ارائه خدمات رسانه های صوتی و تصویری

• بررسی و بازنگری در دستور العمل حفظ حریم خصوصی و شخصی الکترونیکی

• ایجاد قرارداد های همکاری و مشارکت با موضوع امنیت سایبری بین بخش عمومی (حاکمیتی) و بخش خصوصی 

3- حداکثر سازی پتانسیل رشد اقتصاد دیجیتال

برای به دست آوردن این هدف اقدام ذیل در سال 2015 مد نظر قرار گرفته است:

• اتخاذ طرح استاندارد فناوری اطلاعات و ارتباطات با اهمیت و دارای اولویت های راهبردی اتحادیه اروپا و توسعه چارچوب همکاری ها و ارتباطات متقابل کشور های اروپایی در ارائه خدمات عمومی

همچنین برای سال 2016 نیز این اقدامات برای دستیابی به این هدف می بایست صورت پذیرد:

• ارائه نوآوری ها و طرح هایی در خصوص مالکیت داده ها(Data) و جریان آزاد داده ها و اطلاعات ( به عنوان مثال بین ارائه دهندگان Cloud  ها یا همان ابرهای رایانشی) و به صورت یکپارچه و متمرکز شده بر روی ابر رایانشی واحد اروپا

• ارائه برنامه جدید عملیاتی دولت الکترونیک از جمله ایجاد قاعده مهم "فقط یکبار" برای دریافت اطلاعات از مردم و کسب و کار ها و همچنین اتصال اجباری واحد های دولت الکترونیک به مرکز ثبت کسب و کارها

در راستای اجرایی شدن این نقشه راه، کشورهای عضو اتحادیه اروپا به تنهایی و یا با کمک کمیسیون دولت الکترونیک اتحادیه اروپا و هم راستا با نقشه راه و استراتژی های تدوین شده اتحادیه اروپا، اقدامات عملی را انجام داده اند.در گزارش ارائه شده از سوی کمیسیون دولت الکترونیک اتحادیه اروپا این اقدامات بدین قرار گزارش شده اند:

در جمهوری چک، ایستگاه خدمات کاری کوچک یا همان mini one stop shop  برای کاهش فشار های اجرایی مرتبط با فروش خدمات ویژه برون مرزی در خصوص مدیریت مالیات بر ارزش افزوده راه اندازی شده است .

در کشور لیتوانی با حمایت صندوق اجتماعی اروپا توانمند سازی مهارت های IT سازمان های کوچک در دستور کار قرار گرفت. دراین طرح به بیش از 2000 نفر از کارکنان شرکت های کوچک، مهارت های IT آموزش داده شده و یا مهارت های آنها در این بخش بهبود بخشیده شدکه این این امر خود موجب افزایش بهره وری آنها شده است.

در اسلونی دولت اقدام به برگزاری آزمون توانمندی در مهارتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات نموده است. هدف از این پروژه علاوه بر اطلاع از توانمندی فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت کنندگان در آزمون، اطلاع در خصوص سطح مهارتهای مورد نیاز آنها در این حوزه گزارش شده است.

در مدارس یونان به منظور بهبود آموزش دانش آموزان، آموزش دیجیتالی در نظر گرفته شده است.

سرمایه گذاری عظیم و دراز مدتی در لهستان در حوزه سرویس های دیجیتالی رادیو و تلویزیونی صورت گرفته است که طی آن، قسمتی از کشور لهستان که پیشتر از دریافت سرویس های رادیو و تلویزیون عمومی محروم بودند، از رادیو و تلویزیون دیجیتا بهره مند گشتند.

در کشور استونی با استفاده از منابع صندوق توسعه منطقه ای اروپا، سرمایه گذاری در حوزه زیر ساخت های دولت الکترونیک صورت پذیرفته است که بسیاری از آنها در حال بهره برداری هستند. همچنین در نظر گرفته شده است که از سال 2014 تا 2020 ، 20 میلیارد یورو از صندوق سیاست های انسجامی اتحادیه اروپا در حوزه های دیجیتال و فناوری اطلاعات و ارتباطات سرمایه گذاری صورت پذیرد.

همچنین جهت شناخت مشکلات عمومی در کل اتحادیه اروپا و انجام اقدامات عملی مورد نیاز برای رفع آنها، با مطالعات و بررسی های صورت گرفته در سال 2015، عمده ترین مشکلات پیش روی فروش آنلاین به ترتیب، هزینه بالای تحویل بسته های پستی خریداری شده با 57% ، گران بودن هزینه های مرجوعی و گارانتی با 55% و عدم اطلاع از قوانین مرتبط با 54% گزارش شده اند. همچنین در این بررسی مشخص گردید که میزان تعادل و همسانی در قوانین تجارت الکترونیک در بین کشور های عضو اتحادیه که منجر به تقویت فروش آنلاین می شود، تنها 57 % است.

با اطلاعات بدست آمده از این بررسی، برای از بین بردن بار اضافی ناشی از دیجیتالی شدن و همچنین حل معضل گارانتی با ارئه راهکار "گارانتی همراه"، تصمیم گرفته شد که از 15 ژوئن 2017، هزینه های اضافی رومینگ برای مکالمه، پیامک و دیتای همراه(Mobile Data) برای تمام شهروندان اروپایی در تمام اروپا برداشته شود. ضمن آن، قوانین جدید برای تجارت در نظر گرفته شود تا مصرف کنندگان بر اساس آن قوانین، در صورت وجود مشکل قانونی با یک فروشنده اروپایی، خارج از کشور خود، تحت قوانین کشور خود به آن مشکل رسیدگی شود.

همچنین اتحادیه اروپا تصمیم گرفته است تا برای پیشرو بودن در توسعه دولت الکترونیک و هوشمند سازی، رهبری توسعه شبکه 5G را بدست بگیرد و آن را به گونه ای توسعه دهد تا بتوان از آن برای مواردی نظیر سلامت الکترونیک (e- Health)، شهر هوشمند(Smart ژity) خودرو های هوشمند (Smart Car)  و خانه های هوشمند(Smart Home) بیشترین استفاده را ببرد.

همان طور که در مجموع 3 یادداشت "بازار واحد دیجیتال" که ترجمه آزادی از اسناد و گزارش های منتشر شده کمیسیون دولت الکترونیک اتحادیه اروپا بود ملاحظه می شود، کشور های توسعه یافته در حال حرکت پر شتاب به سمت ارتقاء سطح بلوغ دولت الکترونیک و استفاده حداکثری از ظرفیت های فناوری اطلاعات و ارتباطات در تمامی خدمات عمومی و خصوصی هستند و تمام تلاش خود را صرف هموار ساختن مسیر توسعه آن با استفاده از ابزار هایی چون قانون ، ایجاد زیر ساخت های مطمئن و ... می نمایند.

شایسته است با توجه به عدم وجود بسیاری از مشکلات یاد شده در این یادداشتها در کشور عزیزمان که ناشی از یکپارچگی حاکمیتی آن می باشد، با بررسی و مطالعه دقیق اقدامات صورت گرفته توسط کشورهای توسعه یافته و سازمان های بین المللی معتبر و بومی سازی آن اقدامات، متناسب با وضعیت فرهنگی، سیاسی و اقتصادی کشور، گام بلندی در جهت رشد کشور برداشته شود