تهران ركورد‌دار نشست زمين در جهان

خبر اقتصادی - اكنون آن طور كه رييس سازمان زمين‌شناسي و اكتشافات معدني كشور گفته است از بين 10 كشور پرخطر، ايران در رتبه سوم قرار دارد، 10درصد جمعيت كشورمان نيز در معرض خطر مخاطرات زمين‌شناسي هستند، ضمن اينكه 97درصد شهرهاي ايران در معرض زلزله و 300 دشت نيز در معرض نشست زمين قرار دارند.

مهندس محمدتقي كره‌اي ديروز با حضور در صحن شوراي شهر در جريان ارائه گزارشي از مخاطرات زمين‌شناسي و تدقيق پهنه‌هاي گسلي تهران درخصوص مخاطرات زمين پايتخت هشدار داد. او با بيان اينكه در بررسي مخاطرات زمين‌شناختي در جهان مي‌بينيم كه با وجود افزايش مخاطرات، تعداد كشته‌ها رو به كاهش است، گفت: با اين حال در كشور ما اينچنين نيست و از 43 مخاطره شناخته شده در جهان 32 پديده در ايران رخ داده است. كره‌اي با اشاره به اينكه 97 درصد شهرهاي ايران در معرض زلزله قرار دارند، گفت: ما در كشوري زندگي مي‌كنيم كه از سوي مراجع علمي با رنگ قرمز پررنگ در نقشه‌هاي زمين‌شناسي نشان داده شده است، ايران پرخطرترين كشور در زمينه مخاطرات زمين‌شناسي در دنياست كه بايد اين مساله مورد توجه جدي قرار گيرد.

او با بيان اينكه نقشه لغزش‌هاي زميني تهران احصا شده است، گفت: پيرامون تهران محلاتي وجود دارد كه دقيقا روي زمين لغزش‌ها بنا شده‌اند و هر جا شما ديديد سنگ‌هاي ريز و درشت روي يكديگر انباشته شده‌اند، مطمئن باشيد كه پديده بهمن سنگي رخ داده كه مي‌توان محل ساخت بيمارستان محك را نام برد كه دقيقا روي پديده بهمن سنگي ساخته شده است. كره‌اي با بيان اينكه اگر در زمان وقوع سيلاب، رودخانه كن طغيان كند به معدن خليج و حتي فرودگاه مهرآباد خسارت وارد مي‌كند، گفت: در جنوب تهران نرخ نشست زمين به يك ميلي‌متر در روز رسيده است، در حالي كه بالاترين نرخ در مكزيكوسيتي كه سالانه 32 سانتيمتر است، ثبت شده و تهران در جهان ركورددار نشست زمين با نشست سالانه 36 سانتيمتر است.

  اتوبان‌هاي تهران روي خط رود دره

رييس سازمان زمين‌شناسي كشور با انتقاد از شيوه ساخت و ساز در تهران گفت: نحوه شهرسازي در تهران به گونه‌يي است كه دره‌هاي بزرگ را قطع مي‌كند و در زمان سيلاب، آب از كانال‌هايي كه طراحي شده است، عبور نكرده و براي تهران خطرات جبران‌ناپذيري در پيش خواهد داشت. به عنوان مثال اتوبان همت روي خط رود دره به عرض 400 متر طراحي شده است، اگر سيلابي در تهران رخ دهد، امكان عبور از اين خط را ندارد و تهران قطعا با مشكلاتي مواجه مي‌شود. كره‌اي با بيان اينكه نبايد روي رود دره‌ها اتوبان احداث مي‌كردند، گفت: اتوبان امام علي (ع)، چمران و... روي رود دره ساخته شده است كه پيشنهاد مي‌شود سيستم هشدار بالادستي قوي ايجاد شود تا بتوانيم هنگام بروز حادثه مسيرهاي بعدي را مسدود كنيم.

  افزايش احتمال سرطان

وضعيت گرد و غبار در تهران و آب‌هاي زيرزميني موضوع ديگري بود كه از سوي رييس سازمان زمين‌شناسي و اكتشافات معدني كشور مطرح شد. او گفت: ذرات يك و دو ميكرون نه‌ تنها وارد ريه مي‌شوند، بلكه به راحتي وارد خون شده و زمينه‌ساز سرطان مي‌شوند. عمده گرد و غبار تهران نيز ناشي از اين ذرات است. همچنين وقتي آب‌هاي زيرزميني كم مي‌شود، آب باقيمانده با مواد معدني زميني آلوده شده و مي‌تواند سمي و سرطان‌زا باشد. كره‌اي با بيان اينكه در حوزه مخاطرات دو راهكار وجود دارد، گفت: در راهكار اول در منشا خطر بايد فاصله بگيريم، اما در تهران اين مهم امكان تحقق ندارد؛ بنابراين بايد مقاوم‌سازي مقرون‌ به‌صرفه بناهاي مهم شهر را در دستور كار قرار دهيم.

  پروژه‌هاي بزرگ روي گسل‌هاي بزرگ

رييس كميسيون شهرسازي شورا در واكنش به اين گزارش از برج ميلاد ياد كرد كه به عنوان نماد تهران در مجاورت يكي از گسل‌هاي بسيار مهم قرار گرفته است. محمد سالاري گفت: با توجه به گزارش ارائه شده، تمام پروژه‌هاي بزرگ مقياس شهرتهران روي گسل‌هاي بزرگ قرار گرفته و اين واقعا جاي نگراني دارد. رود دره‌هايي كه در سال‌هاي اخير سرمايه‌گذاري‌ها و اقدامات خوبي برايشان انجام گرفته امروز گفته مي‌شود كه اين مصنوع‌سازي‌ها جوابگو نيست و بزرگراه‌هايي مانند بزرگراه امام علي (ع) با توجه به هزينه‌هاي بالا و ملي بودن اين پروژه، بنابر اين گزارش و ديگر گزارش‌هاي منتشر شده مي‌تواند در زمان بحران سيلاب، نقش يك رود دره را ايفا كند و تمام خودروهاي در حال تردد در اين بزرگراه در معرض خطر قرار مي‌گيرند. او ادامه داد: حال سوال اينجاست مگر تهران طرح جامع ندارد و براي طرح جامع متخصصين گزارش نداده‌اند؟ مگر متخصصين طرح جامع را مطالعه نكرده اند؟ مهندسين مشاور كه قطعا در حوزه موضوعات مربوط به گسل‌ها و... بوده‌اند، بايد جوابگو باشند. اين عضو شورا با اشاره به اينكه در گذشته دو طرح جامع داشتيم كه اجرايي نشد و نهايتا در سال 86 طرح جامع تهران و سپس در سال 91 ذيل آن طرح تفصيلي ابلاغ شد، افرود: در طرح‌هاي موضعي و موضوعي كه ذيل طرح تفصيلي قرار دارند و بخشي از آن مختص بررسي رود دره‌هاست، مطالعاتي براي تصميم‌گيري‌ها و تصميم‌سازي‌ها انجام شده كه اشكالات راهبردي داشته و اين مساله بيانگر اين است كه مطالعات مربوط به پيوست‌هاي مختلفي كه براي پروژه‌هاي عمراني و شهرسازي وجود دارد مانند برخي پايان‌نامه‌هاي دانشگاهي، از بنيه علمي لازم برخوردار نيست و يك نوع مطالعات كتابخانه‌يي هستند. عملا سرمايه‌هاي كشور و عوارضي كه از شهروندان دريافت و در اين پروژه‌هاي بزرگ مقياس مصرف مي‌كنيم برپايه مطالعاتي است كه مشكلات اساسي دارد و متاسفانه هيچ‌وقت آنها را محاكمه نمي‌كنيم در حالي كه بايد همان‌طور كه در حوادثي مانند حادثه بوستان كوهساران مقصران محاكمه شدند، آنهايي كه براي مطالعه برخي پروژه‌هاي بزرگ مقياس با اين مخاطراتي كه براي مردم ايجاد مي‌كنند، نيز محاكمه شوند. سالاري درخواست كرد تا كارگروه‌هايي براي برگزاري جلساتي با شوراي عالي شهرسازي و مسوولان مرتبط براي بررسي تصميماتي كه در كميسيون ماده 5 يا شوراي عالي شهرسازي ومعماري گرفته مي‌شود، تشكيل شود.