تابستاني داغ براي نرخ بهره در امريكا

يلن احتمالا از همكاران خود در نشست 15-14 ژوئن كميته بازار آزاد بانك مركزي امريكا ميزباني خواهد كرد. زماني كه آنها در خصوص دومين افزايش نرخ بهره در هفت سال اخير تصميم خواهند گرفت.

داده‌هاي جديد نرخ رشد سالانه 0.8درصد را نشان مي‌دهد. اين ميزان رشد اگرچه در سه ماهه اول كاهش پيدا كرده است اما يلن در اين سخنراني تاكيد كرده است كه «اقتصاد وضعيت خوبي دارد و با توجه به آماري كه ما رصد كرديم اين‌گونه به نظر مي‌رسد اقتصاد در حال رشد و بهبود است.»

او همچنين گفت كه انتظار دارد بازار كار به همين روند بهبود خود ادامه دهد. در اين صورت مي‌توان بدون نگراني نرخ بهره را نيز افزايش داد. رييس فدرال رزرو امريكا همچنين گفت: «من اين را در گذشته نيز بارها تكرار كرده بودم كه از نظر بانك مركزي بهتر اين است كه نرخ بهره را به تدريج و با احتياط افزايش دهد و احتمالا در ماه‌هاي آينده چنين برنامه‌يي اجرا خواهد شد.»  يلن در ادامه تاكيد كرد كه همچنان نگراني‌هايي درباره گام‌هاي آهسته اقتصاد امريكا در روند بهبود وجود دارد. يكي از اين نگراني‌ها اين است كه جريان بي‌ثباتي در افزايش دستمزدها تشديد شود. در سال گذشته نيز با اينكه آمار اقتصادي از جريان قوي احياي اقتصادي در امريكا حكايت داشت، راكد ماندن سطح دستمزدها، يكي از نگراني‌ها و از عوامل ترديد بانك مركزي در افزايش نرخ بهره بود. نرخ پايين بهره‌وري در سال‌هاي قبل نيز از ديگر نكاتي بود كه يلن آن را مد نظر قرار داده است. از نظر رييس بانك مركزي امريكا نرخ پايين بهره‌وري معضلي جدي و منفي در مقابل توسعه است كه بايد سريعا با آن مقابله كرد. آمارهاي جديد كه به تازگي منتشر شده نشان مي‌دهد بهره‌وري امريكا در طول سه دهه گذشته كاهش قابل توجهي داشته است.

يلن گفت: «انتظار اين است كه زمان بيشتري را منتظر افزايش نرخ تورم به سطح 2 درصدي كه مورد نظر بانك مركزي امريكاست، بمانيم، اما دو دليل بزرگ براي افزايش نيافتن نرخ تورم وجود دارد، يكي كاهش قيمت نفت و نيز هزينه كمتري كه به دليل افزايش ارزش دلار در بازارهاي جهاني براي واردات پرداخت مي‌شود. به نظر يلن، اين دو موضوع ديگر تثبيت شده است و حتما نقش كاهش‌دهنده در نرخ تورم را ايفا مي‌كنند.  سخنراني يلن موجب شد تا دلار امريكا افزايش 0.6 درصدي را در سبد 6 ارز جهاني تجربه كند. بر اساس آمار اخير بلومبرگ، اين افزايش نرخ دلار از نوامبر سال 2015 بي‌سابقه بوده است.

ژانت‌يلن مدرك دكترايش را از دانشگاه رقيب هاروارد يعني ييل دريافت كرده است و تنها يك بار در اين دانشگاه اقتصاد درس داده است اما اين سخنراني نخستين اظهارنظر عمومي او درباره اقتصاد امريكا از تاريخ بيست و نهم مارس است.

از آن تاريخ بسياري از سياست‌گذاران بانك مركزي امريكا بحث پيرامون افزايش نرخ بهره در ماه ژوئن را اغاز كردند.

بر اساس اطلاعات بلومبرگ، جزييات اطلاعات بانك مركزي امريكا حاكي از آن است كه افزايش نرخ بهره تا آخر ماه جولاي از يك شانس 53.88درصدي برخوردار است. دو هفته قبل اين شانس تنها 17.4 دردصد احتمال وقوع داشت.  با اين حال تنها كمي بعد از نشست‌هاي ماه مارس اختلاف در بانك مركزي امريكا در زمينه افزايش نرخ بهره بروز كرد.

از نظر كارشناسان فدرال رزرو نشانه‌هاي دومين افزايش نرخ بهره در يك دهه گذشته بسيار قوي‌تر از چيزي باشد كه حالا آمارها نشان مي‌دهند.

برخي از شواهد مورد نياز به شيوه روشني در حال رشد هستند. بازارهاي كار در ايالات متحده عملكردي قوي از خود نشان داده است تا حدي كه شرايط را براي تحقق تورم 2درصدي مدنظر بانك مركزي امريكا ايجاد كرده است.

ديگر آمارهاي مربوط به بازارهاي خرده‌فردوشي و بازار مسكن نيز بهبود قابل توجهي داشته‌اند. اما مساله دستمزدها هنوز نگراني جدي كارشناسان و سياست‌گذاران اقتصادي است.

براي درك تمام بهبودها در زمينه عملكرد اقتصاد بايد ابتدا پس زمينه اين بازارها مد نظر قرار داد. آمار و ارقام جديد توليد ناخالص داخلي جديدي كه روز جمعه منتشر شد، نشان داد كه نرخ رشد اقتصادي به نسبت انتظارات پيشين در سه ماهه نخست عملكردي بسيار بهتر داشته است.

با اين وجود اين نرخ همچنان ضعفي قابل توجه دارد. رشد اقتصادي با سرعت سالانه 0.8درصد در سه ماهه نخست امسال با نرخ 0.5درصد پيشين مقايسه مي‌شود. با اين وجود اين ميزان سرعت رشد اقتصادي در مقايسه با رشد 1.4درصدي سه ماهه آخر سال 2015 و رشد 3.9 درصدي دو فصل پيش از آن نيز روند كندتري دارد.

روبرتو پرلي، تحليلگر اقتصادي در واشنگتن در همين زمينه اعلام كرد: «تا به امروز هيچ پيامي از سوي رييس فدرال‌رزرو شنيده نشده بود تا سرمايه‌گذاران در مورد تصميم هيات رييسه درخصوص افزايش نرخ بهره در آينده نزديك دچار ترديد باشند. با اين سخنان يلن، شك‌ها برطرف شده است.»