فقرا و زنان بيشتر نگران تغييرات اقليمي هستند

خبر اقتصادی - تغييرات اقليمي رويدادهايي هستند كه چه بخواهيم و چه نخواهيم در حال رخ دادنند. فرقي نمي‌كند ساكن كدام كشور جهان باشيد و زندگي شخصي‌تان تا چه حد از به هم خوردن فصل‌ها، ميزان بارش‌ها و امثال آن دستخوش تغيير شده باشد، چرا كه به گفته دانشمندان، زمين در دهه‌هاي آينده قطعاً گرم‌تر از امروز خواهد بود. اما آيا واقعاً اينكه به كدام منطقه جهان تعلق داريد، مرد هستيد يا زن، دموكرات هستيد يا جمهوري‌خواه و چپ هستيد يا راست، در نظرتان در مورد تغييرات اقليمي انعكاسي ندارد؟ نتايج نظرسنجي موسسه اما نشان مي‌دهد كه همه اينها در تلقي افراد از واقعيت موثرند: مردان در قياس با زنان نگراني كمتري در مورد تغييرات اقليمي دارند، دموكرات‌ها در امريكا نگراني شان از اين بابت بيشتر از جمهوري‌خواهان است، (در بريتانيا اعضاي حزب كارگر نگران‌تر هستند تا اعضاي حزب محافظه‌كار) و در مجموع، شهروندان فقيرترين كشورهاي آفريقا نگراني بيشتري در مورد تغييرات اقليمي دارند تا شهروندان امريكا و چين كه بالاترين سرانه توليد گاز گلخانه‌يي را دارند.

براساس نظرسنجي موسسه پيو كه از داده‌هاي پرسشنامه‌يي از 40 كشور در سراسر جهان جمع‌آوري شده است، اكثريت مردم در اين كشورها معتقدند تغييرات اقليمي يك معضل جدي است، حال آنكه ميانگين جهاني داده‌ها نشان مي‌دهند 54‌درصد از مردم تغييرات اقليمي را معضلي «بسيار جدي» مي‌دانند. از سوي ديگر، به‌طور ميانگين، 78‌درصد از مردمي كه مورد پرسش قرار گرفته‌اند اعتقاد دارند كه كشورهايشان بايد اقداماتي را براي كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌يي در پيش بگيرند.

 آنكه سهمش بيش، نگرانيش كمتر

با اين همه، ميزان نگراني در مورد تغييرات اقليمي از منطقه به منطقه و از مليت به مليت متفاوت است. نكته عجيب اما اين است كه مردم كشورهايي كه بيشترين سهم در گرمايش جهاني و تغييرات اقليمي دارند، نگراني كمتري در مورد اين تغييرات محيط زيستي بروز مي‌دهند: براساس نتايج نظرسنجي، اهالي امريكاي لاتين و مردم كشورهاي جنوب صحراي آفريقا به شكلي ويژه نگرانند، حال آنكه امريكايي‌ها و چيني‌ها كمتر از آنها در اين باره نگرانند.

در ميان مليت‌هايي كه در اين نظرسنجي از آنها پرسش شده است، امريكايي‌ها بالاترين سرانه انتشار گازهاي گلخانه‌يي را در جهان دارند، اما در ميان مردماني قرار مي‌گيرند كه كمترين نگراني را از بابت تغييرات اقليمي و تاثيرات مخرب آن دارند. از ميان ديگر كشورهايي كه كمترين نگراني را دارند، مي‌توان به استراليا، كانادا و روسيه اشاره كرد. مردم كشورهاي آفريقايي، امريكاي لاتين و آسيا كه عمدتا سرانه توليد گاز گلخانه‌يي پايين‌تري دارند اما بيشترين نگراني را از تاثيرات منفي تغييرات اقليمي دارند.

با اين همه نتايج نظرسنجي نشان مي‌دهد كه تغييرات اقليمي به مثابه يك تهديد دور نگريسته نمي‌شود. در ميان مليت‌هاي مختلفي كه مورد پرسش قرار گرفته‌اند، به‌طور ميانگين 51‌درصد از افراد معتقدند كه مردم همين حالا هم از تغييرات اقليمي آسيب ديده‌اند و 28‌درصد هم معتقدند كه مردم در چند سال آينده از بابت اين موضوع متحمل آسيب خواهند شد. بيش از 50‌درصد از افراد در 39 كشور از 40 كشوري كه نظرسنجي در آنها انجام شده مي‌گويند تغييرات اقليمي به زندگي شخص آنها در طول مدت عمرشان آسيب خواهد رساند. تنها كشوري كه مستثني است، بريتانيا است. 40‌درصد ديگر از پرسش‌شوندگان هم به‌طور ميانگين، «بسيار نگران» اين موضوع هستند.

 خواب سنگين محيط زيستي در خاورميانه

اين قسم از نگراني‌ها در ميان امريكاي لاتيني‌ها رايج‌تر است. بر اساس داده‌هاي نظر سنجي موسسه پيو، 77‌درصد از شهروندان امريكاي لاتيني معتقدند كه تغييرات اقليمي همين حالا هم يك تهديد فوري است، به اين معني كه آنها اين تهديد را دور نمي‌بينند. 18درصد از آنها هم معتقدند كه بايد در چند سال آينده نگران تهديدات ناشي از تغييرات اقليمي بود. به عبارت ديگر، در مجموع 95‌درصد از مردم اين كشورها معتقدند تغييرات اقليمي نگران‌كننده‌اند. اين داده‌ها را مي‌توان با داده‌هاي مشابه در خاورميانه و ايالات متحده امريكا قياس كرد. تنها 26‌درصد از خاورميانه‌يي‌ها تغييرات اقليمي را تهديدي براي امروزشان قلمداد مي‌كنند و البته 44‌درصد از آنها هم معتقدند بايد در چند سال آينده فكري به حال اين نگراني‌شان بكنند. هر چند اهالي كشورهاي خاورميانه از نظر درك زماني معضل تغييرات اقليمي كمترين نمره را در جهان مي‌گيرند، امريكايي‌ها هم عملكرد چندان بهتري ندارند: 41‌درصد از امريكايي‌ها معتقدند تغييرات اقليمي مشكل امروز آنهاست و 28‌درصد از آنها هم اين مشكل را مشكلي مربوط به آينده دانسته‌اند، يعني در مجموع، تنها 69‌درصد از آنها نگرانند و براي 31‌درصد ديگر، تغييرات اقليمي و نگراني‌هاي آن محلي از اعراب ندارند.

براساس داده‌هاي موسسه پيو، ميانگين جهاني 67‌درصدي از پاسخ‌دهندگان مي‌گويند مبارزه با تغييرات اقليمي نيازمند چيزي بيشتر از تغييرات در سياست‌گذاري‌هاي جهاني است. اين 67‌درصد معتقدند كه بايد تغييراتي در سبك زندگي خودشان هم بدهند. در مقابل، اقليتي 22‌درصدي از پاسخ‌دهندگان فكر مي‌كنند كه تكنولوژي مي‌تواند امكاناتي را در دسترس قرار دهد كه بدون نياز به تغييري اساسي، به جنگ تغييرات اقليمي رفت. حتي در ايالات متحده امريكا كه به نوآوري‌هاي تكنولوژيكي شهره است، 66درصد از مردم فكر مي‌كنند كه بايد تغييراتي اساسي در سبك زندگي شان بدهند.

 گروه‌هاي سياسي، زنان و تغييرات اقليمي

داده‌هاي نظرسنجي موسسه پيو، نتايج جالب توجه ديگري هم دارند، نتايجي كه شايد بيش از همه براي متخصصان جامعه‌شناسي و علوم سياسي جذابيت داشته باشند: در ايالات متحده امريكا، دموكرات‌ها بيش از جمهوري‌خواهان نگراني‌هاي محيط زيستي در مورد گرمايش جهاني دارند و زنان بيشتر از مردان نگران تاثيراتي هستند كه تغييرات اقليمي مي‌تواند بر زندگي شخصي افراد داشته باشد. افزون براين، در برخي كشورهاي صنعتي و ثروتمند جهان، كساني كه در طيف‌هاي چپ سياسي قرار مي‌گيرند، نگراني بيشتري در قبال تغييرات اقليمي دارند تا كساني كه راست سياسي قلمداد مي‌شوند.

در عمده كشورها، شهروندان بر اين اعتقادند كه بار رويارويي با تغييرات اقليمي بايد بر دوش كشورهاي ثروتمند بيفتد. به‌طور ميانگين، 54‌درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند كشورهاي ثروتمندي مانند امريكا، ژاپن و آلمان بايد سهمي بيش از كشورهاي در حال توسعه براي مقابله با تغييرات اقليمي ادا كنند، چرا كه آنها گازهاي گلخانه‌يي بيشتري را روانه اتمسفر كرده‌اند. در مقابل اما، به‌طور ميانگين، 38‌درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند كشورهاي در حال توسعه هم بايد به همان اندازه كشورهاي توسعه يافته در روند مقابله با تغييرات اقليمي سهيم باشند، چرا كه آنها در آينده گازهاي گلخانه‌يي بيشتري توليد خواهند كرد.

در برخي جوامع مورد مطالعه، نظرات در مورد تغييرات اقليمي، دستخوش برخي مجادلات سياسي و امثال آن هم هست. اين مورد به عنوان مثال، بيشتر در ايالات متحده امريكا ديده مي‌شود، جايي كه دموكرات‌ها بيش از جمهوري‌خواهان نگران تغييرات اقليمي هستند. نتايج نظرسنجي موسسه پيو نشان مي‌دهد دموكرات‌ها بيش از جمهوري‌خواهان براين عقيده‌اند كه اثرات تغييرات اقليمي همين حالا هم محسوس‌اند، اين اثرات زندگي شخصي آنها را هم تحت تاثير قرار خواهند داد و نيز اينكه امريكا بايد در توافق‌هاي بين‌المللي براي كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌يي سهيم باشد. به عنوان مثال، در حالي كه 68‌درصد از پاسخ‌دهندگان امريكايي‌اي كه خود را دموكرات معرفي كرده بودند تغييرات اقليمي را به عنوان معضلي بسيار جدي قلمداد مي‌كردند، تنها حدود 20‌درصد از كساني كه خود را جمهوري‌خواه معرفي كرده بودند اين تغييرات را معضلي بسيار جدي مي‌دانستند. 42‌درصد از دموكرات‌ها بر اين عقيده‌اند كه تغييرات اقليمي زندگي خود آنها را هم متاثر خواهد كرد اما در حالي كه به‌طور ميانگين، 30‌درصد از پاسخ‌دهندگان در جهان اين تغييرات را مضر براي شخص خودشان قلمداد كرده‌اند، تنها 12‌درصد از جمهوري‌خواهان بر اين عقيده بوده‌اند كه شخصاً از تغييرات اقليمي در جهان متضرر خواهند شد.

اين اختلاف نظر در طيف بندي‌هاي سياسي و نظرات در باب تغييرات اقليمي، در نقشي كه امريكا به عنوان بزرگ‌ترين منتشر‌كننده گازهاي گلخانه‌يي در جهان هم بايد بر عهده بگيرد ديده مي‌شود. در ميان تمامي پاسخ‌دهندگان به پرسش‌هاي نظرسنجي موسسه پيو، به‌طور ميانگين 72‌درصد پاسخ داده‌اند كه بايد براي محدودسازي انتشار گازهاي گلخانه‌يي در جهان، اقداماتي جهاني صورت بگيرد. در داخل ايالات متحده اما اين آمار جالب‌تر مي‌شوند: 82‌درصد از كساني كه گرايش سياسي آنها به دموكرات‌ها نزديك‌تر بوده است، بر اين عقيده بوده‌اند كه بايد براي محدودسازي انتشار گازهاي گلخانه‌يي در سطح جهاني فكري كرد، آماري كه 10‌درصد از ميانگين جهاني بالاتر است. در مقابل اما تنها 50‌درصد از كساني كه گرايش سياسي شان به جمهوري‌خواهان نزديك‌تر بوده است به اقدام مشترك جهاني در اين زمينه فكر كرده‌اند، 22‌درصد پايين‌تر از آمار ميانگين جهان و 32‌درصد پايين‌تر از آمار مربوط به دموكرات‌ها.  از طرف ديگر، زنان امريكايي بيشتر از مردان امريكايي نگران تغييران اقليمي هستند: در حالي كه 51‌درصد از زنان امريكايي تغييرات اقليمي را معضلي بسيار جدي تلقي مي‌كنند، تنها 39‌درصد از مردان امريكايي با آنها هم عقيده هستند. اين اختلاف نظر در ميان نسل‌ها هم وجود دارد: جوانان امريكايي بيش از سالمندان در اين كشور نگران تغييرات اقليمي هستند. امريكايي‌هايي كه بين 18 تا 29 سال دارند، بسيار بيشتر از امريكايي‌هايي كه 50 سال و بيشتر دارند، تغييرات اقليمي را به‌مثابه مشكلي بسيار جدي مي‌نگرند: 51‌درصد در مقابل 38‌درصد. به عنوان مثالي ديگر، در حالي كه 85‌درصد از جوانان امريكايي معتقدند كشورشان بايد در توافق جهاني براي كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌يي سهيم باشد، 60‌درصد از امريكايي‌هاي 50 ساله به بالا با آنها هم عقيده هستند.  اين اما تنها امريكايي‌ها نيستند كه در مورد تغييرات اقليمي و محيط زيستي دچار اختلاف نظر ايدئولوژيك و طبقاتي هستند. در برخي كشورهاي توسعه يافته ديگر مانند استراليا، كانادا، آلمان و بريتانيا هم آنهايي كه به لحاظ سياسي در طيف چپ طبقه‌بندي مي‌شوند، نگراني بيشتري در قبال تغييرات اقليمي دارند تا آنهايي كه در طيف راست سياسي طبقه‌بندي مي‌شوند.