«چابهار» مركز ثقل اقتصاد اقيانوس هند

 در اين ميان، برگزاري اين اجلاس در منطقه آزاد چابهار بر اهميت اين گردهمايي مي‌افزايد؛ چراكه چابهار به واسطه اتصال با آب‌هاي اقيانوسي از طريق درياي عمان بي‌شك مي‌تواند دستاوردهاي مهم و ارزشمندي از اين اجلاس براي كشورمان به همراه داشته باشد. اين اجلاس با حضور معاون اول رييس‌جمهور، وزراي راه و شهرسازي و صنعت، معدن و تجارت و دبير شوراي عالي مناطق آزاد كشور برگزار شد و حال بايد ديد برگزاري نخستين اجلاس كشورهاي حوزه آيورا، تا چه اندازه مي‌تواند اقتصاد اين منطقه را دگرگون كرده و اهداف كشورهاي عضو را تحقق بخشد.

  افزايش سهم آسيا در اقتصاد جهان

معاون اول رييس‌جمهور در اين مراسم، اجلاس آيورا را فرصتي براي افزايش سهم آسيا در اقتصاد جهان مي‌داند و با بيان اينكه اين اجلاس مي‌تواند آغازگر توسعه آسياي ميانه باشد، معتقد است كه افزايش درآمد سرانه مردمي كه در حاشيه اقيانوس هند زندگي مي‌كنند، از مهم‌ترين اهداف كشورهاي عضو آيوراست و اجلاس چابهار مي‌تواند در اين راه تاثير بسزايي بگذارد. اسحاق جهانگيري وعده داد كه خط لوله گاز به زودي به چابهار متصل خواهد شد و با انتقال گاز طبيعي، واحدهاي پتروشيمي در محل مستقر مي‌شوند تا اين منطقه به يكي از قطب‌هاي پتروشيمي تبديل شود؛ همچنين راه آهن چابهار به آسياي ميانه نيز به زودي متصل مي‌شود كه با توجه به اقدامات پيش رو اميد است جاذبه‌هايي فراهم شود كه آسيا كانون توسعه دنيا شود. در آيين گشايش اجلاس كشورهاي حاشيه اقيانوس هند، جهانگيري خواستار سرمايه‌گذاري اعضاي آيورا در ايران شد و تاكيد كرد كه تسهيلات براي سرمايه‌گذاري، فعاليت بخش خصوصي و دسترسي كشورهاي عضو آيورا به يكديگر مي‌تواند به توسعه، رشد و پيشرفت اين كشورها كمك كند؛ چراكه به گفته وي، ايران زيربناي اتصال اقيانوسي به بازارهاي آسياي ميانه است و كشورهاي عضو آيورا مي‌توانند از طريق ايران به بازار 300ميليون نفري آسياي ميانه، دسترسي و صادرات و واردات داشته باشند.

وي با اشاره به اينكه معافيت‌هاي مالياتي و گمركي با تخفيفاتي كه براي صادرات و واردات كالا در اختيار تجار قرار مي‌گيرد، مي‌تواند براي تحقق اين مهم انجام شود، وعده داد: بعد از توافق هسته‌يي ايران با كشورهاي 1+5، درصدد هستيم در همه حوزه‌ها سرمايه‌گذاري كنيم كه يكي از اين حوزه‌ها، مناطق آزاد است.

  جزئيات قرارداد توسعه با هندي‌ها

در ادامه اين اجلاس، دبير شوراي عالي مناطق آزاد و ويژه اقتصادي ايران از تصويب ساخت فرودگاه جديد منطقه آزاد چابهار خبر داد و گفت: با هم‌افزايي ظرفيت‌هاي كشورهاي حوزه اقيانوس هند، مي‌توان رشد پرشتابي را تجربه كرد. اكبر تركان با بيان اينكه اين منطقه يكي از قطب‌هاي مهم اقتصادي كشور محسوب مي‌شود، افزود: قراردادي با هندي‌ها منعقد شده است تا در زمينه عمليات بندري، اداره و تجهيزات مدرن تخليه و بارگيري سرمايه‌گذاري كنند تا از اين طريق، امكان تردد كشتي‌هاي خطوط مهم دريايي دنيا به چابهار وجود داشته باشد. به گفته وي، در حوزه اقيانوس آرام، كشورهايي مانند چين، كره جنوبي، ژاپن و استراليا و در حوزه اقيانوس هند، 26كشور كه ايران، هندوستان، اندونزي، بنگلادش، آفريقاي جنوبي و... با دو ميليارد نفر جمعيت عمده‌ترين كشورها در منطقه هستند، نقش اساسي در اقتصاد جهان بازي مي‌كنند و در همين راستا «آيورا» فرصت مناسبي است كه كشورهاي عضو بايد از آن براي ايجاد تجارت بين‌المللي، ترويج سرمايه‌گذاري و تجارت بين‌المللي و رسيدن به رشد اقتصادي پايدار و بازارمحور بهره بگيرند. وي گسترش مناسبات تجاري، صلح آفريني و سرمايه‌گذاري را ازجمله اهداف اجلاس آيورا دانست و افزود: عبور يك‌سوم كشتي‌هاي تجاري و دوسوم كشتي‌هاي نفتي جهان از اقيانوس هند، فرصت مناسبي را براي توسعه بندر چابهار و توسعه تجارت فراهم كرده است. از اين رو آيورا بايد به دنبال ايجاد توافقنامه تجارت ترجيحي براي منطقه باشد تا دسترسي به بازارهاي جهاني را از طريق حذف موانع براي تجارت و سرمايه‌گذاري فراهم كند. تركان اظهار اميدواري كرد فرودگاه جديدي كه در داخل منطقه آزاد چابهار به تازگي احداث شده، ظرف مدت 18ماه تكميل و آماده بهره‌برداري شود. تركان همچنين درباره همكاري سه‌جانبه ايران، هند و افغانستان گفت: اين همكاري مي‌تواند ظرفيت خوبي فراهم كند تا كشورهاي آسياي ميانه كه دسترسي به دريا ندارند، اطمينان داشته باشند بندر چابهار خدمات لازم را در اختيار آنها خواهد گذاشت.

  تردد كشتي‌هاي عماني از چابهار

عباس آخوندي، وزير راه و شهرسازي نيز از ديگر سخنرانان اين اجلاس بود. وي به تردد دايمي كشتي‌هاي مسافربري عمان به بندر چابهار اشاره كرد و گفت: قراردادي با كشور عمان براي تردد كشتي‌هاي عماني به بندر چابهار بسته شد و به دنبال آن نخستين كشتي مسافربري، سال گذشته در اين بندر تردد كرد.

وي وعده داد كه به محض آماده شدن سازوكارهاي قانوني، اين سفر به صورت مداوم خواهد شد. به گفته آخوندي، قرار است ظرفيت بارگيري 5/2ميليون تني بندر چابهار به 5/8ميليون تن ارتقا يابد و اميد است در آينده‌يي نزديك، كشتي‌هاي اقيانوس‌پيما در بندر چابهار پذيرش شوند.

  «چابهار» رقيب جبل‌علي و گوادر

معاون امور بين‌الملل مركز تحقيقات استراتژيك نيز در اجلاس آيورا، بندر جبل علي در امارات و بندر گوادر در پاكستان را از رقباي عمده چابهار دانست و بر توسعه زيرساخت‌هاي چابهار براي جا نماندن از رقابت با آنها تاكيد فراوان كرد. به گفته عباس ملكي، يكي از مهم‌ترين نقاط توليد كالا در جهان، حاشيه اقيانوس هند است كه اگر بخواهيم هنگ‌كنگ را نيز جزو اين منطقه حساب كنيم، توليد ناخالص داخلي اين منطقه از كل كشورهاي جهان بالاتر است؛ چراكه كشورهايي ازقبيل هند، استراليا، اندونزي و حتي ايران كه در اين منطقه قرار دارند از ظرفيت‌هاي اقتصادي بالايي برخوردارند.

وي اشاره‌يي به مدل فعاليت اقتصادي بيشتر كشورهاي آيورا كرد و گفت: كشورهايي كه رشد اقتصادي بالايي دارند، اقتصاد آنها اغلب بر پايه مناطق ويژه اقتصادي استوار است كه اين نكته نقش مناطق آزاد و ويژه را در توسعه تجارت مشخص مي‌كند.

ملكي معتقد است كه اجلاس آيورا مي‌تواند نيروي پيشراني باشد تا در داخل كشور هماهنگي و همكاري‌ها بين سازمان‌ها و نهادهاي مختلف ارتقا يابد؛ علاوه بر اين، اين اجلاس ارتقاي هماهنگي بين سازمان بنادر و كشتيراني، وزارت راه، گمرك، نيروي انتظامي و... را براي هدف‌گيري ترانزيت عمده كالا از مبدأ ورودي چابهار را بيش از پيش گوشزد خواهد كرد.

وي تاكيد كرد: براي رونق و توسعه اقتصادي چابهار مي‌توان از خط لوله گاز صلح يك انشعاب به چابهار كشيد و دولت با ارائه تسهيلاتي به برپايي كارخانجات مختلف با مشاركت سرمايه‌گذاران خارجي و تامين انرژي ارزان گاز به عنوان يك مزيت جذاب اقدام كند.

  ايجاد بانك مقتدر جهاني در چابهار

استاندار سيستان و بلوچستان نيز اجلاس آيورا را پايه‌گذار يك بانك مقتدر جهاني مي‌داند و اظهار اميدواري مي‌كند كه اين اجلاس به يك برند اقتصادي در جهان تبديل شود. به گفته علي اوسط هاشمي، مهم‌ترين الزامات اين اجلاس بهره‌مندي از يك صندوق توسعه است، چراكه اقيانوس هند و كشورهاي اطراف آن يك فرصت نو براي اقتصاد جهان است و اگر بتوان در اين اجلاس درك مشترك از اهميت موضوع را به خوبي وسعت داد، مي‌توان بهترين نقش را در منطقه ايفا كرد. اما مهمانان حاضر در اين اجلاس و نمايندگان كشورهاي عضو نيز در حاشيه برگزاري اين مراسم، نشست هم‌انديشي كشورهاي حاشيه اقيانوس هند را در جهت افزايش قدرت اقتصادي در منطقه، امري مثبت ارزيابي و آينده‌يي روشن را پيش‌روي كشورهاي آيورا تصوير كردند. شوگراف، وزير مختار آلمان كه به گفته خودش از طرف دولت آلمان براي شناسايي فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري در چابهار به اين بندر آمده است، دليل سرمايه‌گذاري در بندر چابهار را موقعيت استراتژيك اين بندر براي ترانزيت و تجارت با كشورهاي حاشيه اقيانوس هند مي‌داند.

غلامرضا كامياب، مديرعامل شركت گلف اجنسي نيز اجلاس ايورا و همايش‌هاي بين‌المللي را زمينه‌ساز شناخت و آشنايي با شركت‌هاي بين‌المللي عنوان كرده و معتقد است كه با توجه به فضاي پسابرجام، اين اجلاس‌ها مي‌تواند به شناخت توانايي‌هاي شركت‌هاي بين‌المللي كمك كند.