قائم‌مقام وزير راه از موانع اجراي توافقات حمل‌‌ونقلي انتقاد كرد
اجراي توافقنامه‌ها در گرو برقراري مبادلات بانكي
درحالي كه تمايل شركت‌هاي اروپايي براي سرمايه‌گذاري در پروژه‌هاي ترابري ايران روز به روز افزايش مي‌يابد، اما به نظر مي‌رسد برقرار نشدن مبادلات بين بانكي سرنوشت توافقنامه‌هاي پيشين ايران و كشورهاي اروپايي را با آينده‌يي مبهم مواجه كرده است.
خبر اقتصادی - اصغر فخريه‌كاشان قائم‌مقام وزير راه‌وشهرسازي در تازه‌ترين اظهارنظر خود در اين رابطه گفته است: تحريم‌هاي بانكي اصلي‌ترين مانع اجراي توافقات حمل و نقلي است.
در همين حال، دو شركت ADPI و بوي فرانسه براي سرمايه‌گذاري در شهر فرودگاهي امام‌خميني(ره) و ساخت ترمينال مسافري ايرانشهر با ظرفيت 20ميليون مسافر در سال در اين فرودگاه اعلام آمادگي كرده‌اند. پيش از اين نيز بسياري از شركت‌هاي اروپايي براي سرمايه‌گذاري در فرودگاه امام و ساير بخش‌هاي حمل و نقل كشور ابراز تمايل كرده بودند كه البته بروز مشكلات ناشي از قادر نبودن بانك‌هاي خارجي براي برقراري ارتباط با بانك‌هاي ايراني بر اثر تحريم‌ها مانع ورود آنها به بازار سرمايه‌گذاري كشور و كمك به اجراي طرح‌هاي عمراني كشور شد.
اما امروز با گذشت چند ماه از اجراي برجام هنوز نوبت به رفع برخي از اصلي‌ترين مشكلات ناشي از تحريم‌ها مانند برقراري تبادلات بين بانكي نرسيده و در اين ميان بسياري از پروژه‌هاي دريايي، بندري، هوايي و جاده‌يي كشور بلاتكليف ماند‌ه‌اند.
در بخش حمل و نقل هوايي موضوع نوسازي ناوگان هوايي و خريد هواپيما از كشورهاي اروپايي مدت‌ها بر سر زبان بود كه بالاخره پس از اجرايي شدن برجام جدي‌تر شد و موضوع تا جايي پيش رفت كه شخص وزير راه‌وشهرسازي از تفاهم با شركت‌هاي بويينگ و ايرباس براي خريد هواپيما خبر داد؛ خريدي كه تا امروز جز چند مورد هنوز به‌طور كامل اجرا نشده است. در بخش‌هاي مختلف ريلي و دريايي نيز تفاهمنامه‌هاي مختلف و توافق‌هاي خوبي با شركت‌هاي اروپايي انجام شده كه به‌دليل وجود مشكلات بانكي همچنان عنوان تفاهمنامه را حفظ كرده و هنوز به صورت قرارداد درنيامده‌اند.
موضوع مهمي كه در اين ميان نبايد فراموش شود آن است كه هنوز 200نفر از افراد حقيقي و حقوقي كشور در ليست تحريم‌هاي امريكا عليه كشورمان قرار دارند و شايد يكي از دلايلي كه برخي شركت‌هاي اروپايي هنوز بيم سرمايه‌گذاري در ايران دارند آن باشد كه احتمال مي‌دهند در صورت ورود به بازار ايران به‌طور ناخواسته با يك يا چند نفر از افراد موجود در ليست تحريم‌ها ارتباط پيدا كنند و امريكا نيز به‌دليل ارتباط مالي با اين افراد، شركت‌هاي اروپايي را جريمه كند. از سوي ديگر برخي مقامات ارشد امريكايي (باراك اوباما و جان كري) در هفته‌هاي اخير اعلام كردند كه مبادلات بانكي و تجاري با ايران پيامدهاي بدي براي شركت‌هاي بين‌المللي به همراه نخواهد داشت، اما اروپايي‌ها به‌دنبال آن هستند تا امريكا ضمانت كتبي بدهند كه پس از سرمايه‌گذاري در ايران براي آنها مشكلي ايجاد نمي‌شود.
تعويق اجراي توافقات به‌دليل تحريم بانكي
در چنين شرايطي است كه اصغر فخريه‌كاشان قائم‌مقام وزير راه بااشاره به توافقات خوب با اروپايي‌ها در بخش‌هاي مختلف حمل و نقل گفت: تحريم‌هاي بانكي اصلي‌ترين مانع اجراي توافقات حمل و نقلي است.
اصغر فخريه‌كاشان درخصوص مذاكراتي كه اخيرا با كشورهاي اروپايي درخصوص بخش حمل و نقل انجام شده است، گفت: به‌تازگي جلساتي را با مسوولان كشور قبرس داشته‌ايم كه در اين مذاكرات، يادداشت تفاهمي ميان دو كشور به امضا رسيد. قائم‌مقام وزير راه گفت: يادداشت‌هاي تفاهم بسياري در بخش‌هاي مختلف دريايي، هوايي و بندري با اروپايي‌ها امضا شده است اما مشكلات بانكي در بخش بين‌الملل تاحدودي كارها را با مشكل مواجه كرده است. اصغر فخريه‌كاشان تاكيد كرد: مذاكراتي براي اجراي طرح‌ها انجام شده اما تا زماني كه مشكلات بانك‌هاي خارجي به‌طور كامل حل نشود اجراي برخي پروژه‌ها با مشكل روبه‌رو خواهد بود.
علاقه غربي‌ها به سرمايه‌گذاري در ايران
در همين حال، اميد ملك رييس كميسيون حمل و نقل و لجستيك اتاق ايران درخصوص سرنوشت تفاهمنامه‌هاي همكاري در بخش حمل و نقل با شركت‌هاي اروپايي به «تعادل» گفت: اگر مساله مربوط به بانك‌هاي خارجي حل نشود جريان سرمايه به سمت كشور ما نيز برقرار نمي‌شود و بسياري از كارها در بخش حمل و نقل با مشكل رو به رو شده و عملياتي نخواهند شد.
ملك افزود: از آنجايي كه ما در كشور به ورود سرمايه خارجي براي ايجاد اشتغال و توسعه و بهسازي نيازمند هستيم در صورتي كه جلوي ورود اين سرمايه‌ها به كشور گرفته شود هيچ‌يك از اين موارد نيز انجام نشده و در كشور دچار مشكل خواهيم شد.
رييس كميسيون حمل و نقل و لجستيك اتاق ايران بااشاره به اقدامات برخي شركت‌هاي داخلي در سال‌هاي گذشته براي تامين سرمايه در كشور افزود: تجربه برخي شركت‌هاي داخلي در بخش سرمايه‌گذاري در طرح‌هاي مختلف حمل و نقل نه‌تنها موفقيت‌آميز نبوده حتي درراستاي اسناد بالادستي مانند سند افق1404 نيز نبوده است.
اميد ملك با تشريح وضعيت اقتصادي در غرب گفت: اوضاع اقتصادي در غرب به‌خصوص در امريكا و اروپاي غربي چندان خوب نيست و به‌دليل آنكه ديگر فرصت سرمايه‌گذاري چنداني وجود ندارد اين كشورها با مازاد سرمايه رو به رو بوده در نتيجه به‌دنبال كشورهايي در جهان سوم و خاورميانه هستند تا بتوانند مازاد سرمايه خود را در آنها سرمايه‌گذاري كنند. وي ادامه داد: از سوي ديگر تفاهمنامه‌هاي صورت گرفته حاصل گفت‌وگو و تفاهم بين دو نفر است افزايش زمان آنها براي تبديل شدن به قرارداد اهميت چنداني ندارد و احتمال اينكه با طولاني‌تر شدن زمان تفاهمنامه‌ها كشورهاي اروپايي و غربي عقب‌نشيني كنند نيز به‌دليل مازاد سرمايه‌يي كه پيش‌تر به آن اشاره كردم وجود ندارد؛ البته كشورهاي ديگري نيز مانند كشورهايي كه در قاره آفريقا هستند و جنوب شرق آسيا به‌خصوص هندوستان براي سرمايه‌گذاري خارجي‌ها وجود دارند كه البته ما بايد بتوانيم با بهبود شرايط سرمايه‌گذاري در كشور زمينه سرمايه‌گذاري غربي‌ها در كشور را فراهم كنيم تا بتوانيم همزمان با عملياتي شدن طرح‌هاي حمل و نقلي و عمراني كشور زمينه اشتغال و توسعه را نيز فراهم كنيم.
سرنوشت تفاهمنامه‌ها چه خواهد شد؟
درخصوص رفع مشكلات مربوط به بانك‌هاي خارجي صحبت‌ها و اظهارنظرهاي ضد و نقيض مختلفي وجود دارد. به عنوان مثال در تازه‌ترين اظهارنظرها هفته گذشته رييس شوراي هماهنگي بانك‌هاي دولتي كشور گفت: بعد از اجراي برجام، مشكل سوييفت بين بانك‌هاي ايران و بانك‌هاي خارجي برطرف شده و هر روز نيز ارتباطات و تعامل ميان بانكي درحال گسترش است.
عبدالناصر همتي در حاشيه ديدار با مراجع تقليد اظهار كرد: زيرساخت‌هاي ارتباط بين بانك‌هاي داخلي و خارجي نيز ايجاد شده و مشكل در اين زمينه وجود ندارد، البته سوييفت مانند خط تلفني است كه مشتري و طرف مقابل بايد جوابگو باشد. وي ادامه داد: امروز اين تعامل بين بانك‌هاي ايران و خارج برقرار و نوعي اعتماد‌سازي و روابط بين بانك‌هاي اروپايي و منطقه آغاز شده است. همتي اظهار كرد: با اينكه 6 تا 7سال ارتباط ما با بانك‌هاي خارجي قطع بود، ولي امروز اين رابطه درحال بهبود و گسترش است و مشكل اساسي براي ارتباط با بانك‌هاي دنيا نداريم.
سارا حامدی
