موانع عرضه نفت در بورس انرژي همچنان پابر جاست

خبر اقتصادی - در فاز نخست براي محقق شدن اين ايده و در اواخر بهمن 1386 مبادلات فرآورده‌هاي نفت و پتروشيمي در بازار سرمايه آغاز شد. به دنبال آن در خرداد 87 شوراي عالي بورس موافقت اصولي خود را با تاسيس بورس برق اعلام كرد. در اين بين تشكيل بازاري منسجم براي در برگيري همه كالاها از جنس انرژي و تشكيل بورسي براي معاملات انواع حامل‌هاي انرژي پيشنهاد شد.  در مجموع بورس انرژي به عنوان چهارمين بورس كشور در چهار حوزه اوراق سلف برق، اوراق قرارداد محور كالاهاي انرژي مانند زغال سنگ، نفت و انرژي‌هاي سبز مانند انرژي‌هاي خورشيدي پس از موافقت شوراي عالي بورس و اوراق بهادار در برنامه كاري سال 1390 بازار سرمايه ايران قرار گرفت كه در فاز اول آن قرار بود برق به صورت سلف موازي معامله شود و در فازهاي بعدي، بازار مشتقه شامل قرارداد آتي، قرارداد اختيار خريد و معاملات در حوزه بين‌المللي فعال شود. با راه‌اندازي اين بازار امكان خريد و فروش انرژي، تامين مالي براي توليدكنندگان، تامين انرژي براي توزيع‌كنندگان و مصرف‌كنندگان، كشف قيمت روزانه انرژي، پوشش ريسك، شفافيت معاملاتي، تسهيل در تبادلات انرژي و كاهش هزينه‌هاي معاملاتي در بخش مبادلات انرژي شد.  بازيگران اصلي بورس مذكور در بخش معاملات برق، شركت بورس انرژي، سازمان بورس و اوراق بهادار، شركت مديريت فناوري، شركت سپرده‌گذاري مركزي، شركت‌هاي كارگزاري، شركت مديريت شبكه، شركت توانير، مصرف‌كنندگان برق و توليدكنندگان برق هستند و جاي وزارت نفت در اين بين خالي است، هرچند وزارت نفت در خصوص عرضه نفت خام از طريق بورس انرژي قول‌هاي مساعدي را قبلا داده بود اما روند اجرايي شدن اين كار با توجه به پيگيري‌هاي انجام شده به كندي پيش مي‌رود كه اين مساله ناشي از مقاومت وزارت نفت است.  از سوي ديگر محصولاتي همچون انواع نفت خام، انواع نفت سفيد، نفت كوره و مازوت، انواع گازهاي طبيعي، كليه ميعانات گازي، انواع گازوئيل، انواع نفتا، نواع بنزين، انواع سوخت جت، هيدروژن، گاز مايع، انواع زغال سنگ و زغال چوب، قطران و كليه حلال‌ها قابل پذيرش هستند.  بورس انرژي ايران همچنين شامل سه بازار فيزيكي، مشتقه و فرعي است؛ بازار فيزيكي شامل سه تابلوي برق، نفت و گاز و تابلوي ساير حامل‌هاي انرژي و بازار مشتقه شامل سه تابلوي قرارداد سلف موازي استاندارد، قرارداد آتي و قرارداد اختيار معامله است. در اين راستا قراردادهاي بورس انرژي به چند مدل تقسيم مي‌شود كه شامل قرارداد نقدي، قرارداد نسيه، قرارداد سلف، قرارداد كشف پريميوم، قرارداد سلف موازي، قرارداد آتي و قرارداد اختيار معامله هستند. علاوه براين با توجه به گستردگي محصولات عرضه‌شده و نياز كشورهاي همسايه به اين كالاها، بورس انرژي توانست در صادرات محصولات غير نفتي نقش آفريني كند.  در همين راستا براي واكاوي فعاليت‌هاي بورس انرژي طي اين چند سال و موفقيت‌ها و نقاط ضعف اين سازمان با سيدعلي حسيني مديرعامل بورس انرژي به گفت‌وگو نشستيم كه مشروح آن را از نظر مي‌گذرانيد:

مهشید خیزان