نرخ رشد نفوذ فناوري اطلاعات در جهان اعلام شد
نفوذ سخت آي‌تي در ايران
جايگاه ايران در توسعه فناوري اطلاعات اگرچه با اهداف مدنظر در اسناد بالادستي، فاصله دارد اما بررسي‌ها از ارتقاي اين جايگاه در ميان كشورهاي منطقه و جهان حكايت دارد.
خبر اقتصادی - بررسي‌ها از آمارهاي اعلام شده از سوي مجامع جهاني، نشان مي‌دهد كه توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات كشور از نظر دسترسي به فناوري‌هاي ارتباطي، آمادگي شبكه‌يي و توسعه دولت الكترونيك به نقطه قابل قبولي در ميان كشورهاي منطقه و جهان نرسيده است، اما در بخش زيرساخت‌هاي ارتباطي، قيمت استفاده از فناوري‌هاي ارتباطي و نظام نوآوري، ايران جايگاه قابل قبولي در منطقه دارد.
مهدي فقيهي، رييس دفتر فناوري‌هاي نوين مركز پژوهش‌هاي مجلس در گفت‌وگو با مهر با اشاره به بررسي‌هاي به عمل آمده از وضعيت ارتباطات و فناوري اطلاعات كشور مي‌گويد: براساس آخرين گزارشات تا پايان سال ۹۴، ضريب نفوذ تلفن همراه در كشور به ۹۵درصد رسيد و ۲۱ميليون نفر در ايران از اينترنت استفاده مي‌كنند.
در همين حال بررسي‌ها تا پايان دي ماه ۹۴ نشان مي‌دهد كه ۵۶ هزار و ۶۱۶ كيلومتر فيبرنوري در كشور ايجاد شده و ظرفيت شبكه انتقال نيز به ۲ هزار و ۶۷۰ گيگابيت بر ثانيه رسيده است.
وي با بيان اينكه ظرفيت پهناي باند IP داخلي
۲ هزار و ۴۰۰ گيگابيت بر ثانيه است، ادامه مي‌دهد: ظرفيت اينترنت بين‌الملل ۲۸۰ گيگابيت بر ثانيه برآورد مي‌شود و سهم توليد محتواي داخلي به خارجي در ايران، حدود ۳۰ به ۷۰ است. در همين حال ظرفيت ترافيك ارتباطي آسيا به اروپا با توجه به نقش ايران در اين ترانزيت، ۳۶۴ گيگابيت بر ثانيه اعلام شده است. تمام اين آمارها نشان از پيشرفت در حوزه ارتباطات و فناوري اطلاعات دارد اما با اين وجود با اهداف توسعه‌يي فاصله داريم.
فقيهي با اشاره به اينكه ارزش بازار فناوري اطلاعات دنيا حدود ۳۵۰۰ ميليارد يوروست، خاطرنشان مي‌كند: با توجه به نسبت يك درصدي ايران از نظر جمعيت در جهان، بايد سهم ايران از بازار فناوري اطلاعات دنيا ۳۵ميليارد يورو معادل ۱۴۰هزار ميليارد تومان باشد اما برآوردها نشان مي‌دهد هم‌اكنون اين سهم كمتر از ۴۰ هزار ميليارد تومان است.
وي سهم فناوري اطلاعات و ارتباطات كشور از اقتصاد ايران را نيز 2.7درصد اعلام كرده و مي‌گويد: سالانه بالغ بر ۲۰۰ هزار دانش‌آموخته حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات در مقاطع مختلف تحصيلي فارغ‌التحصيل مي‌شوند كه توجه به مقوله فناوري اطلاعات در ابعاد مختلف كشور، مي‌تواند به ايجاد بازار كار براي اين فارغ‌التحصيلان بينجامد.
رييس دفتر فناوري‌هاي نوين مركز پژوهش‌هاي مجلس با اشاره به اهداف مدنظر در برنامه پنجم براي توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات مي‌افزايد: در اين برنامه بر دسترسي ۶۰ خانوار ايراني به شبكه ملي اطلاعات و اشتراك‌گذاري رايگان اطلاعات توسط دستگاه‌هاي اجرايي تاكيد شده است؛ اما با اين حال بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه در سال آخر اين برنامه، ۲۱ ميليون كاربر به شبكه اينترنت متصل هستند و هنوز شبكه ملي راه‌اندازي نشده است.
وي مي‌گويد: در برنامه پنجم توسعه به بسياري از شاخص‌ها و اعداد مدنظر در حوزه دولت الكترونيك و خدمات و زيرساخت‌هاي ارتباطي نرسيده‌ايم. با اين وجود در برنامه ششم توسعه، تاكيدي بر اين ارقام توسعه‌يي وجود ندارد و بيشتر بر توسعه زيرساخت‌ها و خدمات محتوايي تاكيد شده است. در اين برنامه در حوزه تجارت الكترونيك، تحقق ۳۰ درصد تجارت الكترونيك از كل تجارت كشور مدنظر قرار گرفته است.
آمارهاي خارجي از توسعه ICT در ايران
با توجه به نقش مهم اندازه‌گيري شاخص‌هاي ICT در برنامه‌ريزي‌هاي راهبردي، تصميم‌گيري كشورها و بررسي پيشرفت‌ها، نهادهاي بين‌المللي مانند اتحاديه جهاني مخابرات و مجمع جهاني اقتصاد همه ساله نسبت به وضعيت در اين بخش تحقيق مي‌كنند.
در اين تحقيقات، وضعيت فناوري اطلاعات و ارتباطات ايران را در بين كشورهاي جهان و منطقه از منظر توسعه يافتگي (IDI)، آمادگي شبكه‌يي (NRI)، رقابت‌پذيري جهاني، سبد هزينه فناوري اطلاعات و ارتباطات، نسل ديجيتالي (DN)، توسعه دولت الكترونيكي (EGDI) و اقتصاد دانش بنيان (KEI) مورد بررسي قرار داده است.
شاخص IDI به توسعه ارتباطات و فناوري اطلاعات در حوزه‌هاي مختلف دسترسي به ابزارهاي ارتباطي، استفاده از اين ابزارها و مهارت در استفاده مربوط مي‌شود.
اين شاخص ايران را در بين ۱۶۷ كشور جهان مورد بررسي قرار داده است كه نشان مي‌دهد ايران در توسعه ارتباطات و فناوري اطلاعات در منطقه چهاردهم و در جهان نود و يكم است. اگرچه اين رتبه، نسبت به سال ۲۰۱۱ ارتقاي ۳ پله‌يي را نشان مي‌دهد اما با اين وجود، ايران با كشور اول منطقه - بحرين - و كشور اول جهان - كره جنوبي- بسيار فاصله دارد.
براساس تعريف مجمع جهاني اقتصاد، شاخص آمادگي شبكه‌يي (NRI) مربوط به نفود فناوري اطلاعات و ارتباطات در هر كشور و آمادگي آن كشور در استفاده از اين ابزار، براي كسب و كار است كه موضوعات مختلفي چون آمادگي محيطي، آمادگي استفاده و تاثير كاربرد فناوري اطلاعات در اقتصاد يك كشور را مورد بررسي قرار مي‌دهد.
بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه از نظر متوسط جهاني و منطقه‌يي طي سال‌هاي اخير، كمترين رشد در اين بخش مربوط به ايران بوده است و اقتصادهاي با درآمد بالا، ۳۰ جايگاه نخست اين شاخص را از آن خود كرده‌اند.
در اين شاخص رتبه ايران ۱۵ در منطقه و ۹۶ در جهان تا پايان سال ۲۰۱۵ اعلام شده است. اين درحالي است كه رتبه اول منطقه در اختيار رژيم صهيونيستي و رتبه اول جهان در اختيار سنگاپور است و ايران با وجود ارتقاي يك پله‌يي نسبت به سال ۲۰۱۴، جايگاه مناسبي در اين بخش ندارد.
بررسي‌ها از منظر قيمت‌هاي ابزارهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات از ارزاني اين ابزار در كشور حكايت دارد. به نحوي كه ايران در ميان ارزان‌ترين كشورها از منظر استفاده از ابزارهاي فناوري اطلاعات قرار دارد.
در اين شاخص ايران رتبه ۳ منطقه و ۷ جهان را دارد. در منطقه كويت ارزان‌ترين كشور و در دنيا ماكائو چين ارزان‌ترين است.
اين شاخص براساس قيمت تلفن ثابت، تلفن همراه و پهناي باند اينترنت سنجيده مي‌شود كه در مورد تلفن ثابت ايران رتبه نخست ارزان‌ترين كشور دنيا و منطقه را به خود اختصاص داده است. در قيمت موبايل نيز رتبه ايران ۵ در منطقه و ۱۷ در جهان است و در اين شاخص قطر اول در منطقه و ماكائو چين در جهان رتبه نخست را دارد.
در حوزه قيمت پهناي باند اينترنت ثابت نيز ايران در بين ۲۰ كشور ارزان پهناي باند قرار دارد و رتبه ۲ منطقه و ۲۰ جهان را در اختيار دارد. در اين رده‌بندي كويت رتبه اول منطقه و جهان را از آن خود كرده است.
دولت الكترونيك ايران هجدهم در منطقه
در شاخص نسل ديجيتالي كه وضعيت استفاده از فناوري اطلاعات و ابزارهاي ديجيتال را براساس نسبت كل جمعيت و جمعيت جوان بررسي مي‌كند، رتبه ايران در منطقه ۱۴ اعلام شده و رژيم صهيونيستي در منطقه اول و ايسلند در جهان اول هستند.
همچنين در شاخص دولت الكترونيك نيز، رتبه ايران براساس بررسي‌هاي صورت گرفته كه مربوط به سال ۲۰۱۴ مي‌شود ۱۸ در منطقه و ۱۰۵ در جهان است و رژيم اشغالگر قدس، رتبه اول منطقه و كره جنوبي رتبه اول دنيا را دارد. در اين شاخص خدمات آنلاين، زيرساخت‌هاي مخابراتي و سرمايه انساني ديده شده است كه ايران رتبه ۱۵ منطقه در خدمات آنلاين را دارد و اين درحالي است كه در اين رده‌بندي بحرين اول است. در بخش زيرساخت‌هاي مخابراتي نيز ايران رتبه ۱۶ منطقه را دارد و رژيم اشغالگر قدس در رتبه نخست قرار دارد. از حيث سرمايه انساني براي تحقق دولت الكترونيكي در كشور، ايران رتبه ۱۵ منطقه را دارد و قزاقستان در اين زمينه اول است.
