گزارش از تلاش تازه خودروسازان براي حل بحران ركود
تغيير بازي خودرو با ورود خارجي‌ها
خودروسازان با عدم افزايش قيمت و فروش خودروهاي تازه به فكر خروج از ركود هستند.
خبر اقتصادی - حدود يك‌سال از نخستين تجربه تاريخي مقابله خريداران خودرو با خودروسازان داخلي مي‌گذرد. اواخر بهار سال گذشته بود كه نخستين كمپين مردمي نخريدن خودروهاي صفر شكل گرفت تا از اين طريق، خودروسازان براي افزايش كيفيت خودروها و كاهش قيمت‌ها تحت فشار قرار گيرند؛ اگرچه دولت با تسهيلات 25ميليون توماني، به نوعي خريداران را دور زد و كمپين شكست خورد، اما بازار خودرو از ركود خارج نشد و همين امر كار را به جايي رسانده كه امسال، با وجود مجوز افزايش قيمت از سوي شوراي رقابت، خودروسازان دست نگه داشته و حاضر به افزايش قيمت محصولات خود نيستند؛ اين در شرايطي است كه آنها پيش از اين، بر سر افزايش قيمت محصولات با شوراي رقابت، همواره در بحث و جدل بودند. از سوي ديگر، خودروسازان براي وارد كردن شوك تازه به بازار خودرو با هدف خروج از ركود، به دنبال اين هستند كه خودروسازان خارجي را وارد بازي كنند و با توليدات مشاركتي، خريداران بالقوه را به بازار جذب كنند.
كم‌كم ركود بازار خودرو، كركره نمايشگاه‌داران خودرو را پايين مي‌كشد و تداوم اين ركود آينده صنعت خودرو را تهديد مي‌كند و همين امر باعث شده است خودروسازان براي خروج صنعت خودرو از ركود، به فكر راه‌حل‌هاي جديد باشند و در اين راستا، با ورود خودروهاي جديد و همچنين ثبات قيمت خودروها مي‌خواهند به بازار خودرو شوك وارد كنند. هرچند سال گذشته دولت تلاش كرد خودروسازان را از ركود رها كند اما اين موضوع نتوانست موثر واقع شود و در اين ميان، به نظر مي‌رسد خودروسازان خود به فكر راه چاره افتاده‌اند. در همين حال، ماه دوم سال 95 رو به اتمام است و همچنان خبري از رونق در بازار خودرو نيست. با اينكه دو ماه ابتداي سال مانند اوايل هر سال، در كش و قوس قيمت‌گذاري سپري شد اما سرانجام، شوراي رقابت به افزايش قيمت و همچنين آزادسازي قيمت دو خودرو داخلي رضايت داد، اما به نظر مي‌رسد اين موضوع چندان هم براي بهبود اوضاع نامطلوب خودروسازان مفيد واقع نشده است. اين درحالي است كه پيش از اين، خودروسازان براي مدت‌ها خواستار افزايش قيمت بودند. البته با اجراي برجام از اواخر سال گذشته، به نظر مي‌رسيد مشاركت با خارجي‌ها نيز مي‌تواند به كمك بازار راكد خودرو بيايد كه خوشبختانه ظاهرا در سال جاري تا حدودي گام‌هاي اوليه اين امر برداشته شده است.
تعطيلي برخي نمايشگاه‌هاي خودرو تهران
در اين زمينه، عضو اتحاديه نمايشگاه‌داران خودرو تهران در گفت‌وگو با «تعادل» در خصوص اوضاع بازار خودرو گفت: بازار خودرو طبق روال دو سال گذشته، با ركود دست و پنجه نرم مي‌كند و از ابتداي سال تاكنون، هيچ‌گونه تحركي در بازار خودرو ايجاد نشده است. غلامحسين قاسميان در خصوص اعلام افزايش قيمت از سوي شوراي رقابت تصريح كرد: هر چند با تعيين تكليف قيمت‌ها توسط شوراي رقابت، متقاضيان خريد از بلاتكليفي خارج شدند، اما با اين وجود، اميدي به روزهاي آتي بازار خودرو نيست و بعيد است در هفته‌هاي آينده نيز شاهد تغييري در بازار خودرو باشيم. قاسميان با اشاره به تعميق ركود در بازار خودرو گفت: شرايط فعلي و تشديد ركود بازار خودرو، تعطيلي بخشي از فعالان و نمايشگاه‌داران خودرو تهران را در پي داشته است. هرچند اين عضو اتحاديه نمايشگاه‌داران چند عامل ديگر را در تعطيلي‌ها موثر دانست و گفت: متاسفانه علاوه بر ركود، اجبار نمايشگاه‌داران در پرداخت ماليات‌هاي سنگين، به ويژه ماليات ارزش افزوده در وضعيت كنوني بازار مشكلات زيادي را براي نمايشگاه‌داران ايجاد كرده است؛ به‌طوري كه هر روز شاهد تعطيلي و تغيير شغل تعدادي از فعالان در اين صنف هستيم. قاسميان همچنين از دولت و وزارت اقتصاد و امور دارايي خواست تا نسبت به وضعيت كنوني فعالان در اين صنف توجه كنند؛ چراكه در شرايطي كه عملا معامله و خريد و فروشي در بازار صورت نمي‌گيرد، چگونه يك واحد صنفي مي‌تواند ماليات معمولي كاركرد سالانه و 9درصد ماليات ارزش افزوده را پرداخت كند؟ البته رايزني‌ها براي رفع مشكل ماليات نمايشگاه‌داران توسط اتحاديه ادامه دارد تا اين مشكل برطرف شود.
البته به نظر مي‌رسد فرار از پرداخت ماليات، راه‌حل مناسبي براي خروج از ركود نيست؛ نكته‌يي كه كارشناسان نيز به آن اعتقاد دارند و مي‌گويند، اصناف مختلف كشور كه نسبت به تشديد ركود انتقاد دارند، به جاي گله‌گذاري از پرداخت ماليات و آنچه برعهده تمامي صنوف و البته احاد مردم است، بايد به دنبال اجراي راهكارهاي عملياتي براي خروج از ركود و حتي ارائه طرح و ايده به دولت باشند.
ثبات قيمت محصولات در بازار و كارخانه
در هر حال، اين فعال بازار خودرو همچنين با اشاره به تثبيت قيمت خودرو در بازار تصريح كرد: قيمت خودرو در بازار خودروهاي داخلي، ثابت و با قيمت كارخانه برابري مي‌كند. قاسميان با توجه به ركود در بازار وارداتي‌ها نيز گفت: البته ركود در بازار وارداتي‌ها تاثيري بر قيمت‌ها در اين بخش نگذاشته است؛ ضمن اينكه هرگونه تغيير قيمت در اين بخش وابستگي زيادي به نرخ درهم و دلار دارد.
قيمت دنا و تندر اتوماتيك افزايش نمي‌يابد
در همين حال، با وجود اينكه شوراي رقابت دو خودرو دنا و تندر90 اتوماتيك را از شمول قيمت‌گذاري دولتي خارج كرد و در همين زمينه گمانه‌زني براي افزايش قيمت اين دو خودرو وجود داشت، اما مديرعامل گروه صنعتي ايران خودرو گفت: قيمت دو محصول دنا و تندر90 اتوماتيك كه قيمت‌گذاري آنها از سوي شوراي رقابت آزاد شده است، افزايش نمي‌يابد. هاشم يكه‌زارع به ايسنا گفت: مصوبه شوراي رقابت در خارج كردن دو خودرو دنا و تندر90 اتوماتيك از شمول قيمت‌گذاري اقدام درستي است، زيرا اين دو خودرو از نظر كلاس و سطح قيمتي، داراي چندين رقيب در بازار خودرو داخلي هستند. وي خاطرنشان كرد: ما به دنبال رقابت و افزايش سهم خود در بازار خودرو هستيم؛ بنابراين در حال حاضر برنامه‌يي براي افزايش قيمت دو خودرو دنا و تندر90 اتوماتيك نداشته و اين دو خودرو همچنان با قيمت‌هاي فعلي عرضه خواهند شد.
ورود محصولات جديد درپي مذاكرات
از سوي ديگر، همچنان خودروسازان به مذاكرات خود با خودروسازان خارجي ادامه مي‌دهند و در برخي مواقع، گمانه‌زني براي واگذاري برخي شركت‌هاي زيرمجموعه‌يي خودروسازان وجود دارد. در همين راستا در چند روز اخير خبر واگذاري يك سايت خودروسازي داخلي به يك شركت فرانسوي منتشر شد؛ هرچند مديرعامل سايت مذكور اين خبر را نهايي ندانست اما از ادامه مذاكرات خودرويي در اين زمينه خبر داد. فريبرز شهباز اضافه كرد: مذاكراتي با برخي شركت‌هاي اروپايي و چيني انجام شده كه برخي از آنها نيز نهايي شده است. وي افزود: تا زماني كه مديريت سايپا همكاري با شركاي خارجي را اعلام نكند، از نظر ما اين مذاكرات نهايي شده قلمداد نمي‌شود. شهباز در پاسخ به پرسشي ديگر مبني بر اينكه آيا با ورود محصولات جديد توليد محصولات جاري متوقف مي‌شود، گفت: تا زماني كه عمر محصولاتي كه هم‌اكنون در خط توليد قرار دارند ادامه داشته باشد، توليد آنها متوقف نخواهد شد، اما در شرايطي كه عمر يك محصول در بازار به پايان برسد، بعد از يك دوره زماني چند ساله و به مرور، محصول جديد جايگزين محصول قديمي مي‌شود. همچنين با توجه به اينكه در چند سال اخير يكي از انتقادات به خودروسازان، بي‌تنوعي محصولات داخلي است، خودروسازان در تلاش هستند تا خودروهاي جديد را وارد بازار بي‌رمق خودرو كنند. در ماه‌هاي اخير، ايران خودرو كراس اوور اچ سي را با قيمتي كمتر از 50 ميليون تومان پيش‌فروش كرد و محصول سي.اس.35 شركت چانگان را در رده خودروهاي شاسي بلند از خرداد ماه وارد بازار خواهد كرد؛ هر چند اين خودرو با قيمتي بيش از 50 ميليون تومان عرضه خواهد شد اما اين دو خودرو چيني در ايران توليد خواهد شد. در اين زمينه نيز، مديرعامل اين سايت خودروساز همچنين از توليد آزمايشي محصول جديد سي.اس.35 خبر داد و گفت: اين خودرو محصول شركت چانگان چين است كه اين شركت، از شركاي تجاري سيتروئن و فورد است. وي تنوع محصول، اجراي برنامه توسعه محصول در زمان و هزينه كمتر، كسب سهم بازار از بخش‌هاي جذاب با همكاران تجاري و تزريق جريان نقدينگي به برنامه‌هاي توسعه محصول را از اهداف انتخاب اين خودرو ذكر كرد.
لزوم اخذ نمايندگي تنها از كمپاني مادر
از سوي ديگر، با توجه به سر و صداي واردات شورولت طي هفته‌هاي گذشته، رييس انجمن صنفي كارفرمايي واردكنندگان خودرو اعلام كرد كه در سايت شركت جنرال موتورز، نام هيچ شركت ايراني به عنوان نماينده اين خودروساز امريكايي به ثبت نرسيده و حتي اين كمپاني اعلام كرده بود كه در ۵ كشور از جمله ايران، خدمات پس از فروش به خودروهايش نخواهد داد. اين در حالي است كه وزارت صنعت براي شركتي مجوز صادر كرده بود كه خود را نماينده رسمي اين شركت خودروساز امريكايي معرفي كرده بود. رييس مركز اصناف و بازرگانان وزارت صنعت با اشاره به اخطار اين وزارتخانه به واردكنندگاني كه با واسطه، نمايندگي خودروسازان خارجي را دارند، گفت: اخذ نمايندگي فقط بايد از كمپاني مادر باشد. يداله صادقي از ارسال نامه اخطارآميز وزارت صنعت، معدن و تجارت به واردكنندگان خودرو كه اقدام به اخذ نمايندگي با واسطه از كمپاني‌هاي خودروسازي خارجي كرده‌اند، خبرداد و به مهر گفت: بيشتر واردكنندگاني كه مجاز به واردات خودرو بوده و از سوي وزارت صنعت، معدن و تجارت به عنوان نمايندگان رسمي كمپاني‌هاي خارجي به شمار مي‌روند، نمايندگان اصلي بوده و واسطه نيستند؛ در عين حال اين وزارتخانه نامه‌يي به آن دسته از نمايندگي‌هاي خودروسازان خارجي كه با واسطه اقدام به اخذ نمايندگي از كمپاني مادر كرده‌اند ارسال كرده و از آنها خواسته كه ظرف مدت ۶ ماه، با شركت‌هاي اصلي خودروساز خارجي وارد مذاكره شده و نمايندگي خود را به صورت رسمي از كارخانه‌هاي خودرو در ساير كشورهاي دنيا اخذ كنند. رييس مركز امور اصناف و بازرگانان وزارت صنعت، معدن و تجارت افزود: بعد از اتمام اين مهلت زماني، چنانچه نمايندگي از كمپاني مادر اخذ نشود، اجازه واردات داده نخواهد شد؛ همچنين متقاضيان جديد نبايد نمايندگان با واسطه كمپاني‌هاي خارجي باشند، يعني اين افراد بايد حتما به صورت مستقيم از شركت‌هاي خودروساز خارجي نمايندگي كسب كرده و در سايت رسمي آن شركت‌ها به عنوان نماينده رسمي به ثبت رسيده باشند.
سمانه عابدي
