با وجود آنكه اختلاف قيمت ارزهاي بينالمللي مانند يورو و دلار با واحد پولي ايران، باعث ارزان شدن سفر به كشور شده است و با آنكه بنا به گزارش مجمع جهاني اقتصاد، ساير شاخصههاي موثر در زمينه قيمتگذاري تورهاي گردشگري نيز به ارزان بودن اين خدمات نسبت به خدمات مشابه در كشورهاي رقيب ايران دامن زده، اما گويا قيچي مارشالي، تاثير بيشتري بر قيمت خدمات گردشگري در كشور داشته است.
خبر اقتصادی - چراكه پس از رشد ورود گردشگران، قيمت اين خدمات به شكل فزاينده و غيرمنتظرهيي رو به افزايش است. اين افزايش در حدي بوده كه صداي اعتراض تورگردانان خارجي را بلند كرده و كار را به جايي رسانده كه كارشناسان از احتمال كاهش تمايل سفر به ايران بگويند. «ايران كشوري ارزان براي سفر است و همين موضوع مزيت رقابتي اين كشور كهن در بازار بينالمللي گردشگري به حساب ميآيد.» اين تصوري است كه اين روزها در ذهن اكثر ايرانيها ريشه دوانده است.
البته ساكنان ايران تنها كساني نيستند كه چنين عقيدهيي دارند. همين چند روز پيش بود كه مجمع جهاني اقتصاد در گزارشي با عنوان «شاخص رقابتپذيري گردشگري و سفر» ايران را بهعنوان اقتصاديترين و ارزانترين مقصد گردشگري جهان معرفي كرد. بر اساس اين گزارش، پس از ايران كشورهاي مصر و اندونزي در مكانهاي دوم و سوم اقتصاديترين مقاصد گردشگري جهان ايستادهاند. شاخصهاي مورد مطالعه از سوي مجمع جهاني اقتصاد براي انتخاب مقرون بهصرفهترين مقاصد گردشگري شامل متوسط هزينه اقامت در هتل، هزينه زندگي، ماليات بر بليت هواپيما و هزينههاي فرودگاهي، قدرت خريد برابر و هزينههاي سوخت ميشود كه همگي مستقيما هزينههاي سفر را تحت تاثير قرار ميدهند. اما شواهد نشان ميدهند كه چندان نميتوان به ادامه اين روند و حفظ مزيت قيمتي در صنعت گردشگري اميدوار بود.
پس از رشد ورود گردشگر به كشور، قيمت خدمات گردشگري با افزايش روبهرو بوده است تا جايي كه در نمايشگاه گردشگري آلمان، آژانسهاي خارجي به همتايان ايراني خود تذكر و اخطار دادند كه اگر قيمت سفر به ايران بيش از اين افزايش يابد، بايد منتظر ريزش گردشگر باشيم. اما چه چيزي باعث شده است كه قيمت تورهاي ايران به اين شكل و به صورت غيرمنتظره افزايش داشته باشد؟ آيا افزايش قيمت خدمات گردشگري يك رويداد عمومي در سطح كشور است يا آژانسهاي مسافرتي در اين ميان گناهكارند؟
هتلها، مقصران اصلي
به گزارش «تعادل» و به نقل از ايسنا، به دنبال اخطار آژانسهاي گردشگري آلماني، محمدعلي واقفي، نايبرييس جامعه تورگردانان ايران درباره افزايش قيمت خدمات كه نرخ سفر را تحت تاثير قرار داده است، هشدار داد و گفت: واقعيت آن است كه قيمت سفر به ايران افزايش يافته، اما در داخل كسي به اين موضوع توجه نميكند. بنا بر گفتههاي واقفي، برنامه سفر گردشگري كه به ايران ميآيد با آنكه به تركيه ميرود، فرق ميكند.
كل برنامه بيشتر گردشگراني كه به تركيه ميروند به يك شهر و معمولا استانبول محدود ميشود، اما همان گردشگر وقتي به ايران ميآيد در يك برنامه 7تا 20 روزه چند شهر را ميبيند كه علاوهبر هزينه راهنما، غذا و اقامت، مضافا مبلغي را به ازاي ترانسفر بين شهري بايد پرداخت كند، براي همين نرخ سفر به ايران در مقايسه با كشوري چون تركيه براي گردشگران خارجي، گران است. او افزايش قيمت هتلها را مهمترين عامل اثرگذار در هزينه سفر دانست و گفت: «با آنكه قرار بوده امسال هتلها افزايش نرخي را به ميزان 12درصد اعمال كنند و تخفيف 25درصدي را براي آژانسدارها درنظر بگيرند، اما برخي خارج از اين ضوابط رفتار كرده و قيمتها را بيش از اين افزايش دادهاند و تخفيفها را هم اعمال نكردهاند، براي همين قيمت براي ما به عنوان مصرفكننده تا 40درصد افزايش داشته است. بيشتر آژانسها براي متعارف شدن نرخ تور تخفيفي را كه از هتل گرفتهاند در قيمت تمام شده محاسبه ميكنند و اينگونه نيست كه همه آن تخفيف، يكجا به جيب آژانسدار برود.»
رشد هزينهها، 13 درصد بيش از حد معمول
افشين عزيزي عضو جامعه تورگردانان ايران نيز با انتقاد به افزايش غيراصولي نرخ خدمات دخيل در گردشگري گفت: «براي يك گردشگر اروپايي يا آسيايي افزايش قيمت بيشتر از سه تا چهار درصد مفهومي ندارد، اين در شرايطي است كه كاهش قيمت ارز و افزايش نرخ خدمات گردشگري، هزينه سفر به ايران را با افزايشي در حدود 17 تا 18 درصد مواجه كرده و روند كنوني بيانگر آن است كه بايد افزايش قيمتي بيش از اين را انتظار داشته باشيم. تصور برخي درباره سود بالايي كه از قِبل فروش تور عايد آژانسها ميشود، اشتباه است. آنطور كه عدهيي متصورند پول توراپراتورهاي گردشگري از پارو بالا ميرود، درست نيست. برخي هتلدارها با اين تفكر و با توجه به استقبال زياد گردشگران گمان ميكنند الان وقت جبران كردن است و قيمتها را افزايش ميدهند و متاسفانه متوليان هم اقدام عاجلي نميكنند.» عزيزي نيز مانند واقفي به اخطارهايي كه برخي آژانسهاي گردشگري خارجي درباره افزايش قيمت سفر ايران به توراپراتورهاي داخلي دادهاند، اشاره كرد و افزود: «نرخ اقامت 60درصد از قيمت تمام شده يك تور را شامل ميشود، از همين رو اقامت فاكتور مهمي در تعيين هزينه قطعي سفر به حساب ميآيد كه اگر كنترل نشود با اين كاهش قيمتي كه ارز داشته است، حتما به ورود گردشگران خارجي آسيب ميزند»