تلفات ۸۰۰ هزار نفري با زلزله ۷ ريشتري در تهران، يك ميليون و ۵۰۰ هزار نفر در بافت فرسوده تهران سكونت دارند

خبر اقتصادی - محمد شكرچي‌زاده در پنجمين نشست زلزله تهران با عنوان زلزله تهران و بافت فرسوده كه در مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي برگزار شد، گفت: اگر در تهران زلزله‌يي رخ دهد آنچه خسارت‌بارتر از خود زلزله خواهد بود آتش‌سوزي‌ در اثر تركيدگي شبكه گازرساني است.  به گفته وي، در تهران يك ميليون پلاك رسمي به ثبت رسيده كه ۲۰۰هزار پلاك آن در بافت‌هاي فرسوده قرار دارند و از ۷۰هزار هكتار مساحت شهر تهران ۶ درصد در بافت ناكارآمد و ۳۰درصد در بافت ناپايدار واقع شده است.

رييس مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي با اشاره به تهيه مباحث مختلف مقررات ملي ساختمان افزود: بيشتر مباحث اين مقررات به توضيح درباره مقاوم‌سازي ساختمان در برابر زلزله مي‌پردازد كه تدوين اين مباحث بر عهده مركز تحقيقات است.  وي ايجاد شبكه لرزه‌نگاري و شتاب‌نگاري در مركز تحقيقات را يادآور شد و ادامه داد: اين شبكه با بيش از ۱۱۰۰دستگاه شتاب‌نگار در سراسر كشور مرتبط است و لرزه‌ها را ثبت مي‌كند همچنين در اين مركز در زمينه ژئوتكنيك لرزه‌يي و معماري و شهرسازي براساس مقاومت در برابر زلزله پژوهش‌هاي خوبي انجام شده است.

 تاكيد بر مقاوم‌سازي ساختمان‌ها

شكرچي‌زاده با بيان اينكه در مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي كارگروه زلزله تهران را به عنوان يكي از زيرمجموعه‌هاي سازمان مديريت بحران تشكيل داده‌ايم، تصريح كرد: تهران به عنوان مركز سياسي و اقتصادي كشور و يكي از مهم‌ترين پايتخت‌هاي اثرگذار در رويدادهاي منطقه از نظر ژئوتكنيكي ناآرام است و هر از گاهي زلزله‌هايي به بزرگاي حدود ۳ ريشتر را شاهديم كه نشان مي‌دهد بايد زلزله تهران به صورت خاص و جداگانه بررسي شود و تحقيقات درباره زلزله تهران مي‌تواند الگوي ديگر كلان‌شهرها به وي‍ژه تبريز قرار گيرد كه وضعيت بدتري از تهران دارد.  وي با اشاره به آيين‌نامه ۲۸۰۰ درباره دستورالعمل‌هاي ساختمان‌سازي تدوين شده، افزود: در اين آيين‌نامه نيز به مبحث زلزله اشاره شده كه براساس آن شهرداري تهران بايد درباره ساختمان‌هاي بسيار بزرگ كه قرار است در مناطق گسل‌خيز تهران ساخته شوند، تحقيق كند تا روي گسل بودن يا نبودن محل ساخت و ساز ساختمان‌هاي بزرگ مشخص شود.  رييس مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي اظهار كرد: در جلساتي كه با شوراي شهر تهران، سازمان زمين‌شناسي و شهرداري تهران داشتيم محدوده گسل‌هاي تهران مشخص شده و شهرداري براساس آيين‌نامه ۲۸۰۰ موظف است به ساختمان‌هاي موجود در محدوده گسل‌ها مجوز ساخت ندهد.  معاون وزير راه و شهرسازي در ادامه اظهار كرد: سند ملي بازآفريني بافت‌هاي ناكارآمد به تصويب هيات دولت رسيده كه در آن بر مقوله مقاوم‌سازي ساختمان‌هاي نوسازي شده در برابر زلزله تاكيد فراواني شده است، اين سند مورد توجه مقامات عالي نظام و هيات دولت در هفته‌هاي اخير واقع شد.

به گفته شكرچي‌زاده زماني كه مسكن‌سازي مطرح بود اين بحث نيز مطرح شد كه به جاي ساخت مسكن مهر در خارج شهرها، بافت‌هاي ناكارآمد داخل شهرها كه از نظر تاسيسات زيربنايي آماده هستند، بازسازي شوند اما به اين موضوع توجه نشد و اين فرصت از دست رفت.  وي يادآور شد: امروز در تهران بيش از يك ميليون نفر و در سراسر كشور ۱۹ميليون نفر در بافت‌هاي ناكارآمد زندگي مي‌كنند. در برخي شهرها ازجمله بندرعباس تا ۴۰درصد محدوده شهري بافت ناكارآمد است اما به جاي بهسازي اين بافت‌ها، مسكن مهر را در بيرون شهر ساختيم بنابراين لازم است به كمك بخش خصوصي بافت‌هاي فرسوده بهسازي و زندگي‌پذير شوند.

 تخريب حداكثري بافت فرسوده

در پي اظهارات رييس مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي درباره حضور بيش از يك ميليون نفر در بافت فرسوده تهران، مدير دفتر زلزله‌شناسي مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي نيز از سكونت يك ميليون و ۵۰۰ هزار نفر در بافت فرسوده خبر داد و گفت: بافت فرسوده در مقابل زلزله ۶ ريشتري بسيار آسيب‌پذير است و زلزله‌يي با اين قدرت، بسياري از بافت‌هاي فرسوده را تخريب مي‌كند.

علي بيت‌اللهي گفت: با احتساب جمعيت شناوري كه روزانه در بافت‌هاي فرسوده تردد مي‌كنند، اين رقم افزايش پيدا مي‌كند بنابراين از محدوده‌هاي پرخطر شهر تهران در موقع زلزله به شمار مي‌رود.  وي با بيان اينكه اگر حادثه‌يي رخ دهد با اين تعداد جمعيت، اتفاق بسيار بزرگي خواهد افتاد، افزود: بايد به اين موضوع به صورت جدي نگاه كرد چراكه ساخت و سازهاي جديد هم كه انجام مي‌شود، منجر به افزايش تراكم در اين محله‌هاست كه همين هم منجر به خطر‌پذيري بالاي اين محله‌ها مي‌شود.

مدير دفتر زلزله‌شناسي مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي درباره كيفيت ساختمان‌هاي نوساز در شهر تهران اظهار كرد: ساختمان‌هاي نوساز طبق برآوردهاي مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي براي زلزله ساخته مي‌شود يعني اگر زلزله محتملي در تهران بيايد اين ساختمان‌ها ممكن است آسيب ببيند اما آسيب كمتري به مردم مي‌رساند.

بيت‌اللهي با بيان اينكه طراحي مهندسي ساختمان‌ها براساس آيين‌نامه است، گفت: به طور حتم اگر زلزله‌يي ۸ ريشتري در شهر تهران بيايد كه نزديك اين ساختمان‌ها باشد، طراحي‌هاي سازه‌يي مركز تحقيقات نمي‌تواند در برابر اين زلزله مقاومت كند.  وي با بيان اينكه ساخت و ساز با مقاومت بالا از نظر اقتصادي هم بسيار گران تمام مي‌شود، افزود: مشكل در ريشترهاي بالاي زلزله نيست و خيلي ساده‌تر از اينهاست چراكه هم‌اكنون هم براي زلزله ۶ ريشتري در بافت‌هاي فرسوده، مشكل استحكام ساختمان‌ها را داريم.