ساخت 20 هزار تخت بيمارستاني به دست سرمايه‌گذاران خارجي
خش سلامت هيچ‌وقت در تحريم نبوده است و از اين جهت امتيازي نسبت به ساير زمينه‌هاي سرمايه‌گذاري دارد. مشكلاتي كه در زمان تحريم‌ها در حوزه سلامت به وجود آمد عمدتا به تحريم بانك‌ها برمي‌گردد كه نقل و انتقال پول را محدود مي‌كرد اما داروها و تجهيزات تحريم نبوده‌اند.
ساخت 20 هزار تخت بيمارستاني به دست سرمايه‌گذاران خارجي در نشست خبري همايش «توسعه سرمايه‌گذاري خارجي در حوزه سلامت» مطرح شد
مشاور عالي وزير بهداشت: با بودجه دولتي و روال فعلي جبران كمبود تخت‌هاي بيمارستاني 60 سال طول مي‌كشد
خبراقتصادي - مهدي كريميان: قريب به دو سال از عمر بزرگ‌ترين پروژه رفاهي كشور يعني طرح تحول سلامت مي‌گذرد. طرح كلاني كه شهروندان را زير چتر حمايتي خود قرار داد تا در تمام حوزه‌هاي درماني هزينه پرداختي از جيب مردم به حداقل برسد.
بعد از توفيقات نسبي در اين عرصه وزارتخانه عريض و طويل بهداشت، درمان و آموزش پزشكي خيز برداشته تا با دعوت از سرمايه‌گذاران خارجي ضمن ارتقاي سرانه‌هاي خدمات درماني چرخ اقتصاد سلامت را هم بچرخاند. به همين منظور صبح ديروز سه‌شنبه 21 ارديبهشت ماه در محل وزارت بهداشت نشستي خبري در مورد همايش توسعه سرمايه‌گذاري خارجي در حوزه سلامت برگزار شد. در اين نشست خبري دكتر داوود دانش‌جعفري، مشاور عالي وزير بهداشت، دكتر محسن اسدي‌لاري، معاون امور بين‌الملل وزارت بهداشت و دكتر رضوان، دبير همايش حضور داشتند. دكتر دانش‌جعفري اصحاب رسانه را از نقطه نظر ديپلماسي رسانه‌يي همكار دولت خواند و خواستار همكاري و كمك رسانه‌ها جهت معرفي ايران به سرمايه‌گذاران خارجي شد. به گفته سخنرانان اين همايش در حال حاضر به ازاي هر هزار نفر در كشور 1.7 تخت وجود دارد كه براي بهره‌مندي بهتر مردم از خدمات سلامت و رسيدن به متوسط منطقه اين عدد بايد به 2.8 تخت برسد. همچنين اعلام شد كه هر بيمارستان بزرگ به‌طور متوسط 2500شغل براي تحصيل كردگان رشته‌هاي پزشكي و پيراپزشكي ايجاد مي‌كند. با توجه به اينكه هزينه ساخت و تجهيز هر تخت بيمارستاني حدود 600 الي 700ميليون تومان است وزارت بهداشت اميد دارد تا بر اساس قراردادهاي جديد 20هزار تخت بيمارستاني در 24بيمارستان كشور ساخته شود. اقدامي كه مي‌تواند تحولي بزرگ در عرصه خدمات بهداشتي درماني را رقم بزند. گزارش «تعادل» از اين نشست را در زير مي‌خوانيد:
دكتر محسن اسدي لاري، مديركل امور بين‌الملل وزارت بهداشت، در نشست مطبوعاتي صبح ديروز گفت: «امروز بحث تامين مالي نياز وي‍ژه نظام سلامت است. قريب به دو سال پيش يعني از 15 ارديبهشت سال 93 كه طرح نظام سلامت اجرا شد تا به امروز اقدامات زيادي صورت گرفته كه فارق از كاستي‌هايي كه عمدتا از جنس مالي بودند موجب رضايت‌مندي مردم به خصوص در شهرهاي كوچك و مهم‌تر از آن تسهيل دسترسي به خدمات درماني شده است. مراجعه به بيمارستان‌هاي دولتي در دو سال گذشته به سبب پيشرفت در امر خدمات رساني افزايش يافته و بيش از توان اين بيمارستان‌ها شده و كمبودها در اين زمينه بيش از پيش نمايان شده است. وزارت بهداشت برنامه‌هاي مختلفي را در اين زمينه تبيين كرده است. با توجه به علاقه‌مندي كشورهاي متعددي كه خواهان همكاري با ايران هستند و از آنجا كه مساله سلامت جدا از مساله سياست قرار مي‌گيرد هيات‌هاي زيادي از كشورهاي مختلف وارد ايران شده‌اند و برخي از برنامه‌ها كه در اوايل اين طرح شروع شده به‌زودي به ثمر خواهد نشست.»
اسدي ادامه داد: «به جهت دسترسي يكسان و شناخت بهتر سرمايه‌گذاران خارجي همايشي ترتيب داده شده است كه شنبه و يك‌شنبه هفته آينده برگزار مي‌شود. ما در اين همايش امكان مراوده و تبادل نظرات طرف ايراني و خارجي را فراهم آورده‌ايم. اين همايش قطعا نقطه پايان نيست و اميدواريم اين تلاش‌ها براي نظام سلامت كشور و به تبع آن براي مردم شريف ايران مفيد و اثربخش باشد.»
تشكيل ستاد سرمايه‌گذاري خارجي
مدير امور بين‌الملل گفت: «براساس دستور وزير بهداشت ستاد سرمايه‌گذاري خارجي در وزارت بهداشت از بيست فروردين و با مسووليت دكتر دانش جعفري و عضويت سه نفر از معاونان توسعه، دارو و درمان و چند نفر ديگر از مسوولان تشكيل شد. اين ستاد تاكنون جلسات متعددي را تشكيل داده است كه در اين جلسات تمام زمينه‌هاي مرتبط با سرمايه‌گذاري و تامين مالي شركت‌هاي خارجي از جمله ساخت بيمارستان كه اصلي‌ترين دغدغه اين ستاد است و حوزه‌هاي ديگر از دارو تا مراكز دهان و دندان بحث شده است.»
وي افزود: «براساس ابلاغيه‌هاي وزير بهداشت از پايان سال گذشته دانشگاه‌ها وارد مذاكرات مستقيم با شركت‌ها نمي‌شوند و يك پنجره واحد براي برقراري و جذب سرمايه خارجي به وجود آمده است. مسووليت كنشگري با ستاد سرمايه‌گذاري خارجي است و نيازها از معاونت‌هاي مختلف به اين ستاد اعلام خواهد شد. مهم‌ترين مساله براي اين ستاد اين است كه امكان توليد و ارائه خدمات مورد نياز در كشور وجود نداشته باشد و بعد از كسب اطمينان از اين مساله دنبال نمونه خارجي برود. تلاش ما بر اين است كه كالاي خارجي حتي‌المقدور در داخل توليد شود و فناوري ساخت آن وارد كشور شود. وزارت بهداشت به‌طور مستقيم با طرف خارجي قرارداد نمي‌بندد چون اصولا سازوكار آن در وزارت وجود ندارد. كار ما در وزارت فقط عقد توافقنامه با دولت‌ها در چارچوب روابط خارجي است. عقد قرارداد بر عهده بخش خصوصي است و در زمينه ساخت بيمارستان‌ها، دانشگاه‌هاي علوم پزشكي زيرنظر وزارت بهداشت وارد عمل خواهند شد. وزارت بهداشت وارد جزييات قراردادها نمي‌شود و اين امر را فقط تسريع مي‌كند.»
اسدي‌لاري در پاسخ به سوالي در مورد نگراني مقام معظم رهبري مبني بر عملي نشدن قراردادها گفت: «دغدغه مقام معظم رهبري در مورد عملي كردن قراردادها بسيار مهم و همواره آويزه گوش ما است. تلاش ما اين است كه قراردادها عملي شود اما روند اجراي اين قراردادها به صورتي كه براي عموم مردم ملموس شود، زمانبر است. ما نخستين مذاكرات را در آذر ماه سال 93 با بانك واردات و صادرات كره جنوبي انجام داديم. اين بانك مايل بود كه پنج ميليارد دلار در بخش سلامت ايران سرمايه‌گذاري كند اما چون توافق برجام حاصل نشده بود اين امر به تعويق افتاد. از زمان توافق برجام اين مذاكرات ادامه پيدا كرد و خوشحالم كه اعلام كنم شركت سامسونگ كره جنوبي كه درخصوص ساخت بيمارستان در سطح جهان مطرح است با بيمارستان شهيد رجايي توافق كردند و نامه‌هاي اداري آن هفته گذشته صادر شد. به زودي برنامه ساخت بيمارستان 1200تختخوابي شهيد رجايي با همكاري اين شركت شروع خواهد شد كه زمان ساخت آن سه سال اعلام شده است. البته بيمارستان‌هاي ديگري هم مد نظر هستند به‌طوري كه در ستاد سرمايه‌گذاري خارجي، 24بيمارستان در وهله اول با حدود بيست هزار تخت مدنظر است. بيمارستان المهدي مورد ديگري است كه اسكلت ساختمان آن در محوطه بيمارستان امام‌خميني(ره) توسط خيران ساخته شده و يكي از شركت‌هاي كره‌يي نسبت به تجهيز كامل آن اقدام خواهد كرد. بيمارستان ديگري هم در مجاورت بيمارستان امام‌حسين(ع) ساخته خواهد شد. بيمارستان نمازي 2 شيراز و بيمارستاني در كرج و ديگري در تبريز مواردي هستند كه شركت‌هاي كره‌يي نسبت به ساخت آنها اقدام خواهند كرد.» وي از برنامه‌ريزي وزارت بهداشت براي ساخت 24بيمارستان با حدود 20هزار تخت از طريق سرمايه‌گذاري خارجي خبر داد و افزود: به هيچ عنوان در زمينه سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي، قراردادي با وزارت بهداشت بسته نمي‌شود، بلكه تنها اقدام وزارت بهداشت ايجاد تفاهمنامه با دولت‌ها و مجموعه‌هاي وابسته به آنهاست. بنابراين قراردادها را بايد بخش خصوصي نظام سلامت انجام دهد و در زمينه ساخت مراكز و بيمارستان‌ها نيز دانشگاه‌ها وارد عمل مي‌شوند.
گردهمايي 75 غول اقتصادي در ايران
دكتر رضوان، دبيركل همايش توسعه سرمايه‌گذاري خارجي در حوزه سلامت در ادامه اين نشست خبري گفت: «امسال دومين سالگرد طرح تحول است كه در محور‌هاي مختلف آغاز شده و افزايش مراجعه به سيستم دولتي را در بر داشت. به‌طوري كه در برخي بيمارستان‌ها شاهد ضريب اشغال بالا بوديم كه البته اين به معني مراجعه القايي نبود. خيلي از بيماران در گذشته به دليل تعرفه‌هاي بالاي سيستم خصوصي به اين بيمارستان‌ها مراجعه نمي‌كردند كه با اجراي طرح تحول اين جمعيت به سيستم دولتي روي آوردند. به دنبال آن بحث زيرساخت‌ها و كمبود آنها در بخش‌هاي مختلف بيمارستاني و آزمايشگاهي به وجود آمد. ما در كشور 96 هزار تخت داريم كه بخش عمده آنها نياز به بازساري و نوسازي دارند و بيش از 100هزار تخت ديگر نياز داريم.» وي ادامه داد: «با بودجه دولتي و با روال فعلي سال‌ها جهت برطرف كردن اين نقص‌ها زمان نياز است. وزارت بهداشت به اين نتيجه رسيد كه از بخش خصوصي داخلي و خارجي دعوت به عمل بياورد تا اين كمبودها در زمان كوتاه‌تر و با كيفيت بهتر برطرف شود.
نخستين همايشي كه مربوط به سرمايه‌داران داخلي بود در دي ماه برگزار شد و اين همايش مخصوص سرمايه‌گذاران خارجي و نماينده داخلي آنها برگزار خواهد شد. كشورهاي همسايه و كشورهاي پيشرفته ده‌ها سال از ما جلوتر هستند اما از تجربيات آنها استفاده خواهد شد تا اين مسير زودتر طي و سريع‌تر عملي شود. اين همايش‌ها به تسريع روند بهبود خدمات درماني كشور كمك شاياني خواهند كرد.»
رضوان در مورد اين همايش توضيح داد: «بيش از 75شركت بزرگ خارجي و هلدينگ‌هاي بزرگ ساخت‌وساز داخلي در بخش‌هاي تخصصي اين همايش شركت مي‌كنند.
مهم‌ترين بخش با حضور دكتر هاشمي وزير محترم بهداشت و مسوولان دولتي برگزار خواهد شد. بخش تخصصي بيمارستان و مراكز سرطان، بخش تخصصي در حوزه‌هاي مراكز تصوير‌برداري و دياليز، بخش سرمايه‌گذاري كه بيشتر سخنرانان آن خارجي هستند و بخش دارو و تجهيزات كه تجربه بيشتري در اين زمينه در كشور وجود دارد از ديگر بخش‌هاي اين همايش هستند. كشورهاي مختلفي از جمله كره، ايتاليا و مخصوصا ژاپن كه قسمت اختصاصي براي برقراري ارتباط با مخاطب ايراني خواهد داشت در اين همايش شركت خواهند كرد.
دست نياز وزارت بهداشت به سوي رسانه‌ها
داوود دانش‌جعفري، مشاور عالي وزير بهداشت به عنوان سخنران بعدي اين نشست گفت: «شرايط كشور از نظر مالي در بخش سلامت مناسب نيست. ما در قياس با شرايط امروز كشور و نه در مقايسه با استانداردهاي جهاني برنامه‌هاي بزرگي در وزارت بهداشت داريم و مهم‌ترين كمبود ما منابع مالي است. در حال حاضر 1.7تخت براي هر هزار نفر در كشور وجود دارد كه شامل همه 20درصد تخت خصوصي و 80 درصد تخت دولتي مي‌شود. در مجموع حدود 95 هزار تخت در كشور داريم. استانداردهاي كشورهاي ثروتمند 8 تخت به ازاي هر هزار نفر است كه ما امكان دستيابي به چنين رقمي را نداريم اما در كشورهاي منطقه به‌طور متوسط به ازاي هر هزار نفر 2.8 تخت وجود دارد كه هدف ما دستيابي به اين عدد است. براي نيل به اين هدف حدود 100هزار تخت ديگر لازم داريم.»
وي ادامه داد: «توانايي كشور در بهترين سال‌هايي كه از نظر بودجه عمراني داشتيم حداكثر حدود 1600تخت به صورت خالص در سال بود. با اين ارقام حدود شصت سال زمان لازم داريم تا اهدافمان عملي شود پس بايد فكر ديگري بكنيم و سازوكارهاي فعلي را به هم بريزيم و طرحي نو دراندازيم. جهت تحقق اين اهداف ما سه طرح داريم كه به توضيح هر يك مي‌پردازيم.»
دانش جعفري گفت: «طرح اول اين است كه بخش خصوصي بيمارستان بسازد و بر تعداد تخت‌ها اضافه شود اما مشكل در اختلاف تعرفه‌هاي بين بيمارستان‌هاي خصوصي و دولتي است. تقريبا حدود بيست درصد از جمعيت كشور بيمه تكميلي دارند و عمده بيمه‌شدگان تامين اجتماعي و خدمات درماني توان مالي استفاده از خدمات بيمارستان‌هاي خصوصي را ندارند. اختلاف تعرفه‌هاي عمومي و خصوصي در خوش‌بينانه‌ترين حالت چهار برابر است. اگر بخواهيم امكان استفاده عموم مردم از خدمات با تعرفه‌هاي خصوصي را فراهم كنيم بايد مابه‌التفاوت آن را كه سه برابر آن مبلغي است كه بيمار مي‌پردازد، پرداخت كنيم كه براي وزارت بهداشت به صرفه نيست. البته ما در اين مورد تجربه بيمارستان آبيك را داريم كه بخش خصوصي تمام هزينه‌هاي ساخت و راه‌اندازي و پرسنل بيمارستان را پرداخته است اما در آن با تعرفه‌هاي دولتي به بيماران خدمات عرضه مي‌شود و ما مبلغي حدود 1.5برابر تعرفه را به اين بيمارستان مي‌پردازيم كه هم براي بخش خصوصي و هم براي دولت به صرفه است. نكته ديگر اين است كه بيمارستان از بودجه عمراني ساخته مي‌شود اما سازمان مديريت از نظر مالي توانايي استخدام كاركنان جديد را به وزارت بهداشت نمي‌دهد. در حال حاضر اين وزارتخانه 400هزار كارمند دارد كه در صورت تاسيس اين بيمارستان‌ها اين تعداد به بيش از 600 هزار خواهد رسيد كه عملي نيست. پس بايد از بخش خصوصي كمك بگيريم و تعرفه‌ها را پايين بياوريم. راه ديگر استفاده از پول بخش خصوصي است. به دليل اينكه بودجه عمراني كشور محدود است در واقع دولت از بخش خصوصي قرض بگيرد و بيمارستان بسازد. مثل اين است كه بيمارستان را قسطي خريديم وبه صورت وام اين پول را پس مي‌دهيم. اين امر به عنوان مشاركت عمومي خصوصي شناخته مي‌شود كه كشورهاي زيادي در دنيا از اين روش استفاده مي‌كنند. با اين روش ما مي‌توانيم به جاي افزايش 1600تخت در سال 10هزار تخت جديد اضافه كنيم كه سرعت خدمات‌رساني در حوزه سلامت را به شدت افزايش مي‌دهد. اين استفاده از بخش خصوصي خود به دو بخش سرمايه‌گذار خارجي و داخلي تقسيم مي‌شود. كمكي كه وزارت بهداشت از مطبوعات مي‌خواهد، اين است كه فضاي مناسبي را براي سرمايه‌گذاري در كشور ارائه دهيد.»
سلامت تحريم نمي‌شود
مشاور عالي وزير بهداشت در ادامه گفت: «بخش سلامت هيچ‌وقت در تحريم نبوده است و از اين جهت امتيازي نسبت به ساير زمينه‌هاي سرمايه‌گذاري دارد. مشكلاتي كه در زمان تحريم‌ها در حوزه سلامت به وجود آمد عمدتا به تحريم بانك‌ها برمي‌گردد كه نقل و انتقال پول را محدود مي‌كرد اما داروها و تجهيزات تحريم نبوده‌اند. با ورود بخش خارجي ما با فناوري‌هاي نوين بيمارستاني آشنا خواهيم شد كه اين يكي از اهداف مهم ما است چون بيمارستان‌هاي ما در حال حاضر از تكنولوژي قديمي استفاده مي‌كنند. در صورت تحقق برنامه‌ها ما در پنج سال پنجاه هزار تخت به مجموع تخت‌ها اضافه خواهيم كرد. ما از بانك‌ها و بخش خصوصي داخلي هم تقاضاي سرمايه‌گذاري داريم تا اين وظيفه سنگين را انجام بدهيم. براي تامين منابع مالي از طريق بورس هم برنامه‌ريزي شده است و قرار است شركتي براي جذب سرمايه‌هاي خود براي بيمارستان‌سازي در بورس تشكيل شود كه مشابه كار بانك و سرمايه خارجي را انجام مي‌دهد.»
700 ميليون تومان براي تجهيز يك تخت
به گفته وي زماني كه پروژه‌يي كلنگ مي‌خورد هم در زمان ساخت و هم بعد ازاتمام عده‌يي مشغول به كار مي‌شوند. در صورت ساخت يك بيمارستان بزرگ به‌طور متوسط 2500نيروي تحصيلكرده مشغول به كار مي‌شوند. در مقايسه با وضع موجود كه توليدات ما كم است اين پروژه‌ها كمك زيادي به ايجاد اشتغال مي‌كنند. اين درحالي است كه بيشترين تعداد تحصيل كرده‌هاي بيكار در بين فارغ‌التحصيلان رشته‌هاي پزشكي است كه بيش از دو برابر متوسط كشور است. در هر صورت توليد بيشتر اشتغال بيشتر. ميزان دقيق اشتغالزايي اين پروژه‌ها منوط به اقبال ما در انجام موفقيت‌آميز اين پروژه‌هاست. يكي از اهداف ما اين است كه تجهيزات به روز و پيشرفته را وارد كشور كنيم كه با توجه به منابع بودجه امكان واردات اين دستگاه‌ها وجود ندارد. ما فرمول‌هاي جهاني را در نظر داريم كه از مشاركت عمومي خصوصي براي خريد تجهيزات هم استفاده كنيم. ساخت و تجهيز هر تخت بيمارستاني بين 600 تا 700ميليون تومان هزينه دارد و براي ساخت 20هزار تخت جديد مي‌توان سرمايه آورده سرمايه‌گذاران خارجي را محاسبه كرد اما چون هنوز اين پروژه‌ها قطعي نشده است، رقم قطعي آورده سرمايه‌گذاران خارجي را نمي‌توانيم، اعلام كنيم.»
دانش جعفري كره جنوبي را كشوري در حال توسعه و پيشرفته‌يي خطاب كرد كه علاقه‌مند است در حوزه‌هاي جديد ورود كند. اين كشور بيشتر به خاطر صنايع الكترونيكي و اتوبيل‌سازي معروف است اما اين كشور در بخش سلامت هم حرف‌هايي براي گفتن دارد. بانك صادرات و واردات كره حدود 13ميليون يورو در اختيار ايران گذاشته است تا در بخش‌هاي مختلف مثل راه و ترابري، سلامت و صنعت و غيره سرمايه‌گذاري شود. ما هم علاقه‌منديم كه از اين اعتبارات استفاده كنيم اما بايد ديد كه چه كسي زرنگ‌تر است و زودتر از اين اعتبارات استفاده مي‌كند.
وي همچنين يكي از راه‌هاي توسعه تخت‌هاي بيمارستاني را خلق منابع مالي جديد دانست كه اخذ ماليات از كالاهاي آسيب رسان به سلامت مانند سيگار يكي از روش‌هاي آن است كه البته افزايش اين نوع درآمدها مستلزم همكاري بين بخشي است.
اخذ ماليات سيگار مي‌تواند طي 5 سال 11هزار ميليارد تومان سرمايه براي دولت خلق كند ضمن اينكه از ميزان مرگ‌ومير بيماري‌هاي ناشي از مصرف سيگار كم مي‌كند. هر زمان بحث ماليات سيگار مطرح مي‌شود، عده‌يي مساله افزايش قاچاق سيگار را مطرح مي‌كنند درحالي كه كاهش قاچاق راه‌حل‌هاي مخصوص خود را دارد.
