دكتر احمد تشكيني استاديار موسسه مطالعات و پژوهش‌هاي بازرگاني
3 نقطه آسيب‌پذير اقتصاد غيرمقاوم ايران
كمرنگ شدن مفهوم مرزهاي ملي كشورها به‌واسطه جهاني شدن منجر شده است تا اقتصادهاي ملي در معرض نوسان‌هاي داخلي و خارجي بسياري قرار داشته باشند
خبراقتصادي - امروزه بازارهاي مالي، سرمايه، پول و... درهم تنيده شده است و اختلالات و عدم تعادل‌هاي يك كشور يا منطقه اقتصادي مي‌تواند به راحتي به ديگر مناطق يا كشورها سرايت كند.
در اين راستا كشوري كه ساختارها و بنيان‌هاي قوي‌تري در خود تعبيه كرده باشد قادر به بالندگي و بقاي خويش در ميان‌مدت و بلندمدت است. به بيان ساده‌تر وجود ابزارهاي متنوع، خودتنظيم و انعطاف‌پذير در درون ساختار اقتصادي كشورها، امكان شكنندگي به‌واسطه بروز تكانه‌هاي وارده به سيستم را به‌شدت كاهش مي‌دهد. به عنوان نمونه مقايسه كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه گوياي اين واقعيت مهم است.
كشورهاي توسعه يافته با اينكه به‌شدت در هم تنيده‌اند اما تكانه‌هاي برون‌زاي وارده به آنها حداقل خسارت را به بار مي‌آورد ولي در مقابل كشورهاي در حال توسعه وضعيتي متفاوت دارند و تاثير تكانه‌هاي مختلف تاثيري قابل توجه بر آنها وارد مي‌كند. نمونه بارز اين وضعيت در اقتصاد ايران قابل مشاهده است به‌گونه‌يي كه تكانه‌هاي ناشي از بازار نفت، نوسان قيمت‌هاي جهاني و... تاثير مستقيم و ملموسي بر بخش‌هاي مختلف اقتصادي ايران برجاي مي‌گذارد.
براين اساس اقتصاد مقاومتي اقتصادي است كه ساز و كارهاي تعبيه شده در آن به‌گونه‌يي است كه قادر است نوسانات داخلي و خارجي طرف عرضه و تقاضا را تا حد زيادي كنترل و خنثي كند. امروز شايد بتوان بخش عمده‌يي از مشكلات اقتصادي كشور همچون رشد اقتصادي پايين، تورم بالا، بهره‌وري پايين نيروي كار و... را به نوعي به اقتصاد نفتي منتسب كرد. در نگاهي كلي و اجمالي مي‌توان مدعي شد كه تك محصولي بودن و وابستگي به نفت، ريشه اصلي بسياري مشكلات ساختاري اقتصاد ايران است. شاهد اين مدعا نيز تاثيرپذيري بالاي بسياري متغيرهاي كلان اقتصادي همچون تورم، درآمدهاي دولت، واردات و... از نوسان قيمت جهاني نفت و به تبع آن درآمدهاي نفتي كشور است. اما مهم‌ترين خروجي‌هاي اقتصاد از شرايط مقاومتي شامل موارد زير است:
1- ضربه‌پذير در برابر تكانه‌هاي داخلي و خارجي: يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي اقتصاد غيرمقاومتي شكننده بودن در برابر تكانه‌هاي مختلفي است كه امكان جذب آن در سيستم وجود ندارد و لذا بيشترين خسارت را وارد مي‌كند.
2- غيرچابك و غيركارآمد: اقتصادهايي كه در درون خود ابزارهاي متنوع، خودتنظيم و انعطاف‌پذير تعبيه نمي‌كنند در برابر بروز تكانه‌ها بسيار منفعل و غيرچابك عمل مي‌كنند.
غيربهره‌ور و داراي قدرت رقابت‌پذيري پايين: اقتصادهاي غيرمتنوع و تك محصول داراي بهره‌وري پايين و قدرت رقابت‌پذيري پايين است.
