ركوردشكني قيمت نفت در حوالي عدد جادويي 50 دلار، احتمال افزایش قیمت نفت در ماه های آینده

خبراقتصادی - براي ماه‌هاي متولي بازار نفت آنچنان ضعيف شده‌بود كه شنيدن اصطلاحاتي مانند «ركوردشكني» در رشد قيمت نفت را به يك آرزو تبديل كرده بود. اما روز گذشته بالاخره بازار نفت به ياد روزهاي خوش خود كه ركوردهاي سه رقمي قيمت را جابه‌جا مي‌كرد، اين‌بار اما در مقياسي كوچك‌تر توانست بالاترين سطح قيمت در سال جديد ميلادي را تجربه كند.

 اين افزايش قيمت شايد بازي فريز قيمت كشورهاي عضو و غير عضو اوپك را نيز تحت تاثير بگذارد و اين كشورها با كاهش فشار نفت ارزان بر اقتصاد خود بتوانند با فراغ بال بيشتري تصميم بگيرند و شايد حتي با مشاهده اين رشد قيمت ذوق‌زده شده و عطاي اين طرح را به لقايش ببخشند. اتفاقي كه از كشورهايي كه در دوحه جمع شده‌بودند تا توافقي كه خود از ماه‌ها قبل ايده آن را مطرح كرده، بر سر آن مذاكره كرده و وعده امضاي آن را در اواسط آوريل داده‌ بودند، اما در عمل و در روز موعود با دستان خود آن را به چالش كشيدند و خود را انگشت‌نماي بازار نفت كردند، بعيد نيست.

اما همانطور كه ذكر شد روز گذشته قيمت نفت در بازارهاي جهاني به بالاترين سطح خود در سال جاري ميلادي رسيد. اين مساله عمدتا از دو مساله ناشي شده است؛ نخستين موضوع كاهش عرضه نفت امريكا و موضوع بعدي كاهش ارزش دلار است كه سبب رقم خوردن قوي‌ترين عملكرد ماهانه بازار نفت از آوريل سال گذشته تا به امروز شده است.

اما در اين افزايش قيمت نقش فريز نفتي كم‌رنگ شده است. فريز نفتي كه از زمان مطرح شدنش در ميانه ماه فوريه منجر به رشد 55درصدي قيمت‌ در بازار نفت شده ‌بود پس از شكست مذاكرات دو هفته پيش دوحه بين كشورهاي عضو و غيرعضو اوپك و سلب اعتماد بازار از اين طرح، معناداري خود در افزايش قيمت نفت را از دست داده است.

پس از شكست اين نشست، قيمت نفت برنت به بالاترين سطح خود از ماه نوامبر سال 2015 رسيد. اين افزايش قيمت به كمك كاهش توليد سراسري توليدكنندگان از نفت شيل امريكا تا نفت درياي شمال اتفاق افتاده كه منجر به تهييج سرمايه‌گذاران براي وارد كردن جريان نقدي تازه به اين بازار شده است.

به گزارش رويترز جاسپر لاولر تحليلگر استراتژي در شركت CMC در اين باره معتقد است: «پس از شكست مذاكرات فريز نفتي و افزايش آني فروش نفت قطعا ما شاهد يك نقطه عطف در قيمت‌هاي نفت بوديم. اما پس از آن شاهد تغيير رويه (و افزايش قيمت) در بازار بوديم و اين رويه ادامه پيدا كرد تا مشخص شود كه طرح فريز نفتي بخش كوچكي از مجموعه دلايل افزايش قيمت نفت بود. درواقع دليل اصلي افزايش قيمت نفت چشم‌انداز توليد نفت امريكا همراه با نرخ دلار است.»

روز گذشته قيمت نفت برنت به 46دلار و 81سنت رسيد كه نسبت به روز قبل‌تر آن 1دلار و 7سنت افزايش داشته است. قيمت نفت برنت در ماه آوريل هر بشكه 38دلار 67سنت به فروش رسيد و اين بدين معني است كه قيمت نفت در ماه اخير بيش از 30درصد رشد داشته است. نفت WTI نيز در روز گذشته هر بشكه 44دلار و 95سنت معامله شد كه 91سنت افزايش قيمت نسبت به روز سه‌شنبه را نشان‌ مي‌دهد.

همچنين افزايش قيمت نفت از يك مساله ديگر نيز ناشي مي‌شود و آن انتشار اخباري مبني بر عدم راه‌اندازي مجدد ميدان نفتي مشترك خفجي است. اين ميدان مشترك بين عربستان‌سعودي و كويت ظرفيت توليد روزانه 280 تا 300هزار بشكه نفت در روز را داراست. توليد نفت اين ميدان در سال 2014 و به دليل مشكلات محيط‌زيستي متوقف شده ‌بود.

اما افزايش قيمت نفت WTI بيشتر متاثر از انتشار آمار ذخاير امريكا بود. به گزارش موسسه American Petroleum در هفته گذشته يك ميليون و 100هزار بشكه به ذخاير نفت امريكا افزوده شد، درحالي‌كه كارشناسان انتظار ذخيره 2ميليون و 400هزار بشكه‌يي را داشتند. همزمان با اين كاهش توليد و ذخيره نفت، از ابتداي سال نرخ معامله دلار در برابر سبد ارزي جهاني 5درصد كاهش را تجربه كرد. اين كاهش ارزش دلار در حالي اتفاق مي‌افتد كه كماكان انتظار مي‌رود نرخ‌هاي بهره در اين كشور افزايش يابد.

كميته سياست‌گذاري فدرال رزرو امريكا روز گذشته ديدار داشتند، اما كسي انتظار انتشار خبري مبني بر تغيير نرخ‌ها را ندارد. همين مساله سبب شده است كه تاجران اظهارات پس از اين نشست را دال بر هيچ تغييري در چشم‌انداز آينده نبينند. كاهش ارزش دلار باعث كاهش هزينه‌هاي سرمايه‌گذاران غيرامريكايي براي خريد دارايي‌هاي دلاري مانند نفت در بازارهاي آتي مي‌شود.

به گزارش  رويترز بانك ANZ در اين رابطه اظهار كرده است: «دلار ارزان‌تر و انتظارات براي ساختارهاي بنيادي قدرتمندتر منجر به افزايش قيمت نفت شده است. احساسات و تمايلات در بازار كماكان رو به بهبود است، خصوصا زماني كه توليدكننده بزرگي همچون BP از تعادل مجدد بازار تا پايان سال جاري خبر مي‌دهد.»

  نفت 50دلاري، عدد جادويي جديد

همزمان با انتشار اين اخبار نسبتا اميدوار‌كننده در بازار نفت، بلومبرگ نيز در گزارشي از رسيدن عدد جادويي صنعت نفت به 50دلار خبر مي‌دهد.

به گزارش بلومبرگ، عدد جادويي نفت نشان‌دهنده سطحي از قيمت نفت است كه در آن كشورهايي كه اقتصادشان بر مبناي صادرات نفت است در آستانه كسري قرار بگيرند. بعضي از كشورها تقريبا تمامي هزينه‌هاي خود را از محل فروش درآمدهاي نفتي تامين مي‌كنند. در صورتي كه قيمت‌ نفت كاهش يابد درآمد اين كشورها كاهش مي‌يابد. درواقع عدد جادويي نشان‌دهنده نقطه‌يي است كه درآمدهاي نفتي ديگر به اندازه كافي براي تامين هزينه‌هاي آن كشور كفايت نكند. اين عدد براي هر كشور صادركننده نفت نيز به فراخور وابستگي اقتصاد آن به درآمدهاي نفتي تفاوت مي‌كند. مثلا عدد جادويي نفت براي نيجريه حدود 65دلار، براي ونزوئلا 58دلار، براي عربستان 49دلار و براي قطر 21دلار است.

به گزارش بلومبرگ، در 48ساعت گذشته شركت‌هاي بزرگ مانند BP، صاحبان دكل‌هاي نفتي شركت Nbors  امريكا و اكتشاف‌كنندگان شركت Pioneer Natural Resources همگي معتقدند كه قيمت‌هاي بالاي 50دلار باعث تشويق براي حفاري بيشتر و تامين جريان نقدي لازم مي‌شود. اما با رسيدن قيمت‌ نفت به بالاي 45دلار، فعالان اين صنعت كه براي دوام در فضاي رقابتي مجبور به كاهش هزينه‌هاي خود شده ‌بودند آماده مشاهده نشانه‌هاي ثبات در بازار در سطح قيمتي كمتر از نصف ميانگين قيمت نفت در سال 2014 هستند.

براساس نظرات كارشناسي موسسه وودمكنزي، درصورتي‌كه قيمت نفت به‌طور ميانگين به 53دلار در هر بشكه برسد 50شركت بزرگ سهامي‌عام در صنعت جهاني نفت مي‌توانند از هدررفت جريان‌ نقدي خود جلوگيري كنند.

به گزارش «تعادل» به نقل از بلومبرگ، شركت Nabors كه دارنده بزرگ‌ترين ناو ريگ‌هاي حفاري دريايي در جهان است اعلام كرده كه در حال حاضر گفت‌وگوهايي با مشتريان بزرگ خود براي گسترش همكاري در نيمه دوم سال جاري داشته‌اند. Nabors اين مساله را منوط به رسيدن قيمت‌هاي نفت به بالاي 50دلار دانسته است. فريسر مك‌كي، نايب‌رييس بخش تحليل‌هاي شركت وودمكنزي در هيوستون امريكا در گفت‌وگو با بلومبرگ اظهار كرد: «مساله تنها مربوط به لمس قيمت 50دلار نيست بلكه لمس اين قيمت و باقي ماندن و داشتن چشم‌اندازي براي قيمت بالاي 50دلار براي آينده بازار نفت است. اين اتفاق بايد قبل از توقف آن دسته از پروژه‌هايي كه با نفت 50دلاري اقتصادي مي‌شوند، رخ بدهد.»

  كاهش مخارج هزينه‌اي در صنعت نفت

صنعت جهاني نفت در سال گذشته با يك شكاف 100ميليارد دلاري در هزينه‌ كردن مواجه بود و در سال جديد نيز اين رقم افزايش خواهد يافت. اين كاهش هزينه براي بقا در شرايطي است كه شركت نفتي Schlumberger امريكا آن را بدترين بحران مالي اين صنعت در طول تاريخ خوانده ‌بود. تنها در امريكاي شمالي انتظار بر اين است كه مخارج هزينه‌يي نسبت به سال گذشته به نصف كاهش يابد.

در حال حاضر قيمت نفت كه براي مدتي بسيار كاهش پيدا كرده ‌بود و به پايين‌ترين سطح خود در 12سال گذشته رسيده ‌بود، حدود دوسوم افزايش پيدا كرده و همانطور كه اشاره شد، قيمت سبد نفتي بين‌المللي برنت به بيش‌ از 46دلار رسيده است.

پيش‌بيني مي‌شود كه شركت BP در سال آينده بتواند با قيمت نفت بين 50 تا 55دلار در هر بشكه جريان نقدي خود را به تعادل برساند و بتواند پرداخت به سهام‌داران و مخارج سرمايه‌يي را تامين كند. در حالي كه تخمين‌هاي قبلي نشان مي‌داد كه اين شركت براي نيل به اين هدف به نفت 60دلاري نياز دارد. شركت نفتي Pioneer نيز اعلام كرده كه آمادگي اين را دارد كه با رسيدن قيمت نفت به 50دلار و چشم‌انداز مثبتي از عرضه و تقاضا 10 ريگ حفاري افقي را به فعاليت‌هاي خود اضافه ‌كند.

جك استارك، مدير اجرايي شركت نفت و گاز   Continental Resources امريكا نيز پيش از اين اعلام كرده‌ بود كه به ازاي هر 5دلار افزايش قيمت نسبت به قيمت پايه‌ 37دلاري، تقريبا 200ميليون دلار به درآمد اين شركت افزوده‌ مي‌شود. وي همچنين تاكيد كرد، زماني كه قيمت نفت به 52دلار در هر بشكه برسد اين شركت احتمالا تعدادي ريگ حفاري اضافه خواهد كرد.

  دور باطل قيمت نفت

طرح چنين صحبت‌هايي، شكست شركت‌هاي نفتي در سال گذشته ميلادي را به ياد مي‌آورد كه در آن زمان نيز تلاش كردند بلافاصله پس از افزايش قيمت نفت فعاليت خود را افزايش دهند.

اينكه دقيقا در چه زماني قيمت نفت به اين سطح مي‌رسد و چه ميزان زمان نياز دارند تا در اين سطح باقي بمانند، پرسشي است كه هيچ‌كس با اطمينان نمي‌تواند به آن پاسخ بدهد. شركت Nabors گفته، فعاليت آنها ممكن است در ميانه سه‌ماهه سوم يا در سه‌ماهه پاياني سال جاري آغاز شود. شركت Continental نيز تخمين زده است كه يا عرضه و تقاضا در اواخر سال جاري به تعادل مي‌رسد يا در سال آينده به ميزان بيشتري نفت نياز خواهد بود.

حميد مظفر