در برنامه ششم در همايش بهزيستي و سلامت اجتماعي مطرح شد
پيشنهاد واگذاري سياست‌گذاري آسيب‌هاي اجتماعي به بهزيستي
فراواني برگزاري برنامه‌هاي مرتبط با حوزه سلامت درهفته‌يي كه پشت سر گذاشتيم گواه توجه جهانيان به امر سلامت است. موضوعي كه تحت عنوان هفته جهاني سلامت مسوولان و شهروندان دغدغه‌مند را به سوي سياست‌گذاري‌ها و برنامه‌ريزي‌هاي منسجم‌تر و قابل اجرا‌تر سوق مي‌دهد.
خبر اقتصادی - در اين ميان سازمان بهزيستي به عنوان نهادي كه متخصص در امر اجتماعي است اما تولي‌گري مباحث مربوط به اين حوزه را تمام و كمال در اختيار ندارد، همايشي ترتيب داد تا ضمن گردهمايي صاحب‌نظران در حوزه‌هاي اجتماعي و سلامت وجوه ديگري از پديده‌هاي بهداشت، درمان و سلامت را به بحث بگذارد. «سلامت اجتماعي» عنوان همايشي است كه صبح ديروز به ميزباني سازمان بهزيستي برگزار شد.
افول ساختارهاي فرهنگي با بي‌توجهي به سلامت اجتماعي
علي ربيعي، وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي در همايش بهزيستي و سلامت اجتماعي گفت: «موضوع سلامت اجتماعي ازجمله مسائل مهجوري است كه شايد پيرامون آن گفت‌وگو‌هاي بسياري صورت گرفته باشد اما قطعا عميق به آن پرداخته نشده است. به عنوان نخستين گام در تحقق اهداف اجتماعي و سياست‌گذاري‌هاي اين حوزه بايد علاوه بر رصد دقيق و جامعي كه از مسائل اجتماعي صورت مي‌گيرد، فهم و ادراك صحيحي نيز از سلامت اجتماعي به وجود آيد بنابراين لازم است تا موضوعاتي كه مقوم يا تهديد‌كننده سلامت اجتماعي است در سطوح و ابعاد مختلف بررسي شود. در شرايط كنوني مسائل اجتماعي به صورت تك علتي و در يك چارچوب و قالب بررسي مي‌شود. در واقع مي‌توان گفت ما همچنان در پارادايم دهه 50 به سر مي‌بريم.»
به گفته ربيعي شايد پديده‌ها همان پديده‌هاي سال‌هاي گذشته باشند اما بدون ترديد ماهيت مسائل اجتماعي تغيير كرده است. امروز متاسفانه مسائل اجتماعي جنبه‌هاي مختلفي پيدا كرده‌اند كه بايد در زواياي خاص به آنها نگاه كرد. بي‌ترديد ماهيت مسائل اجتماعي تغيير پيدا كرده است و در راستاي آن بازيگران نيز ديگر بازيگران قديمي نيستند، برهمين اساس بايد براي آنها فكر و چاره‌انديشي جديدي كرد.
وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ادامه داد: با توجه به تغيير ماهيت مسائل اجتماعي چه در بحث اورژانس اجتماعي و چه مطالعات در زمينه مسائل اجتماعي بايد اين تغيير ماهيت‌ها را در نظر بگيريم. بار اصلي مسائل اجتماعي امروز بر عهده سازمان بهزيستي است كه كمتر ديده شد اما سازماني پر دانش است. ربيعي خطاب به پرسنل سازمان بهزيستي افزود: امروز سازمان بهزيستي بايد خود را براي مسائلي چون همسرآزاري و مشاوره‌هاي طلاق و بسياري آسيب‌هاي اجتماعي ديگر آماده كند. اگر امروز به سلامت اجتماعي جامعه توجه نكنيم، در آينده شاهد افول زيرساخت‌هاي فرهنگي جامعه خواهيم بود. وي با اشاره به آغاز هفته سلامت تاكيد كرد: در هفته سلامت بايد براي سلامت اجتماعي پايگاه ويژه‌يي مدنظر قرار دهيم.
متاسفانه نتوانسته‌ايم كاركردهاي سازمان بهزيستي را به جامعه معرفي كنيم. در حالي كه مي‌توان بخش اعظمي از جامعه را به مددكاران اجتماعي تبديل كنيم. بايد زمينه حركت افراد براي تبديل به مددكار اجتماعي را فراهم كنيم و با تحريك جامعه و ايجاد ظرفيت‌ها، افراد را در مددكاري اجتماعي فعال كنيم. همچنين واجب است تا شعار هر ايراني يك مددكار اجتماعي را بايد مد نظر قرار داد. از سوي ديگر همگان مي‌دانند كه زنان بيش از مردان در خير جمعي مشاركت مي‌كنند مي‌توان با سرمايه‌گذاري بر اين پتانسيل فكري و احساسي زنان بهره‌هاي فراواني برد.
استرس‌هاي اجتماعي منشأ بيماري‌هاي فردي و اجتماعي
محمدرضا واعظ‌مهدوي معاون توسعه امور علمي و فرهنگي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور به عنوان يكي از سخنرانان اين همايش گفت: اكنون استرس‌هاي اجتماعي به مثابه ويروس جديدي، جوامع را فراگرفته‌اند و مسبب اختلال در بسياري از ارگانيسم‌هاي بدن مي‌شوند. تغيير الگوي مرگ و ميرهاي ناشي از بيماري در ميان ايرانيان مي‌تواند پيامد غلبه استرس‌هاي اجتماعي بر شهروندان باشد.
وي ادامه داد: اگر فردي به‌طور مثال 15سال مداوم در معرض اين استرس‌هاي اجتماعي باشد، سيستم ايمني او تضعيف شده و دچار بيماري‌هايي مانند سرطان مي‌شود. معاون توسعه امور علمي و فرهنگي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور اضافه كرد: اشخاص در معرض استرس‌هاي اجتماعي، زود عصباني مي‌شوند، كم حافظه شده و دچار افت تحصيلي مي‌شوند و به‌طوركلي بيولوژي بدن را مختل مي‌كند.
مسوولان به انتظارات بيهوده دامن نزنند
معاون توسعه امور علمي و فرهنگي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور گفت: براي كم كردن استرس‌هاي اجتماعي بايد نسبت انتظارات به امكانات، در نامعادله‌يي كوچك‌تر يا مساوي نگه‌داشت. در غير اين‌صورت احساس محروميت و ناكارآمدي به وجود آمده در فرد استرس‌هاي اجتماعي را قوت مي‌بخشد. از سوي ديگر مسوولان در سخنراني‌ها و سياست‌گذاري‌ها و همين‌طور مطبوعات در اجراي رسالتشان از دامن زدن به انتظارات بيهوده، پرهيز كنند. وي تصريح كرد: در صورتي كه با توسعه امكانات منجر به با بالا بردن توليد و توسعه كار شويم. نابرابري توزيع نيز از جمله مواردي است كه در صورت كاهش مي‌تواند، سلامت جامعه را ارتقا دهد.
راه‌اندازي سامانه سنجش سلامت اجتماعي
انوشيروان محسني‌بندپي رييس سازمان بهزيستي در همايش بهزيستي و سلامت اجتماعي گفت: دبيرخانه سامانه سنجش سلامت اجتماعي در بهزيستي مستقر خواهد بود و از اين سامانه براي رصد آسيب‌هاي اجتماعي استفاده خواهيم كرد. وي افزود: اگر نگاهي به آمار و ارقام آسيب‌هاي اجتماعي مانند طلاق، اعتياد و حاشيه‌نشيني در 5تا 10سال گذشته بيندازيم تفاوت معناداري در رشد اين آمار مشاهده مي‌شود كه نشان از روند رو به رشد آسيب‌هاي اجتماعي دارد. وي شناسايي گلوگاه‌هاي انحرافي را از اولويت‌هاي سازمان بهزيستي براي مقابله با آسيب‌هاي اجتماعي در كشور برشمرد.
سياست مشخصي در حوزه اجتماعي نداريم
به گفته محسني مشكلات اجتماعي داراي عوامل مختلف فردي، اجتماعي و محيطي‌اند كه براي هر يك از اين مشكلات بايد مداخله علمي و تخصصي داشته باشيم. سازمان بهزيستي به عنوان نهادي متشكل از متخصصان اجتماعي اين مسووليت را بر عهده دارد. محسني‌بندپي در عين حال خاطرنشان كرد: سياست‌هاي روشن و مشخصي در سلامت اجتماعي طي قوانين برنامه‌هاي اول تا پنجم توسعه نداشته‌ايم. محسني‌بندپي در ادامه افزود: نبود نگاه كلان‌نگر و فرآيند محور، مشكلات آسيب‌هاي اجتماعي در كشور را عميق كرده است و امروز با اين واقعيت‌هاي تلخ روبه‌رو هستيم. وي ادامه داد: سازمان بهزيستي به عنوان تخصصي‌ترين نهاد حاكميتي در آسيب‌هاي اجتماعي در دولت تدبير و اميد، نسبت به اقدامات در دست اجراي خود و نيازهاي آينده در حوزه آسيب‌هاي اجتماعي، بازنگري و ارزيابي‌هايي را به عمل آورده است.رييس سازمان بهزيستي تصريح كرد: اگر سياست‌گذاري مسائل اجتماعي را به عهده ما بگذارند مي‌توانند از ما مطالبه‌گري داشته باشند؛ اما هر دستگاهي، هر جا كم بياورد مشكل را در بهزيستي مي‌بيند درحالي كه اين سازمان يك سازمان اجرايي و اقدام‌كننده است.
محسني‌بندپي افزود: در برنامه ششم توسعه، پيشنهاد داده‌ايم كه تولي‌گري سياست‌گذاري مسائل اجتماعي را به ما واگذار كنند. وي يادآور شد: سازمان بهزيستي با داشتن 24 هزار نيروي متخصص، آماده برخورد با آسيب‌هاي اجتماعي است اما براي تحقق آن بايد برنامه عملي داشته باشيم.
