تاريخ تمدن و قنات در حقوق كاربردي آب و اراضي

خبراقتصادي -  ما با عصمت آب عجينيم و ايرانيان اولین قوم و ملتي بودند كه  با آداب و قواعد جمعی خاص به آب احترام گذاشتند و قنات را راهكاري براي حفظ منابع آب ارائه كردند. 

چاه پشت چاه کول. چرخ چاه و حریم آن. کوره راه دردل زیبای زمین.

آب را از يک دهانه بی هیچ فشار جسم خارجی بیرون آوردیم و این صنعت را سخاوتمندانه به کل دنیا معرفي نمودیم تا جايي كه مورد توجه لمتون درکتاب مالک وزارع قرارگرفته است.

.....آیا وقت آن نرسیده به میراث ماندگار پدرانمان احترام جمعی بگذاریم ودربنه بندی ها از ساعت شنی قنات یاد کنیم. بااین همه بارش باران دوباره اصالت خودرابرداريم.

لایروبی كنيم و با مرمت این آثار آنها را ثبت جهانی نمایيم. 

یک لحظه اندیشه به متانت عروس قنات. كاسه كاسه آب را احترام بگذاريم و زحمت بسيار نياكان براي يك كاسه آب بيشتر را ارج بگذاريم. 

و تقسیم سنتی آب روان و ارزان روستاها را آباد كرد. گاهي براي دسترسي به مسير آب حتي روستاها 7 تا 10 كيلومتر تغيير مسير مي دادند تا در دهانه قنات قرار بگيرند و از آن بهره ببرند. همه مكان ها وباغ ها و جاده ها متناسب با مسير آب انتخاب مي شد. 

 قشنگی این مالکیت جمعی که موجب تعالی و رونق روستا میشد بايد دوباره احيا شود. 

خانمها درکنارجوي آب قنات گپ و گفت روزانه داشتند و ظرف ميشستند و دختران دم بخت کوزه بدست از قنات آب جابجا مي كردند وچنداصله نارون به اصالت و مالکیت سبز روستا معنا میداد و نارون و درختان نزديك قنات از احترام برخوردار بودند و خاطره انگيز مي شدند.

قنات جزو اولین مقوله هاي مورد توجه قانونگذار در سال 1309 بوده و قواعد آگهی ثبت درمواد 9، 10، 11، 14 قانون برای چگونگی ثبت آن در دستور كار بود و اختصاص یک دفتر به نام قنوات دردفاتريازده گانه ثبت نيز مطرح بوده است. 

.اختصاص سهم هرکشاورز به عنوان حقابه نيز از نكات مهم قانون و حقوق آب است. و درهامش قنات تصمیمهای مهم روستا گرفته مي شد.

پلاک اصلی و فرعی اختصاصی قنات، نحوه تقسیم آب درمقررات، اصلاحات ارضی به عنوان یک اهرم مهم در انواع اراضی نيز مطرح بود. 

مالکیت قنات درملي شدن آب در سال 1347 متحول شد و توجه گردشگردان جهانی را جلب كرد و  قنوات دريونسکو به عنوان میراث جهانی درحال خطر مطرح شد. 

رشدسالم بشرط عریض ازهمین حواشی قنوات آغازشد.عشایر، پاکار، سرآبيار نگهبانان آب و الهه آب اناهيتا سرمنشأ فرهنگ غنی و تمدن ماست.

 آثار موجود درخصوص قنوات بخصوص حقوق کاربردی آب وانواع حریم مباحث جذابی را به حقوق و تاريخچه  قنوات پرداخته است .......