پيچيدگي بازار نفت و نوسانات بازار جهاني نفت پس از شكست مذاكرات دوحه

خبراقتصادی - شايد بتوان گفت اين اتفاق ناشي از اين است كه در روزهاي اخير چهار عامل با جهت متفاوت روي قيمت نفت در بازار تاثير داشتند. دو عامل سبب كاهش قيمت نفت و دو عامل سبب افزايش آن شدند. در روزهاي اخير هر چند اوپكي‌ها نتوانستند روي موضوع فريز نفتي كه ماه‌ها بر سر آن مذاكره‌ كرده ‌بودند به تفاهم برسند اما اعتصاب كاركنان يكي از كشورهاي عضو اين سازمان به نوعي اثر منفي شكست فريز نفتي را جبران كرد.

اعتصاب كاركنان صنعت نفت كويت، توليد نفت اين كشور را تقريبا به بيش از نصف كاهش داده‌ و به عنوان يك عامل اختلال در سمت عرضه سبب تقويت قيمت‌ نفت شده است؛ از سوي ديگر توليد نفت امريكا نيز با كاهش مواجه شده و پس از رسيدن توليد اين كشور به قله 9ميليون و 700هزار بشكه‌يي در ماه آوريل اكنون اين رقم به زير 9ميليون رسيده است. اين مساله سبب شد كه بورس‌هاي جهاني نفت متاثر از اين موضوع رشد قيمت را شاهد باشند اما اين پايان كار اين روزهاي بازار نفت نيست.

كاهش ارزش يورو در برابر دلار در پي اصرار رييس بانك مركزي اروپا بر سياست‌هاي انبساطي و پايين‌ نگه‌ داشتن نرخ بهره كه در صحبت‌هاي وي در روز پنج‌شبنه عنوان شد، عامل ديگري بود كه بازار نفت از اين جبهه نيز تحت فشار باشد و قيمت‌ها با افت روبه‌رو شوند. «تعادل» در گزارش خود وضعيت بازار چهار بعدي اين روزهاي نفت را بررسي مي‌كند.

  بد نامي اوپكي‌ها بعد از دوحه

روز پنج‌شنبه عبدالله سالم‌ البدري، دبيركل سازمان اوپك در صحبت‌هايي از احتمال برگزاري نشست مجددي با كشورهاي غيرعضو اوپك براي توافق در فريزكردن توليد نفت خبر داد. مطرح شدن فريز نفتي سبب شده ‌بود، قيمت نفت كه به پايين‌ترين سطح خود در 12سال اخير رسيده ‌بود حدود 50 درصد رشد كند. اما پس از آنكه نشست دوحه بدون دست ‌يافتن به نتيجه خاصي به پايان رسيد، سرمايه‌گذاران ديگر واكنش خاصي به احتمال از سرگيري مجدد اين مذاكرات نشان ندادند. شاهد اين مدعا وضعيت بورس‌هاي جهاني نفت پس از صحبت‌هاي البدري است. به گزارش«تعادل» به نقل از وال‌استريت‌ژورنال روز پنج‌شنبه و پس از اظهارات دبيركل اوپك، قيمت‌ نفت اندكي افزايش يافت اما بعد‌ازظهر همان روز شاهد كاهش دو درصدي قيمت نفت در بورس لندن بوديم.

اظهارات سرمايه‌گذاران در اين رابطه قابل توجه است. بعضي از آنها اظهار مي‌كنند ما درحال حاضر نه اظهارات اوپكي‌ها بلكه ارقام مربوط به كاهش توليد نفت امريكا و افزايش دلار را رصد مي‌كنيم!

به گزارش وال‌استريت‌ژورنال، راب ثامل مدير سبد دارايي در كارگزاري Tortoise امريكا كه شركتش حدود 13ميليارد دلار دارايي انرژي را مديريت مي‌كند، در اين رابطه مي‌گويد:«اوپك خصوصا بعد از فاجعه دوحه درحال تبديل‌ شدن به يك سازمان غيرمرتبط است». تام پيو، كارشناس نفتي شركت

‍‍Capital Econmists نيز در اين باره مي‌گويد:« بعد از آشفتگي تمام و كمالي كه در نشست دوحه شاهد بوديم، زمان زيادي طول خواهد كشيد كه مردم دوباره به اوپك اعتماد كنند و به طرحي بسيار اساسي‌تر از گفت‌وگوي جديد براي فريز نفتي نياز است».

اما در آن‌ روي سكه مقامات اوپك به خصوص عربستان‌ كماكان با اعتماد به نفس صحبت مي‌كنند و كماكان اين كارتل را به عنوان يك نيروي موثر در بازار قلمداد مي‌كنند. ابراهيم مهنا از مقامات ارشد نفتي عربستان معتقد است، اوپكي‌ها كماكان مي‌توانند در نشست اعضاي اين سازمان در دوم ژوئن در وين مجددا درباره طرح فريز نفتي گفت‌وگو كنند. وي مي‌گويد:«درب‌ها براي همكاري‌هاي آينده كماكان باز است و من اطمينان دارم ما مجددا در اين باره گفت‌وگو خواهيم كرد».

  اختلالات بخش عرضه

اما به نظر مي‌رسد، بازار نفت در روزهاي اخير اهميت چنداني به «كش‌وقوس‌هاي درون‌اوپكي» نمي‌دهد و سرمايه‌گذاران تمركز خود را روي مسائل ديگري ازجمله كاهش توليد نفت امريكا گذاشته‌اند. توليد نفت امريكا كماكان با سرعت پاييني درحال كاهش است و براساس داده‌هاي EIA درحال حاضر سطح توليد نفت اين كشور از 9ميليون و 700هزار بشكه به زير 9ميليون بشكه در روز رسيده است.

اين موضوع سبب شده كه با وجود استمرار حاكميت مازاد عرضه بر بازار، تمايل سرمايه‌گذاران به سمت بالا باشد. روز گذشته قيمت سبد نفتي برنت در ساعت هفت صبح در بورسICE ، 44دلار و 62 سنت معامله شد كه اين رقم نسبت به آخرين قيمت معاملاتي نفت كه بازار با آن بسته شد 9سنت افزايش داشته است. قيمت نفت WTI نيز در همين ساعت در بورس NYMEX هر بشكه 43دلار و 34سنت معامله شد كه نسبت به روز قبل آن 16سنت افزايش داشته است. به گزارش «تعادل» به نقل از رويترز، تاجران نفتي معتقدند با وجود استمرار در مازاد عرضه فضاي كلي مجموعه بازار نفت مطمئن‌تر شده است. علت اين امر ورود پول‌هاي جديدي است كه سرمايه‌گذاران با خود آورده‌اند و اين مساله سبب افزايش قيمت‌ها شده است. همچنين اعتصاب كويتي‌ها كه بيش از نيمي از توليد نفت اين كشور را كاهش داده و اختلالات توليد نفت در ونزوئلا و نيجريه نيز ازجمله ديگر عواملي هستند كه در روزهاي اخير اثرات شكست مذاكرات دوحه بر بازار نفت را پوشش داده است.  اما كارشناسان معتقدند كه اين رويدادها همگي اثرات موقتي بر بازار نفت دارند و پارامترهاي معناداري براي رابطه بلندمدت در بازار نفت نيستند. به گزارش «تعادل» به نقل از پايگاه خبري Market Watch جفري كوري از تحليلگران موسسه گلدمن‌ساكس در اين باره مي‌گويد:«اين تغيير و تحولات مرتبط با مازاد عرضه كوتاه‌مدت در بازار است و تاثيري روي چشم‌انداز بلندمدت بازار و مشكلات ناشي از ظرفيت‌هاي مازاد ندارد. ما باور داريم كه كاهش فعلي در توليد نفت امريكا كماكان براي خنثي‌كردن اثر رشد توليد نفت در كشورهاي كم‌هزينه مانند ايران و نيز اختلالاتي كه كشورهايي همچون عراق، ‌ونزوئلا و نيجريه ممكن است با ورود ناگهاني نفت خود به بازار داشته‌باشند، كافي نيست».

كارشناسان گلدمن‌ساكس معتقدند هر چند روند فعلي بازار پتانسيل اين را دارد تا قيمت‌ها را بيش از اين نيز افزايش دهد اما كماكان تغيير بنيادي در ساختار بازار ايجاد نكرده است».

  افزايش ارزش دلار، كاهش قيمت نفت

در همين حال ارزش دلار در برابر يورو نيز افزايش يافته است. به گزارش رويترز، اين اتفاق زماني افتاد كه تاجران پتانسيل بانك مركزي اروپا براي افزايش استفاده از ابزارهاي تشويقي در صورت ضرورت را مشاهده كردند. روز پنج‌شنبه ماريو دراگي، رييس بانك مركزي اروپا انتقادات آلماني‌ها در مورد سياست‌هاي انبساطي‌اش را رد كرد و وعده استفاده از تمام ابزارهاي در اختيار خود تا هر زمان كه نياز باشد را داد. وي اعلام كرد كه نرخ‌هاي بهره در همين سطح يا حتي سطوح پايين‌تر قرار خواهند گرفت. در همين رابطه سرين حرجلي، كارشناش استراتژيك پول در بانك Mizuho معتقد است: بازار به اين نتيجه رسيده كه بانك مركزي اروپا در صورت نياز اقدامات بيشتري در اين زمينه خواهد كرد. درحال حاضر و پس از صحبت‌هاي رييس ماريو دراگي، ارزش يورو در برابر دلار 04/0درصد كاهش يافته است. در نتيجه اين افزايش ارزش دلاري كه روز پنج‌شنبه اتفاق افتاد، قيمت‌هاي نفت نيز تحت تاثير قرار گرفتند و اندكي كاهش داشتند.

  پيش‌بيني‌ها از آينده

عده‌يي از كارشناسان معتقدند كه قيمت‌هاي نفت تا پايان سال با رشد چشمگيري مواجه خواهند شد. يكي از اين افراد مايك راثمن، بنيان‌گذار موسسه Cornerstone Analytics امريكاست. به گزارش «تعادل» وي در گفت‌وگو با شبكه CNBC اظهار كرد:«تقاضا براي نفت در سال جاري حدود يك ميليون و 800هزار بشكه افزايش خواهد يافت. در همين حال عرضه كشورهاي غيراوپكي نيز 800هزار بشكه كاهش خواهد يافت. از سوي ديگر امكان ندارد كه كشورهاي عضو سازمان اوپك بتوانند اين خلأ 2ميليون و 600هزار بشكه‌يي را پركنند.» راثمن معتقد است كه قيمت نفت برنت تا پايان سال به 85دلار در هر بشكه خواهد رسيد. رقمي كه سعودي‌ها مدت‌هاست به دنبال آن هستند. از سوي ديگر IEA در گزارش ماه آوريل خود اعلام كرد كه پيش‌بيني مي‌شود، تقاضاي نفت در سال جاري حدود يك ميليون و 200هزار بشكه در روز كاهش يابد. همچنين آژانس بين‌المللي انرژي نيز روز پنج‌شنبه اعلام كرد كه توليد كشورهاي غيراوپكي در سال جاري كاهش خواهد يافت و اين كاهش بيش از آن ‌چيزي است كه در نسل‌هاي گذشته اتفاق افتاده است.