خبراقتصادي - «لغو تحريمهاي ايراناير»، «خريد رادارهاي نو»، «تحكيم قرارداد خريد ايرباس»، «آموزشهاي نوين هوانوردي»، «پروازهاي بيشتر ميان ايران و اروپا» و چندين عنوان ديگر، همه و همه شنيدههايي هستند كه دو روز پس از به زمين نشستن نخستين پرواز پاريس-تهران هواپيمايي ايرفرانس، پس از قهر 8 سالهاش با ايران به گوش ميرسد.
ايرلايني كه با بازگشتش به ايران، تعداد ايرلاينهاي اروپايي فعال در كشور را به 40 رساند و وجهي ديگر از دستاوردهاي برجام را به نمايش گذاشت. برقراري يك پرواز، شايد به تنهايي اتفاقي مهم نباشد، كما اينكه طي چند ماه گذشته و پس از لغو تحريمها، ايرلاينهايي از كشورهاي مختلف جهان اقدام به برقراري پرواز به ايران كردهاند. اما ايجاد يك خط جديد هوايي، هنگامي اهميت مييابد كه با گسترش روابط سياسي و اقتصادي دو كشور همراه شود. مانند هنگامي كه پرواز ايرفرانس، هياتي از مسوولان فرانسوي را با خود به همراه ميآورد تا با مسوولان ايراني به گفتوگو بنشينند راه همكاريهاي بيشتر ميان دو كشور را بگشايند. پرواز شماره 738 هواپيمايي ايرفرانس كه روز يكشنبه در فرودگاه امام خميني(ره) به زمين نشست، به غير از وزير حمل و نقل فرانسه و هيات همراهش، حامل پيامي مهم براي صنعت هوايي ايران بود؛ دوره سختي به سر آمده و از اين پس، هوانوردي براي ايرانيان با موانع داخلي و خارجي همراه نخواهد بود. جدا از امكانات سختافزاري كه قرارداد خريدشان همراه با ايرباس A330 فرانسوي به ايران آمد، بسياري از مشكلات قانوني و معضلات نرمافزاري كه پيش از اين گريبانگير صنعت هوانوردي ايران بود، مرتفع شد. فرانسويها، سعي كردند كه بدعهدي خود را در دوران تحريم ايران جبران كرده و با دستي پر به ايران سفر كنند. اقدامي كه هرچند باعث فراموشي دشمنيهاي اين كشور اروپايي در زمان انزواي ايران و كارشكنيهايش در دوران مذاكرات هستهيي نميشود، اما ميتواند به عنوان نشانهيي از حسن نيت فرانسه در دوران پسابرجام و گام كوچكي در راه اعتمادسازي ميان دوكشور قلمداد شود. اما آغاز پروازهاي ايرفرانس و سفر هيات فرانسوي چه دستاوردهايي براي صنعت هوايي ايران داشت؟ در ادامه به بررسي اين موضوع ميپردازيم.
رادارهاي جديد در راه ايران
هنگامي كه صحبت از صنعت هوانوردي ميشود، هواپيما نخستين اسمي است كه در ذهنها مينشيند. اما در نظام حمل و نقل هوايي مسافر، سختافزارهاي ديگري هستند كه اگر از هواپيما مهمتر نباشند، كم اهميتتر نيستند. رادار يكي از اين سختافزارهاست كه فرانسويها در سفر اخيرشان قرارداد خريدش را براي ايران به ارمغان آوردند. به گزارش پايگاه خبري وزارت راهوشهرسازي، سيداحمد مومني رخ عضو هياتمديره و راهبر معاونت عمليات هوانوردي شركت فرودگاهها و ناوبري هوايي ايران و دامان نماينده شركت فرانسوي، قرارداد خريد ۳دستگاه رادار براي نصب در فرودگاههاي مهرآباد، شيراز و بندرعباس را امضا كردند. در مراسم امضاي اين قرارداد، عباس آخوندي وزير راهوشهرسازي ايران و آلن ويداليس وزير حمل و نقل، دريا و شيلات فرانسه نيز حضور داشتند. مومني رخ درباره پيشينه خريد رادار از فرانسه گفت: «ايران در سال ۸۴ قراردادي به ارزش ۳۲ميليون يورو با شركت تالس براي خريد ۵ رادار منعقد كرد كه ۴سيستم راداري تحويل ايران شد، اما تحويل رادار پنجم انجام نشد. سال گذشته در مناقصه خريد رادار مراقبت پرواز، چند شركت اروپايي شركت كردند و شركت تالس برنده مناقصه شد. براساس مذاكرات با شركت تالس، توافقي به دست آمد كه در قالب خريد رادارهاي جديد، قرارداد سال ۸۴ هم اصلاح و رادار فرودگاه بندرعباس نيز تحويل ايران شود.»
وي ارزش قرارداد خريد رادار براي فرودگاه مهرآباد از شركت تالس را 6.4ميليون يورو اعلام و گفت: «عدم وجود رادار تشخيص و جداسازي پروازها را با مشكل مواجه ميكند و پروازها ۱۰دقيقه به ۱۰دقيقه نشست و برخاست ميكنند، اما با اين سيستم راداري فاصله زماني يادشده به ۳ تا ۵دقيقه كاهش مييابد، ضمن آنكه ضريب ايمني پرواز نيز بالا ميرود.»
آموزش فرانسوي، مهمان دانشگاه ايراني
آموزش، يكي از اركان اصلي هوانوردي است. اين فن، بسيار دقيق است و كوچكترين اشتباهي در آن ميتواند به فاجعه منجر شود. به همين علت افزايش كيفيت آموزش خدمات هوانوردي و تعمير و نگهداري هواپيما همواره يكي از دغدغههاي اصلي مسوولان حمل و نقل بوده است. ايران، هرچند بعد از انقلاب 57 مورد تحريم ايالات متحده امريكا بوده و در دهه گذشته نيز هدف تحريمهاي سفت و سخت بينالمللي قرار گرفته، اما توانسته است توانايي خود در زمينه آموزش و تربيت نيروي انساني هوانوردي را حفظ كند. اين گفته رييس سازمان هواپيمايي كشوري است. علي عابدزاده همچنين با اشاره به فرصتهاي پسابرجام و تمايل فرانسه براي همكاري با ايران، افزود: «همكاري مركز آموزشي ايران و فرانسه، دانش و اطلاعات متخصصان ايراني را در اين زمينه بهروز ميكند.» به گزارش ايرنا، عابدزاده در سمينار بررسي فرصتهاي همكاري ايران و فرانسه در زمينههاي آموزشي و تخصصي در حوزه هوانوردي كه با حضور مسوولان آموزشي دانشگاه «اينك» فرانسه، مسوولان سازمان هواپيمايي كشوري و نمايندگان دانشكده صنعت هواپيمايي كشوري در اين دانشكده برگزار شد، گفت: «كشور فرانسه در زمينه آموزشهاي هوايي از امكانات فني خوبي برخوردار است و مقرر شده، نيروي انساني دو كشور تعاملات آموزشي مناسبي داشته باشند. از متخصصان اين كشور دعوت شده همكاريهاي خود را با دانشكده صنعت هواپيمايي آغاز كنند.»
«تعامل» به سلامت به زمين نشست
آموزش، تنها محور سخنان آقاي معاون نبود. عابدزاده در ادامه سخنان خود به تعاملات بينالمللي در صنعت هوانوردي پرداخت و گفت: «با اجرايي شدن برنامه جامع اقدام مشترك (برجام) و اقدامهاي بينالمللي درصدديم اطلاعات و دانش متخصصان حمل و نقل هوايي خود را بهروز رساني كنيم. صنعت حمل و نقل هوايي يك صنعت بينالمللي است و قوانين و مقررات آن نيز در تمام كشورها يكسان است و ضروري است با تمام كشورهاي جهان در اين زمينه تعامل خوبي داشته باشيم.» محمد خداكرمي، معاون هوانوردي و امور بينالملل سازمان هواپيمايي كشوري كه ديگر سخنران اين مراسم بود نيز در همين ارتباط گفت: «ما براي توسعه صنعت هوايي ايران نيازمند همكاري با كشورهاي پيشرفته هستيم تا بتوانيم سرويسهاي مناسبي در اين بخش ارائه دهيم. برنامهريزي براي توسعه صنعت فرودگاهي در فرودگاههاي مهرآباد، مشهد، شيراز، كيش، قشم و فرودگاه امام خميني(ره) براي ما اهميت زيادي دارد و ما درصدديم ظرفيت فرودگاه امام خميني(ره) را از 6ميليون مسافر به بيش از 30ميليون مسافر افزايش دهيم.» البته لازم به ذكر است كه تمايل به تعامل، دو طرفه است و طرفهاي خارجي نيز گامهاي مثبتي در اين مورد برميدارند. در يكي از اين اقدامات، سخنگوي كميسيون اروپا از برنامهريزي براي لغو تحريم ايراناير توسط اتحاديه اروپا خبر داد.
والاستريت ژورنال به نقل از ياكوب آداموويچ، خبر داد كه در ماه مه برخي ارزيابيهاي فني انجام ميشود تا مشخص شود ايراناير مشكلات فني پيشين كه در سال 2010 باعث تحريم شده بود را حل كرده يا خير. اين سفر براي انجام گفتوگوهاي فني انجام خواهد شد و سياسي نيست. امنيت پروازها ارتباطي به تابعيت هواپيماييها ندارد.