سيدجلال ابراهيمي
نقشه راه مشترك ايران و تركيه
نشست‌هاي اخيري كه در قونيه و آنكارا انجام شد و قبل از آن هم در شهرهاي مختلف تركيه گردهمايي‌ها با سران تجاري اتاق شهر مانيسا و ازمير صورت گرفت، نشان مي‌دهد روابط ايران و تركيه وارد مدار تازه‌يي شده است. اين شهرها داراي حوزه‌هاي عملياتي و كارخانه‌هاي متعدد هستند كه هيات‌هاي اقتصادي و مستشار اقتصادي ايران در آنان نيز حضور دارند.
خبر اقتصادی - اما اخيرا اين سطح از تبادلات اقتصادي گسترده‌تر شده و به‌تازگي ايران و تركيه در انديشه افزايش سطح تعاملات و همكاري‌هاي دوجانبه هستند. در تمام نشست‌هاي كميسيون‌هاي 12گانه هدف، تعامل، همكاري و افزايش سطح تبادلات تجاري بوده است. در اين ميان طرف ايراني در تمام نشست‌هاي دوسويه كه برگزار شده، علاقه‌مندي براي حل مشكلات تجاري به شرط سود دو طرفه از خود نشان داده است. يعني در كليه اين نشست‌ها، تعاملات، همايش‌ها و گفتمان‌ها تاكيد بر سود دوطرفه، سرمايه‌گذاري‌هاي مشترك و همكاري‌هاي دوجانبه وجود داشته است. به‌طور مشخص هدف طرف ايراني اين است كه يك طرف صادركننده و طرف ديگر تنها پذيرنده براي واردات محسوب نشود.
با اين حال مشكلاتي نيز بين دو كشور وجود دارد كه هر دو طرف براي حل آن نيز گام‌هاي مثبتي برداشته‌اند. به‌طور مثال در هيات اعزامي كه براي كميسيون مشترك در قونيه بودند و آقاي واعظي نيز حضور داشتند، بلافاصله براي حل مشكل گمرك و حمل‌ونقل زميني دو هيات ايراني و ترك به منطقه فرستاده شد تا مشكلات مرز بازرگان از نزديك موردبررسي قرار گيرد و كار روي كاغذ نماند و مسائل اجرايي شود. ازسوي ديگر ما در زمينه تسهيل خدمات گمركي همچنين روان‌سازي ترددهاي مرزي و ارتقاي زيرساخت‌هاي گمرك در سطح استانداردهاي بين‌المللي نواقص و مشكلاتي داريم كه بايد آنان را از طريق پايانه‌هاي مرزي سامان‌دهي كنيم. اما سوال ديگري كه درخصوص سطح روابط تركيه و ايران وجود دارد اين است كه در كدام بخش‌ها مي‌توانيم با ترك‌ها همكاري داشته باشيم. در حال حاضر ناوگان حمل‌ونقل كشورمان نوسازي مي‌خواهد. 120هزار كاميون فرسوده وجود دارد كه كشور تركيه با سرمايه‌گذاري در اين مورد مي‌تواند با ما همكاري و شراكت داشته باشد. ما در حوزه ناوگان حمل‌ونقل تقريبا 15ميليارد دلار سرمايه‌گذاري نياز داريم كه مي‌تواند براي ترك‌ها جذاب باشد.
با اين حال در يك نگاه كلي بايد عنوان كرد كه شرايط تعامل ايران با ساير كشورها در دوران پساتحريم شكلي متفاوت به خود گرفته است. هم‌اكنون بسياري از كشورهاي اروپايي و حتي كشورهاي خاورميانه و آسياي مركزي در صف انتظار براي ورود به ايران و ملاقات با مقامات براي نشست‌هاي تجاري در اتاق‌هاي بازرگاني هستند. طرف‌هاي ايراني تاكيد دارند كه ديگر فروش و صادرات يك‌طرفه را نمي‌پذيرند. مبادلات بايد دو سويه و بر مبناي خريد متقابل و تامين كمبودهاي تجاري و صنعتي در مبادلات بازرگاني از دو سو باشد. ما هميشه اعلام مي‌كنيم كه در زمينه حمل‌ونقل، نساجي، صنايع پوشاك و پتروشيمي آماده پذيرش سرمايه‌گذار همچنين ايجاد واحدهاي مشترك توليد هستيم. ما داراي انرژي ارزان به‌خصوص نسبت به بسياري از كشورهاي اروپايي هستيم. گاز ارزان، كارگر ارزان و حمل‌ونقل ارزان وجود دارد. تمام اين امكانات مي‌تواند شرايط را به نفع اقتصاد كشور تغيير دهد و كشورها مي‌توانند در ايران سرمايه‌گذاري‌هاي مطلوب داشته باشند و از اين امتيازها بهره كامل ببرند. اين فعاليت دوجانبه هم داراي سود دو طرفه خواهد بود و همچنان كه ما سود خواهيم برد طرف مقابل هم از ارزش افزوده استفاده بهينه را خواهد داشت. به‌طور كلي در بخش‌هاي اقتصاد بايد كار مشترك صورت گيرد كه اين موضوع تنها مربوط به كشور تركيه نيست و در دوران جديد بايد با ساير كشورهاي دنيا ارتباط دو سويه برقرار كرد.
* دبيركل اتاق ايران و تركيه
