30 درصد فروشگاه ها امكان پرداخت بين المللي دارند، چاپ چك جديد در نيمه اول 95، عملكرد چكاوك، صياد، شتاب، تلفن همراه، شعب، اينترنت

 

 وي گفت: در سال گذشته تعداد تراکنش‌های سامانه شتاب 13.5 میلیارد و به ارزش 1945 هزار میلیارد تومان بوده است این میزان حدود 1.5 برابر تولید ناخالص کشور است که در شبکه شتاب پردازش شده است. در سامانه ساتنا حدود 8 میلیون تراکنش به ارزش 5500 هزار میلیارد تومان پردازش شده که این میزان، نشان‌دهنده رقمی معادل 4 برابر تولید ناخالص ملی است. در سامانه پایا 1.7 میلیارد تراکنش به ارزش 1200 هزار میلیارد تومان پردازش شده است. علاوه بر این در سال گذشته از نظر تعداد تراکنش در هر یک از سامانه‌های شتاب، پایا، ساتنا و شاپرک حدود 25 درصد رشد و ازنظر مبلغی نیز به طور میانگین حدود 17 درصد رشد داشته‌ایم.

وي افزود:  57 درصد تراکنش‌ها در پایانه‌های فروشگاهی، 24 درصد در پایانه‌های خودپرداز، 12 درصد در پایانه‌های تلفن همراه، حدود 6 درصد اینترنت و حدود 1 درصد پایانه تلفن، کیوسک و شعب پردازش شده است.  از این میزان تراکنش‌47 درصد مرتبط به سرویس خرید، 8 درصد انتقال وجه شتابی (کارت به کارت)، 11 درصد برداشت وجه و 22 درصد به پرداخت قبض مرتبط بوده است. تنها حدود 6 درصد از کل مبلغ به سرویس برداشت وجه اختصاص دارد. این موضوع بیانگر این واقعیت است که  94 درصد حجم تراکنش‌ها از طریق پایانه‌های الکترونیکی پردازش شده که نشان از اقبال عموم به این سرویس‌ها دارد. 

وي ادامه داد: در سال 94 نسبت به سال 93 در سامانه شتاب از نظر تعدادی 29 درصد و از نظر مبلغ 17درصد و در سامانه شاپرک از نظر تعدادی 19 درصد و از نظر مبلغی 26 درصد افزایش را نشان می‌دهد. همچنین در سامانه ساتنا از نظر تعدادی 22 درصد و از نظر مبلغ 25 درصد افزایش و در سامانه پایا از نظر تعدادی 32 و از نظر مبلغی حدود 1 درصد افزایش در تراکنش‌های این سامانه به چشم می‌خورد. یکی از دلایل عدم رشد قابل توجه در مبلغ تراکنش‌های پایا اعمال محدودیت سقف انتقال وجه در  سامانه به 50 میلیون تومان بوده است که براساس تصمیم بانک مرکزی مقرر شد این مبالغ در سامانه ساتنا پردازش و تسویه شود. 

چكاوك و صياد 

سامانه چکاوک در خرداد ماه 94 تکمیل و از شهریور سال گذشته کار بر روی سامانه صیاد به عنوان مکمل سامانه چکاوک آغاز شد. این سامانه ضمن تسهیل ورود و پردازش چک‌ها برای بانک‌ها، استانداردسازی اقلام چک و نیز ایمن‌سازی چک‌ها را نیز فراهم می‌کند. از دیگر مزایای این سامانه می‌توان به در نظر گرفتن ارزش افزوده، اعتبارسنجی و اطلاع‌رسانی به مشتریان اشاره کرد. در حال حاضر اقدامات و جلسات اولیه با بانک‌ها برگزار شده است و امور زیرساختی و فنی نیز در این خصوص آغاز و استانداردهای لازم به بانک‌ها ابلاغ شده است. امیدواریم که در طی شش ماهه اول سال بتوانیم زیرساخت‌های مرتبط با این حوزه را تکمیل کنیم. اتصال بانک‌ها به این سامانه امکان  اعتبارسنجی مشتریان را به صورت متمرکز برای بانک‌ها فراهم می‌کند.

در سال گذشته حدود 113 میلیون برگ چک عادی در سامانه چکاوک کارسازی شده است. به طور میانگین در این سامانه و در سه ماهه ابتدایی سال 94، 7 میلیون برگ چک به صورت ماهیانه کارسازی شده است. ذکر این نکته نیز لازم است که به دلیل پیوستن کل استان‌ها از خرداد به این سامانه و با تثبیت آن از تیر ماه ماهانه نزدیک به 10 میلیون برگ چک و در اسفند ماه حدود 11 میلیون چک عادی کارسازی شده است. همچنین در سال 94 حدود 13.5 میلیون برگ چک‌ رمزدار در این سامانه کارسازی شده است. در مجموع بیش از 127 میلیون برگ چک میلیون برگ چک در سامانه چکاوک کارسازی شده است و این فراتر از پیش‌بینی‌ها بوده است.

چاپ چك جديد در نيمه اول 95

 در خصوص چاپ چک‌ها نیز، قرار بر این شد تا چاپ چک‌ها توسط بانک مرکزی صورت نگیرد و بر این اساس ویژگی‌های امنیتی و الزامات مرتبط با آن از سمت بانک مرکزی در اختیار چاپخانه‌های مجاز قرار گرفته است. برمبنای برنامه‌ریزی‌های انجام شده امیدواریم که بتوانیم این چک‌ها را در نیمه اول سال 95 وارد چرخه سامانه‌های الکترونیکی کنیم. البته باید در نظر داشت که به دلیل چک‌های جاری در دسترس مردم، نباید انتظار داشت که به یک باره تمامی چک‌ها از چرخه اقتصادی کشور حذف شود. فرایند جایگزینی چک‌های جدید با چک‌های فعلی فرایندی تدریجی است و به نظر می‌رسد حدود 2 تا 3 سال به طول بیانجامد. 

12 ميليارد تومان خسارت به مشتريان 

از دیگر اقدامات بانک مرکزی راه‌اندازی سامانه اوراق مشارکت الکترونیک در سال 94 است. این سامانه در حال حاضر به ثبات نسبی نزدیک شده است و تاکنون 22 بانک به این سامانه متصل شده‎اند؛ همچنين می‌توان به پرداخت خسارت حدود 12 میلیارد تومان از محل صندوق جبران خسارات به مشتریانی که در تراکنش‌ها با مغایرت‌هایی مواجه شده‌اند، اشاره کرد. 

وي افزود: میزان تراکنش‌های ناموفق که در اسفند ماه حدود 2.5 درصد بوده است