امروز با فرود هواپيماي حامل وزير حمل‌ونقل فرانسه در فرودگاه امام‌خميني(ره) صورت مي‌گيرد
بازگشت «ايرفرانس» از قهر 8ساله
امروز، ساعت 20:20، چرخ‌هاي هواپيماي ايرباس A330-200 متعلق به «ايرفرانس» زمين فرودگاه امام‌خميني(ره) را بعد از 8سال لمس خواهد كرد، مسافران ويژه اين پرواز هم وزير حمل‌ونقل فرانسه همراه با مقام‌هاي سازمان هواپيمايي اين كشور هستند، اين هواپيما صبح فردا ساعت9:15 اين فرودگاه را به مقصد فرودگاه شارل دوگل پاريس ترك خواهد كرد.
خبر اقتصادی - ماه اكتبر سال2008 بود كه در بحبوحه تحريم‌هاي سازمان ملل و اتحاديه اروپا عليه ايران، پروازهاي اين خط هوايي به ايران تعليق شد، البته ايرفرانس تنها خط هوايي اروپايي نبود كه پروازهاي خود را به ايران تحريم كرده بود، خطوط هوايي ديگر دنيا از قبيل «بريتيش ايرويز»، «كي.ال.ام» و «سوييس اير» و چندين خط هوايي ديگر نيز پروازهاي‌شان به ايران را به حالت تعليق درآورده بودند و هيچ پروازي از مبدا اين كشورها به مقصد ايران صورت نمي‌گرفت.
اما با توافق ايران و 1+5 و اجرايي شدن «برجام» بسياري از مشكلات مربوط به تحريم‌ها برداشته و ازجمله زمينه حضور دوباره ايرلاين‌هاي اروپايي در خطوط هوايي با مقصد ايران هموار شد. ورود ايرفرانس اما بعد از 8سال درپي بروز برخي شانتاژهاي سياسي و جنجال‌هاي رسانه‌هاي خارجي مرتبط با حجاب اجباري مهمانداران «اير فرانس» در ايران صورت مي‌گيرد. مديران اير فرانس نيز در اقدامي خردمندانه كه با هدف از دست ندادن بازار هوايي ايران صورت گرفت در واكنش به اعتراض مهمانداران زن شاغل در هواپيماهاي خود، حضور آنها در پروازهاي ايران را اختياري و انتخابي اعلام كردند و گفتند كه در پروازهاي به مقصد ايران از مهمانداران مرد استفاده خواهند كرد.
احترام به قوانين داخلي كشورها
در اين رابطه «تعادل» ابعاد ورود شركت‌هاي هوايي بين‌المللي را با محمد خداكرمي معاون عمليات هوانوردي و امور بين‌الملل سازمان هواپيمايي كشوري در ميان گذاشت. وي در ارتباط با موضوع حجاب مهمانداران زن ايرلاين‌هاي خارجي به «تعادل» مي‌گويد: هر كشوري كه به كشور ديگر پرواز انجام مي‌دهد، مقررات داخلي كشور مقصد را بايد رعايت كند، درواقع محيط داخل هواپيما جزو كشور مبدا محسوب مي‌شود و تيم پروازي و مسافران مي‌توانند داخل هواپيما طبق قوانين كشور مبدا رفتار كنند.
اما ازسوي ديگر باتوجه به اينكه در مسافت‌هاي طولاني زمان موظفي و تعيين شده براي كرو پروازي ساعت مشخصي است و به لحاظ مسافت بين ايران و فرانسه اين ساعت از حد مجاز رفت و برگشت بيشتر مي‌شود، بنابراين تيم خدمه كه پرواز رفت را انجام مي‌دهد، نمي‌تواند پرواز برگشت را هم انجام دهد و در اين موارد تصميمي كه اتخاذ مي‌شود اين است كه خدمه پروازي به هتل محل مقصد براي استراحت بروند و تيم جديدي كه در هواپيما آمده است پرواز برگشت را انجام دهد، بنابراين تيم پروازي در زماني كه قصد خروج از هواپيما را دارند ديگر نمي‌توانند طبق مقررات داخل هواپيما رفتار كنند و بايد تابع مقررات كشور مقصد باشند.
معاون عمليات هوانوردي و امور بين‌الملل سازمان هواپيمايي كشوري در ارتباط با بحث‌هايي كه در رسانه‌هاي خارجي در ارتباط با رعايت نكردن موازين كشور در ارتباط با حجاب مطرح شده است، مي‌گويد: راهكار جايگزين ايرفرانس براي اين موضوع اختياري كردن پروازهاي ايران براي مهماندارانش بوده است.
حفظ و رشد ميزان پروازها
محمد خداكرمي بازار پيش روي ايران در شرايط جديد و ورود ايرلاين‌هاي مختلف به كشور را اين‌گونه بررسي مي‌كند: پروازهاي بين‌المللي كشور در سال2015 نسبت به 2014 با رشد 10درصدي مواجه بوده است ولي پيش‌بيني‌ها حاكي از اين است كه اين ميزان در اين شرايط علاوه بر اينكه حفظ خواهد شد كه افزايش هم پيدا خواهد كرد. شركت‌هاي هواپيمايي خارجي اقدامات بازارمحوري را انجام مي‌دهند و به تبع اين موضوع سعي در حفظ بازار خواهند داشت. در اين راستا «بريتيش ايرويز» هم از دو ماه ديگر پروازهايش را به كشور از سر مي‌گيرد و شركت‌هاي هوايي ديگر هم به اين چرخه پروازي اضافه خواهند شد و شركت‌هاي هواپيمايي ديگر هم كه از قبل به ايران پرواز داشته‌اند تعداد پروازهاي‌شان را افزايش خواهند داد.
پروازهايي مستقيم و بدون واسطه
محمد خداكرمي در ارتباط با ميزان پروازهاي تقسيم شده بين شركت‌هاي هواپيمايي اروپايي و ايراني مي‌گويد: دوسوم پروازهاي كشور را شركت‌هاي هواپيمايي داخلي و يك‌سوم اين پروازها را شركت‌هاي هواپيمايي خارجي انجام مي‌دهند، اما تجربه‌يي كه در زمينه صنعت هواپيمايي وجود دارد، نشان‌دهنده اين است كه هرقدر ميزان مشاركت در بازار افزايش پيدا كند، تعداد مسافر و مسير هم افزايش پيدا خواهد كرد.
اما اين به چه دليل است؟ در حقيقت زماني كه پروازها به صورت مستقيم و بدون نقطه واسط اتفاق مي‌افتند صرفه‌جويي در وقت و هزينه اتفاق مي‌افتد و استقبال بيشتر از آن مسير موجب توسعه پروازهاي مسير خواهد شد.
محمد خداكرمي مي‌گويد: بازار شركت‌هاي ايراني مستقل از بازار شركت‌هاي اروپايي است، افزايش پروازها از طريق اضافه شدن شركت‌هاي هواپيمايي اروپايي موجب افزايش توسعه بازار، باعث مي‌شود تا شركت‌هاي هواپيمايي ما هم پرواز بيشتري در آن مقاصد داشته باشند.
فضاي به‌وجود آمده علاوه بر اينكه رقابت را به وجود مي‌آورد باعث مي‌شود مسافر هم در آن خط پروازي افزايش پيدا كند، درواقع مسيري كه پروازهاي بيشتري دارد و در روز 4 پرواز دارد مسافر بيشتري را به دليل تنوع انتخابي ساعت خواهد داشت تا مسيري كه در روز يك پرواز داشته باشد.
بازپس‌گيري انحصار هوايي از اعراب
افزايش تعامل بين‌المللي بين كشورهاي مختلف با ايران كه ديگر محدود به خطوط هوايي حوزه خليج‌فارس و تركيه نمي‌شود، قطعا روزگار جديدي را براي صنعت هواپيمايي كشوري در حوزه بين‌الملل رقم خواهد زد كه از آن جمله مي‌توان خروج انحصار بازار هوايي از سمت كشورهاي عربي و تركيه را نام برد. ازسوي ديگر ورود برندهاي مختلف هوايي و بين‌المللي به بازار ايران فضا را به سمت رقابت سوق مي‌دهد كه البته اين رقابت در حوزه داخلي به‌عهده دو هواپيمايي ماهان و ايران اير خواهد بود. اين موضوع باعث مي‌شود كه بازار ايران بين كشورهاي عربي و ترك تقسيم نشود.
بازار پروازهاي اروپايي و حتي امريكاي‌شمالي و جنوبي و كشورهايي كه به سمت غرب پرواز داشتند بين شركت‌هاي هواپيمايي امارات، قطر و تركيه تقسيم شده بود.
مسافراني كه از طريق ترانزيت از طريق فرودگاه استانبول و دوحه و ابوظبي يا دوبي وارد مي‌شدند، مي‌توانستند ادامه مسير به شهرهاي اروپايي يا فراقاره‌يي از قبيل قاره آفريقا يا امريكاي‌شمالي و حوزه كاراييب بدهند و درنتيجه مسافران ايراني انتخاب و گزينه ديگري را براي پرواز نداشتند و گاهي هم اين پروازها از طريق هواپيمايي لوفتهانزا صورت مي‌گرفت كه اين هواپيمايي هميشه پايبند به تعهداتش بوده است و حتي در بدترين شرايط و در زمان جنگ هم به ايران مي‌آمد ولي با اين اتفاق و ورود شركت‌هاي هواپيمايي اروپايي به كشور بازار هواپيمايي‌هاي تركيه، قطر و امارات تحت‌الشعاع قرار خواهد گرفت و بخشي از بازار به سمت ايرفرانس جذب خواهد شد و بازار مسافران هوايي ايران ديگر در انحصار چند شركت حاشيه خليج‌فارس و تركيه نخواهد بود.
البته اين انحصار به‌زودي دايره شكست گسترده‌تري با حضور خطوط هوايي ديگر نظير «كي.ال.ام»، «بريتيش ايرويز» و «سوييس اير» پيدا خواهد كرد.
در واقع شركت‌هاي هواپيمايي اروپايي بعد از سال‌ها و با نفسي تازه در بازار هوايي ايران حاضر مي‌شوند تا بخشي از بازاري كه سال‌ها در انحصار شركت‌هاي عربي و ترك بود را دراختيار بگيرند.
